Serdar Öner Blog

Aslan Max sen ne yaptın?

2011-06-01T18:50:00.011+03:00

Çocuğumuzun beslenmesinin mümkün olduğunca düzgün olması için elimizden geleni yapıyoruz. Bunun için tatlı-sert bir şekilde en zararlı yiyeceklerden uzak durmasını sağlamaya çalışıyoruz. Tabii ki bu bir yere kadar mümkün ve çocuğun çocukluğunu da yaşamasına izin vermek gerektiğini düşünüyorum; arada sırada içilen cola veya yenen fast food hamburgerinden de mahrum etmiyoruz çocuğumuzu. Bu ürünleri neden tüketmemesi gerektiğini (veya az tüketmesi) de her seferinde anlatarak anladığı kadarıyla da olsa bir şeylerin farkına varmasını sağlamaya çalışıyoruz.

Dondurma (mı acaba?).

İşte dondurma da bu kategoriye giren yiyeceklerden; az ve kalitelisi tüketilirse problem yaratmayacak, ancak fazla tüketildiği ve dikkatli seçilmediği taktirde çocukların sağlığını etkileyebilecek bir ürün. Bu yüzden hazır dondurmalar içinde bulabildiğim en iyilerini seçerek oğluma yedirmeye çalışıyorum. Tabii bu çok da kolay olmuyor, çünkü piyasada satılan dondurmaların çoğu aslında gerçek anlamda dondurma değil, süt tozu, margarin, şeker karışımı şeyler satılmakta.

Aslan Max Gerçeği: Çocuklarımızın Sağlığı Tehlikede!

Uzun süredir Algida Aslan Max ürünlerini çocuğuma pek yedirmemeye çalışıyorum, çünkü gerçek dondurma olmadıklarını biliyordum (ticari nitelemesi "sütlü buz"). Ama geçtiğimiz günlerde oğlum bir lokantada bu ürünü ele geçirme girişiminde başarıya ulaşınca, ben de paketinin üzerini biraz daha dikkatle inceleme fırsatı buldum ve gördüklerime inanmakta zorluk çektim. Çünkü bu ürünün içeriği benim düşündüğümün çok daha ötesinde kötüydü. İşte bu yüzden bu yazıyı yazarak sizlerle görüşlerimi paylaşmak istedim. Bundan sonra okuyacaklarınız umarım sizi şaşırttığı kadar, bu ürünlerden çocuklarınızı (ve kendinizi) uzak tutmanızı da sağlar.

Nereden başlamalı?

Ürün içeriği dondurmadan o kadar uzak ki, önce nereden başlayayım bilemiyorum. Ama sanırım dondurmayı dondurma yapan sütten başlamak en iyisi. Bu ürünün paketinin üzerinde "Taze Sütlü" ifadesi yer almakta. Bu size ne düşündürür? Ürünün ciddi oranda taze süt içerdiğini düşünürsünüz değil mi? Peki o zaman ben size söyleyeyim, bu üründeki süt oranı sadece %5 (evet yüzde beş). Peki gerisi ne diyeceksiniz, eğer dondurmanın %5'i sütse gerisi neden mamul olabilir? İşte size içerikteki maddeler (en çoktan, en aza doğru):

Şeker

Bitkisel Yağ

Glikoz Şurubu

Pastörize Süt (%5)

Yağsız Süt Tozu

Peyniraltı Suyu Tozu

Guar Gam

Ksantan Gam

Karboksimetil Selüloz

Karragenan

Mono ve Digliseridler

Aroma (Vanilya)

Evet, içerikteki ilk 4 maddeden sadece şeker normal bir dondurmada bulabileceğiniz maddeler. Diğerlerininse ne olduğunu anlamak bile zor. Peki besin değerleri nedir, bir de ona bakalım:

52gr'lık ürün için;

Enerji: 155,5 Kcal

Protein: 1,7 gr

Yağ: 10,2 gr

Karbonhidrat: 14,2 gr

Dikkat margarin!

Bunlar ne ifade ediyor, isterseniz en etkileyicisinden başlayalım: Normal sütlerdeki yağ oranı %3 civarındadır, dondurma haline gelmiş bir üründeki yağ oranının da %5 civarında olmasını beklemek mantıksız olmaz. Peki bizim Aslan Max'imiz ne kadar yağ içeriyor? Aslanımız %19,6 oranında yağ içermekte. Yani doğal bir dondurmanın içerebileceğinden 4-5 kat daha fazla. Üstelik bu yağ doğal süt yağında olduğu gibi kaliteli bir yağ değil maalesef, çok yüksek oranda doymuş yağ içeren, (muhtemelen) hidrojene edilmiş bitkisel katı yağlar içermekte bu ürünler. Hidrojene edilmiş bitkisel yağların insan sağlığını son derecede kötü etkilediğini, hayvansal yağlardan çok daha zararlı olduğunu ben okuduğum kaynaklardan biliyorum (Bkz: Mayo Clinic: Trans fat is double trouble for your heart health). Üstelik bu yağların ne yağı olduğu bile paket üzerinde yer almamakta. Bitkisel ama hangi bitki, ayçiçek yağı mı, yoksa dünyanın en ucuz ve aynı zamanda en fazla doymuş yağ oranına sahip palmiye yağı mı, belli değil (ben ikincisinin daha doğru olabileceğine inanıyorum).

Şeker, Glikoz Şurubu

Hakkını vermek gerek, bu üründe gerçek şeker kullanarak Unilever beni şaşırttı, ben tamamen glikoz şurubu kullanacaklarını düşünürken, listede sudan sonra şekeri görünce şaşırdım, Unilever burada masraftan kaçmamış :-|. Tabii yine de biraz glikoz şurubu eklemekten de kendilerini alamamışlar. Ama bence bu şurup, bitkisel doymuş yağlar kadar tehlikeli değil. Yine de gelişmiş ülkelerde daha ilkokul çağındaki çocukların şeker hastalığına yakalanmalarında en önemli sebepler arasında glikoz şurubunun aşırı tüketiminin sorumlu tutulduğundan da bahsetmekte fayda var.

Çocuklar için uygun bir ürün mü?

Aslında beni en çok rahatsız eden ve tepki vermeme neden olan şey, bu ürünün çocuklara yönelik bir ürün olarak sunulması. Algida'nın bir çok ürünü varken, çocuk kuşaklarında en çok reklamı yapılan ürün Aslan Max markalı ürünler. Benim buradan yaptığım çıkarım, Unilever'in çocuklara yönelik ürettiği ürünlerde "çocuk sağlığı" konusunda pek endişe taşımadığı ve işin kolay yolunu seçerek "en ucuz ürün/en düşük maliyet/en fazla kar" için gerekeni yaptığı. Kısacası, çocuklar bu ucuz, sağlıksız ürünleri satmanın kolay bir yolu olarak görülmekteler. Çocuklara yönelik bu ürünlerde küçük maliyet farklarıyla çok daha besleyici ürünler sunmanın mümkün olduğunu düşünüyorum. Hatta Algida'nın yetişkinlere yönelik ürünlerinin bazıları çok daha sağlıklı ürünler. Mesela Algida Maraş Usulü dondurmadaki yağ oranı sadece %3 (bkz. bura), kullanılan süt miktarı da çok daha yüksek. Demek ki daha sağlıklı ürünler üretmek mümkün, ancak farklı kaygılar işin içinde olunca, çocukların sağlığı pek de önemli olmayabiliyor.

ABD'de Yok!

İşin ilginç yanı Aslan Max diye bir ürün ABD ve bir çok Avrupa ülkesinde üretilmemekte (bkz.Good Humor web sitesi, Algida'nın ABD muadili). Buna muadil olarak üretilen ürünlerdeyse çok daha sağlığa uygun maddelerin içerikte yer aldığını görüyorsunuz (bkz. buradaki ürünler). Zaten içeriği kötü olan ürünlerle ilgili bilgilere web üzerinden ulaşmak pek mümkün olmuyor, mesela ben Algida'nın Türkiye sitesinde Aslan Max içeriğiyle ilgili bilgileri bulamadım.

İngiltere'de üretilen ve bence çocuklar için çok daha iyi içeriğe sahip olan Mini Milk serisi ürünler bizde üretilmiyorlar, bu ürünlerdeki yağ oranı %3 civarında (Bkz. bura).

Sorumluluk kimde?

Aslında Unilever'i bu konuda suçlamak pek de doğru değil, sonuçta kanuna uygun şekilde ticari faaliyet yürütüp, kar maksimizasyonu gerçekleştirmeye çalışıyorlar. Asıl sorumlu olan biz anne babalarız, çocuklarımızın boğazından geçen bu ürünlerin içinde ne olduğunu kontrol etmek bizim görevimiz, yoksa buna benzer bir çok örnek vermek mümkün. Zaten sadece Aslan Max değil, diğer dondurma ve gıda üreticilerinin ürünlerini de taradığımızda büyük ihtimalle aynı durumla karşılaşacağız.

Kurumsal sosyal sorumluluk?

İşin rahatsız edici bir yönü de, Unilever gibi bir çok şirketin sosyal sorumluluk alanında PR amaçlı projelerini öne sürerlerken (Bkz. Unilever Sürdürülebilir Yaşam Planı), diğer yandan 4-5 yaşındaki çocukların sağlıklarını olumsuz yönde etkileyebilecek ürünleri rahatça üretmeye devam etmeleri. "Kurumsal vicdan" diye yeni bir kavram bulup, bunun PR'ını yapmak gerekiyor sanırım.

Ne yapmalı?

Öncelikle hem kendimiz, hem de çocuklarımız için seçtiğimiz gıda maddelerinin içinde ne olduğunu bilmemiz ve sağlıksız ürünleri tüketmememiz gerekiyor. Ucuzu değil, biraz daha pahalı, ama besleyici değeri olan besinleri tüketmek gerekmekte. Tüketici bilinci sağlıksız ürünlerin piyasadaki en büyük düşmanı.

Çocukların korunmasına yönelik kanunların oluşturulması ve bu alandaki mevcut kanunlarında uygulanması gerekiyor; şirketlerin çocukların duygularını sömürerek kar elde etmelerinin önüne geçilmesi gerekmekte. Televizyonların çocuk kuşaklarındaki bombardıman reklamlarla, çocuklarımızın sağlıksız ürünlere yönlendirilmesinin önüne geçmek için RTÜK'ün mevcut kanundaki maddelerin gereğini yapması gerekmekte (bkz. RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞVE YAYINLARI HAKKINDA KANUN Madde 4.u ve z, Madde 19).

Çocuklarımızın sağlığı bu kadar ucuz olmamalı.

Begen: 2011

2010-12-31T12:32:00.001+02:00

İnoksan'dan Yasal İşlem Tehdidi!

2010-12-07T09:34:00.003+02:00

Dün bir blog yazıma ilginç bir yorum yapıldı. 22 Mayıs 2006 tarihinde yazdığım "inoksan.com.tr" konulu yazıma, ilgili kurumun Reklam ve Tanıtım Sorumlusu Fatma Korkmaz aşağıdaki yorumu eklemiş:

fatos said...

Merhaba,

Bu site inoksan resmi web sitesi değildir. Sitemiz'de ürünler olması gerektiği gibi html formatındadır.
http://www.inoksan.com.tr/tr/index.php?page=urun_detaylar&anagrup=7&urungrubu=15&urunaltgrubu=12&id=82 linkindeki gibi.
Konuyla ilgili bu yanlış yorumu kaldırmanızı talep ederim, aksi takdirde yasal işlem için başvuracağız.

Saygılarımla,
Fatma KORKMAZ
İnoksan Reklam&Tanıtım Sorumlusu

Kısacası yazımı yayından kaldırmamı istemekte ve bunu yapmadığım taktirde yasal işlem başlatmakla beni tehdit etmekteler. Benim ilgili yazıma yorumum da aşağıdaki gibi oldu:

Serdar Öner said...

Merhaba Fatma Hanım,

Yazımın tarihi 22 Mayıs 2006 ve o tarihteki İnoksan web sitesiyle ilgili bir eleştiriyi içermektedir. Yazımdaki yorum yanlış bir yorum değildir ve o tarihteki web sitesiyle ilgili geçerli eleştirileri içermektedir. Sanırım aradan geçen süre içinde web sitesinde değişiklikler gerçekleştirilmiş ve eleştiri konusu olan durum ortadan kalkmıştır. Ancak, bu durumun ortadan kalkmasının bu konuda yazdığım yazımı kaldırmamı gerektiğini düşünmüyorum. Yine de yanlış anlamaları engellemek için, yazımın sonunda, bu konuda bir açıklama yerleştirdim.

Hakaret içermeyen ve yazıldığı dönem için geçerli iyi niyetli eleştiriler barındıran bu yazımla ilgili "yasal işlem" tehdidinde bulunmanızı hayretle karşılıyorum. Doğru bilgiler içeren hiçbir yazımla ilgili yasal işlem tehdidine aldırmayacağımı da burada ifade etmek isterim.

9:32 AM

İlgili yazıya ve yorumlara buradan ulaşabilirsiniz.

Yediğiniz tavuğun mutluluğu sizin için önemli mi? (Veya, yediğiniz biftek mi, yoksa arabanız mı daha fazla global ısınmaya katkıda bulunuyor?)

2010-11-08T10:57:00.008+02:00

Geçenlerde "Eating Animals" adında bir kitap okudum. Bu kitap, insanların gerçekleştirdiği et tüketiminin etik ve ekolojik yönleri üzerine Jonathan Saffran Foer tarafından yazılmış. Foer aslında bir roman yazarı, yani bilimsel veya inceleme kitapları yazan bir kişi değil. Fakat, kendi çocuğu dünyaya geldikten sonra, onu nasıl besleyeceğini araştırırken, zaman içinde gıda endüstrisinin pek bilinmeyen veya görmezden gelinen yanlarını fark etmiş ve bunun üzerine bir kitap yazmaya karar vermiş.

Yemenin Felsefesi

Aslında kitap hayvanlarla olan ilişkimiz ve "et" yemenin felsefesi üzerine yazılmış. Kitabın temelde verdiği mesaj ve sorguladığı şey, "bize etleri ile yemek olan bu hayvanları yetiştirirken, onlara iyi bir hayat sunmamız gerekmez mi?" diye özetlenebilir. Daha önce belirttiğim gibi, "et" yemenin ekolojik ve toplumsal etkilerine de değinilmekte, ama yukarıda belirttiğim cümledeki fikir, bence kitaptan çıkarılabilecek en temel soru.

Hayvanların ne kadar eziyet çekmesi kabul edilebilir?

Günümüzde hayvan yetiştiriciliği %90'ı aşan oranlarda "fabrika" veya "endüstriyel" üretim olarak gerçekleşmekte. ABD gibi ülkelerde bu oran %98-%99 gibi bir yerlerdeyken, sanırım bizim gibi ülkelerde bu oran hala %90'ların altındadır. Yazar özellikle bu endüstriyel ortamlarda yapılan yetiştiriciliğin, hayvanların çoğu durumda son derece kötü şartlar altında hayatlarını sürdürmesine sebep olduğunu örneklerle anlatmakta.

Genetiği değiştirilmiş hayvanlar.

Endüstriyel hayvan yetiştiriciliği yüksek kâr elde edebilmek için, hızlı olmak zorunda. Hayvanları ne kadar hızlı büyütüp market raflarına sokarsanız, o kadar fazla kâr elde ediyorsunuz. Dolayısıyla, endüstri buna çok iyi uyum sağlamış ve hayvanların en hızlı şekilde büyümesi için elinden gelen her şeyi yapmış durumda. Hayvanların bu amaçla genetiği değiştirilmiş durumda. Yeni genler, onların en az yemle, en fazla eti, en kısa sürede üretmelerine imkan tanıyor. Örneğin, sofralık bir pilicin yumurtadan çıkışıyla, kesimi arasında geçen süre sadece 41 gün! Peki bu ne pahasına gerçekleştiriliyor?

Hızlı büyüyen, antibiyotik bağımlısı, sürünen hayvanlar.

Hızlı büyüme, endüstri açısından kârlı olsa da, hayvanlar açısından öyle değil. Bir kere hayvanlar o kadar hızlı büyümekteler ki, genellikle bu hayvanların kemik ve iskelet sistemleri bu büyümeye yetişemiyor ve iflas ediyorlar. Sonuç olarak, bir çok tavuğun kesime girmeden önce bacak kemikleri ağırlığa dayanamayıp kırılıyorlar. Kesilinceye kadar da çoğunlukla yaşamlarına böyle devam ediyor veya dayanamayıp ölüyorlar.

Hızlı büyümelerini, geliştirilmiş yemlere borçlu olan bu piliçler, on binlercesinin bir arada oldukları barınaklarda yetiştiriliyorlar. Hem hızlı büyümenin, hem de aşırı sıkışık ortamda yetişmenin sebep olduğu hastalıkları önlemek için de sürekli antibiyotik alıyorlar. Yani hasta olmamalarına rağmen, tavukların yeminde sürekli antibiyotik bulunmakta. Bu aşırı antibiyotik kullanımıysa, hem çok dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına (dolayısıyla insanların da bu bakterilerden daha fazla etkilenmelerine), hem de ette bulunan antibiyotiklerin bir şekilde insanlara da ulaşması nedeniyle, insanlarda da da enfeksiyon riskini arttırmakta.

Virüs Cenneti

Sıkışık ve hızlı büyüme ortamlarının bir tehlikesi de, virüslerin kendi genetik yapılarını değiştirmeleri için mükemmel bir ortam oluşturması. Bu ortamlara giren virüsler, hayvanları öldürmeseler bile, hayvandan hayvana bulaşan farklı virüslerin bir arada olmaları sebebiyle, virüs genetik yapılarının, normalde olabileceğinden çok daha hızlı değişmesine ve çok daha tehlikeli virüslerin ortaya çıkmasına sebep olabilmekte.

1 yaşındaki bir insana kıyabilir miydiniz?

Hayvanların çektiği eziyete geri dönecek olursak; bu piliçler (organik ve doğal olanlar hariç) kısa ömürleri boyunca hiç gün ve dünya yüzü görmüyorlar ve sadece 41 gün sonra kesiliyorlar. Normal bir tavuğun ortalama ömrünün 7 yıl olduğu düşünülürse, bu hayvanların bebekken kesildiklerini söylemek yanlış olmaz. İnsan yaşıyla oranladığımızda, yaklaşık 1 yaşındaki bir insan bebeğinin kesilmesiyle eş değer hemen hemen.

Bu yazıyı neden yazdım?

Aslında kitap üzerine çok daha uzun yazabilirim, sadece piliç değil, domuz, sığır ve balık yetiştiriciliğini de ele aldığımızda, benzer ve hatta daha kötü durumlar söz konusu.

Aşırı hassas bir bakış açısı sergilemek istemiyorum, kendim de henüz vejeteryan değilim. Ancak bu kitabı okuduktan sonra, dünyamızın paylaştığımız ve yediğimiz hayvanlarla ilgili daha iyi bilgi sahibi olmamız gerektiğini düşünmeye başladım. Endüstriyel hayvan yetiştiriciliği, hem burada hiç değinmediğim ekolojik problemlere (Örnek: endüstriyel hayvan tarımının global ısınmaya katkısı, tüm motorlu taşıtların yaptığı katkıdan daha fazla!) yol açmakta, hem de çoğumuz için aslında ahlaki ve inanç problemleri yaratması gereken bir konu. Burada yaşananları görmezden gelerek mevcut tüketimimize devam etmek çoğumuz için daha kolay olsa da, savunduğumuz bir çok değeri de birlikte hiçe saymamız anlamına gelmekte. Tabağımızdaki eti keserken nereden ne şekilde geldiğini bilmemiz gerekmez mi?

Detaylar için kitabı okumanızı öneririm: Eating Animals Web Sitesi

Amazon.com'da kitapla ilgili sayfa için tıklayın.

İlgili PETA videosu:

Murdoch ve Microsoft Google'a karşı (ya da reklamcılıkta kaçınılmaz değişim)

2009-11-24T09:56:00.005+02:00

Bugünkü haberlerde Microsoft'un Murdoch'la yapacağı muhtemel işbirliğinden bahsedilmekte (bkz. For Search, Murdoch Looks to a Deal With Microsoft). Çoğunuzun bildiği gibi, Rupert Murdoch dünyanın ikinci en büyük haber ve medya topluluğunun (News Corporation) büyük ortağı. Haberde bahsedilen; Microsoft'un, News Corporation'un web sitelerine Google'ın erişimini engellemesi için para vereceği yönünde. Yani, News Corp.'un sitelerini sadece Bing indeksleyebilecek ve dolayısıyla sadece Bing'de arama yaparsanız bu site içeriklerine ulaşabileceksiniz.

Murdoch zaten uzun süredir, basılı mecralarındaki reklam gelirlerinin düşüşünü nasıl telafi edebileceği yönünde fikirler geliştirmekte. Sanırım bir kaç sene önce de Google'ın reklam gelirinden pay almaları gerektiğini iddia etmişti. Kendisi açısından mantıklı gibi gözükse de, Internet'in işleyişi açısından pek mantıklı gözükmeyen bir talep :-|

Kim nereden para kazanmalı?
Elbette hem içeriği oluşturan, hem de bu içeriğe erişilmesini sağlayanlar bu işten kazanç sağlamalı. Ancak, bu kazancın nasıl sağlanacağı sorusuna cevap vermek daha zor.

Kim ne katma değer üretiyor?
Yaratılan değer açısından baktığınızda, Murdoch'un Internet'teki içeriğinin çok değeri yok. Yani erişilemeyen içeriğin değeri olamayacağı için, çok muhteşem bir içeriğe sahip olsanız da, bu içeriğe insanların nasıl erişeceğini düşünmeniz lazım. İnsanlar webdeki içeriğe bir kaç farklı yoldan ulaşabiliyorlar. Öncelikle direkt erişimi düşünelim, yani web tarayıcınıza direkt olarak web sitesinin adresini yazarak gerçekleştirilen erişim. Bu tip ziyaretçilerinizin olması için, daha önceden web sitenizi tanıtmış, veya web sitesinin ana markasını (Gazete markalarında olduğu gibi) belli bir bilinirliğe ulaştırmış olmanız gerekiyor. Bizdeki milliyet.com.tr v.b. gibi. Zaten bu gibi sitelerin kullanıcılarının büyük bir bölümü, direkt erişimle siteye ulaşmakta, bu da o markanın uzun yıllardan beri yarattığı bilinirlikle ilgili bir şey. Eğer sitenizin yeterli direkt erişim gerçekleştiren kullanıcısı varsa, o zaman ciddi bir avantaja sahipsiniz demektir, çünkü kendi trafiğinizi, kendiniz üretebiliyorsunuzdur. Ancak, bu durumda zaten Google v.b. ile işiniz olmayacaktır ve web sitenize erişenler ve/veya sitenize reklam verecekler üzerinden para kazanmanın bir yolunu bulmanız gereklidir.

Sitenize direkt erişim gerçekleştiren kişiler dışındaki trafik, iki ana şekilde olabilir. Ya insanlar diğer sitelerdeki bağlantılar vasıtasıyla gelebilirler, ya da Google gibi arama motorlarındaki sonuçlar vasıtasıyla. Diğer sitelerden verilen bağlantılar, webin çalışma mantığını oluşturmaktadır ki, web sitenizin organik başarısı için en gerekli trafik kaynağını oluştururlar. Diğer sitelerden verilen bağlantıların çokluğu ve kalitesi, sizin içeriğinizin hem başarısını gösterecektir, hem de değerine değer katacaktır. Çoğu durumda da, size bağlantı verenlerin bu işten fazla bir maddi kazancı olmayacaktır. Dolayısıyla, buradan kazanç sağlamaya çalışmanın pek anlamı olmayacaktır.

Arama motorlarındaki sonuçlar vasıtasıyla sitenize erişenler, aslında size başka şekilde erişemeyecek bir trafiği içermektedir. Bu şekilde sitenize erişenler, sizin markanızı Google'da arayarak erişebilecekleri gibi, herhangi bir içerik temasına ait kelimeleri kullanarak da sitenize erişebilirler. Direkt olarak markanızla arama yaparak erişseler bile, bu ziyaretçiler ya web sitenizin adresini tam olarak bilmiyorlardır, ya da sadece kolaylık olsun diye arama motorunu kullanmaktadırlar. Her iki ihtimalde de, yaratılan bir katma değer vardır ve bu katma değer arama motoru tarafından yaratılmaktadır.

Arama motorları nereden para kazanıyor?
İşe biraz daha mantık getirmek için, arama motorlarının nasıl para kazandığına bakalım. Arama motorları, gerçekleşen aramalar sonucunda kullanıcılarına iki ayrı tipte sonuç gösteriler. Birincisi, organik sonuçlar olarak adlandırılan sonuçlardır, ki arama motorları bu içerikten direkt olarak para kazanmazlar. Diğeri de sponsor sonuçlar olarak adlandırılabilir ki, arama motorlarının asıl gelir kaynağı budur (içerik ağını bu işe dahil etmiyorum). Murdoch'un Google'ın erişimini engellemeye çalıştığı içerik, Google'ın para kazanmadığı organik sonuçlar içinde yer almaktadır ki, bu içeriğin listelenmesinden direkt fayda sağlayanlar, aramayı yapan kullanıcı ve içerik sahibi olanlardır. Google'ın buradaki kazancı dolaylıdır ve aslında Google bu linklere tıklanmasını pek de istemez. Çünkü Google sponsor sonuçları ne kadar "satabilirse" o kadar çok para kazanabilecektir.

Sponsor sonuçlara kimler, neden para ödüyor?
İşte bence en kritik soru bu. Çünkü, Google'a sponsor sonuçlarda yer almak için para verenlerin, bunu neden verdikleri bize endüstrinin durumunu göstermekte. Bu sonuçlarda yer almak için ödenen para, her konuda mal ve servisin satışını arttımak için verilen reklamlara ödenmektedir. Dolayısıyla, burada gerçekleştirilen reklamlar, aslında Murdoch'un mecralarında gerçekleştirilebilecek alternatif reklamların rakibidir.

Peki burada Murdoch hak ettiği bir şeyi mi kaybediyor, yani Google'ın burada haksız bir kazancı mı var? Bunu anlamak için kullanıcının ne aradığını incelememiz gerekmekte. Google'da belli konuda arama yapan insanlar, eğer hedefleri ticari bir mal veya hizmete ulaşmaksa, zaten muhtemelen Murdoch'un içeriğiyle ilgilenmemektedirler. Örneğin, ucuz uçak bileti arayan bir kişi, Murdoch'un haberleri veya eğlence içeriği ile ne kadar ilgilencektir? Cevap: Hiç. Çünkü bu ziyaretçi aslında SunExpress'in veya diğer ucuz bilet satan bir havayolunun web sitesine ulaşmak istemektedir. Dolayısı ile, Google'da ya organik (yani ücretsiz) sonuçlar içinde yer alan bir ilgili bağlantıya tıklayacak, ya da Google'ın sunduğu sponsor bağlantılardan cazip bulduğu birine tıklayacaktır. Bu çevrim içinde, Murdoch'un bir hakkı olduğunu söylemek zor.

Bir de başka bir kullanıcıyı düşünelim, bu kullanıcı da ticari bir ürün aramıyor, ama eğlence veya bilgiye ulaşma amacıyla bir arama gerçekleştiriyor. Mesela, "almanya tren kazası" diye bir arama gerçekleştirdiğinde, bu arama sonucunda kendisine görüntülenen organik sonuçlar, muhtemelen Almanya'da gerçekleşen tren kazalarına ait haberlerle ilgili olacaktır. Peki bu bağlantılara tıklandığında ne oluyor, Google para kazanıyor mu? Cevap: Hayır! Böyle bir haberin ticari değeri olabilir mi? Evet, ama direkt olarak ticari bir mal veya hizmet satışındaki gibi bir değerden bahsetmek de pek mümkün değil. Çünkü buradan kazanç elde edilebilmesi, sunulan haberin niteliğine, haberde yaratılan katma değere ve habere ulaşan kişinin bu nitelikte bir habere para verip vermeyeceğiyle ilgilidir. "Çıplak" haberin neredeyse harc-ı alem bir ürün olduğu ve binlerce farklı kanal (kimi ticari, kimi değil) tarafından ücretsiz sağlandığı günümüzde, direkt olarak içeriğe ulaşan kişiden para kazanmak pek mümkün gözükmemekte. Ancak, film, müzik, oyun gibi katma değerin yüksek olduğu ürünlerde kullanıcılar para ödemeye razı olabilmekte.

Peki geriye ne kalıyor, Murdoch nereden para kazanabilir? Tabii ki mecralarında yaratacağı reklam alanlarının satışından. Google'ın burada rolü ne? Murdoch'un mevcut içeriğine daha fazla kişinin ulaşmasını sağlamak, yani bedavadan Murdoch'un reklamını yapmak. Bence Murdoch ya delirmiş, ya da yaşı Internet dünyasını anlamaya yaşı müsait değil :-)

Reklamcılık artık daha zor!
Evet, artık reklam sektörünün çok köklü şekilde değiştiği gün gibi ortada. TV, radyo ve basılı yayınlar gibi geleneksel mecralar, artık toplumun büyük bir çoğunluğuna ulaşmakta zorluk çekiyorlar. Onlarca ulusal TV kanalı, yüzlerce radyo, binlerce dergi var ve her biri de reklam geliri peşinde. Ama reklam verenlere sağladıkları değer açısından baktığınızda, bu mecralar gittikçe değer kaybediyorlar, çünkü insanların dikkatini çeken farklı mecralar da işin içine girdi, yeni nesil artık vaktinin çoğunu YouTube, Facebook, sosyal mecralar ve video oyunları ile geçiriyor, dikkatleri bu noktalarda. Dolayısıyla, reklam veren açısından çok farklı ve verimli alternatifler var.

Üstelik, yükselen tüketici bilinci sebebiyle, artık her sektörde rekabet çok daha fazla. Bir kaç prestij ürünü dışında, tüketiciler verdikleri paranın tam karşılığını almak istiyor ve marka için prim vermiyorlar. Dolayısıyla, reklam verenlerin karlılığı daha az, reklama ayıracakları para da daha az.

Sadece bir TV kanalına verilen reklamla marka yaratmak, yaratılsa bile bu markanın başarısının sürekliliğini sağlamak eski günlerde kaldı. Ne reklam veren, ne de tüketici yapısı artık buna imkan veriyor. Bu değişim süreci henüz tamamlanmadı, belki de hiç tamamlanmayacak, ancak zaman içinde hangi noktaya geldiğimizi göreceğiz.

Bunu izleyin: Hans Rosling's new insights on poverty

2009-11-17T12:54:00.001+02:00

Günün Anketi: Do you Google even if you actually know the web address :-)?

2009-11-16T16:11:00.001+02:00

Katılmak ve sonuçları görmek için:
http://polls.linkedin.com/p/66189/gvxks

Google'da reklam, ama nasıl?

2009-11-16T14:58:00.003+02:00

Google Adwords reklamları, reklamverenler açısından bazen pek de anlaşılamayan çok yönlü imkanlar sumakta. Bu yazıda, Google'ın reklam için bize sunduğu imkanları kısaca ama bir sistematiğe bağlı kalmadan değerlendiriyor ve özetliyorum.

İhtiyacınıza uygun farklı reklam imkanları.
Genelde Google reklamı denildiğinde, Google Arama reklamları akla gelmekte, çünkü bir çok Internet kullanıcısı açısından Google'ın en önemli ve kullanıcılara görünen yüzü web aramaları olmakta. Ancak, Google'ın daha az bilinen yönleri, reklamverenler açısından çok değerli imkanlar sunabilmekte, şimdi en bilinenden başlayarak, Google'ın reklam imkanlarına bir göz gezdirelim:

Google Arama Reklamları
Google'da gerçekleştirilecek aramalar sonunda, görüntülenen listede "Sponsor Bağlantı" başlığı altında görüntülenen reklamlar bu kategoriye girmekte. Bu reklamlar, genelde Google sayfasının sağ bölümünde, bazen de diğer organik sonuçların üstünde görüntülenebilmekte. Google arama reklamları, özellikle kullanıcıların bizim ürün ve hizmetlerimizle ilgili arama yaptıkları anda karşılarına çıkabilmemize olanak tanıdıkları için, bize büyük bir şans sunmaktalar. Çünkü, kullanıcıların, o anda ilgilendikleri (çözüm aradıkları) bir konuda görüntülenen reklamlara tıklama ihtimalleri çok daha yüksek olmakta. Sadece tıklama değil, bu kullanıcıların, aradıkları konudaki ürünü satın alma ihtimalleri de son derece yüksek, çünkü o anda bu ürüne ihtiyaçları var. Özellikle iyi bir reklam metni ve doğru ürünle birleştiğinde, Google Arama reklamları, potansiyel müşterilerimize ulaşmanın çok hızlı bir yolu olabilmekte.

Google İçerik Ağı Reklamları
Bu reklamlar bize, Google'ın içerik ağına dahil olan binlerce web sitesinde reklamlarımızı yayınlama olanağı sağlamakta. Google İçerik Ağı reklamları, ister metin, ister görsel reklam olarak kullanılabilmekte. Görsel reklamlar da, ister grafik, ister video olabilmekteler. İçerik Ağı reklamlarının Arama reklamlarına göre aşağıdaki giib avantaj ve dezavantajları var:

Avantajlar:
- Eğer reklamını yaptığımız konu, Google'da araması az yapılan bir konuysa, o zaman içerik ağı reklamları kullanıcılara ulaşabilmemize olanak tanımakta.
- Çok daha geniş ve/veya çeşitli bir kullanıcı kitlesine reklam yapma imkanı tanımaktalar.
- Arama reklamlarına göre tıklama başı maliyeti daha düşük olabilmekte.
- Görsel reklam kullanabilme şansı vermekte.

Dezavantajlar:
- Kullanıcıların ilgi seviyeleri Arama reklamlarındaki kadar yüksek olmayabilmekte ve dolayısıyla tıklanma oranı daha düşük olabilmekte.
- Reklamımızın hangi içerikle yan yana duracağını bilemeyebiliyoruz, dolayısı ile, kontrollü iletişimi tercih eden kurumlar için bazı mahzurlara sahip olabilmekte bu reklamlar. Örneğin, uçak kazası haberi veren bir web sayfasında, uçak bileti satmaya çalışmak, kurumsal iletişim açısından ters etkiler yaratabilme potansiyeline sahip.
- Görsel reklamların Google tarafından onayı belli bir sürede gerçekleştiği için, anlık kampanyaların devreye alınması gecikebilmekte.

Mobil Reklamlar ve Mobil Cihazlarda Reklamlar
Eğer sadece cep telefonları veya iPhone gibi cihazlarda reklamınızın yayınlanmasını istiyorsanız, o zaman Google mobil reklamları tercih edebilirsiniz. Böylece, örneğin sadece iPhone için yaptığınız bir uygulamamanın yüklenmesini istiyorsanız, mobil reklamlarla daha kısıtlı bir kitleye, daha etkim bir reklam kampanyası gerçekleştirebiliyorsunuz. Mobil reklamlar ikiye ayrılmakta, sadece cep telefonlarında yayınlanmak üzere daha kısa başlık/metin içeren ve "mobil reklamlar" başlığı ile anılan reklamlar, ve, "iPhone ve benzeri gelişmiş telefonlar"da yayınlanan reklamlar.

Seçtiğiniz Web Sitelerinde Reklam Yapmak
Dilerseniz, Google İçerik Ağı'nda yer alan siteler arasından bir seçim yaparak, sadece bu sitelerde de reklam kampanyası gerçekleştirebilirsiniz. Böylece, Google'ın aksi taktirde reklam kampanyanızdaki "anahtar kelimelere" göre otomatik olarak konumlandıracağı reklamlar yerine, tam olarak istediğiniz sitenin, istediğiniz bölümünde reklam verebilirsiniz.

İstediğiniz Coğrafi Bölgede ve Dille Reklam Yapmak
Reklamlarınızın hangi ülkede, şehirde veya bölgede yayınlanacağını belirleme imkanının mevcut. Ayrıca, kullanıcıların diline göre de reklamlarınızı hedefleyebilirsiniz. Örneğin, "Almanya" coğrafi bölgesinde, "Türkçe" dil tercihi ile reklam verdiğinizde, büyük oranda Almanya'da yaşayan Türkler'e reklamınız görüntülenecektir.

İstediğiniz Gün ve Zamanda Reklam Yapmak
Reklam kampanyanızın haftanın hangi gününde ve günün hangi saatinde yayınlanacağını belirleyebilirsiniz. Örneğin, sadece Pazartesi-Cuma günleri arasında, mesai saatlerinde reklamlarınızı yayınlayabilirsiniz.

İstediğiniz Bütçe ve Birim Maliyetle Rekam Yapmak
Google Adwords sisteminin en önemli özelliklerin de biri de, reklam maliyetleriniz üzerinde çok sıkı bir kontrole olanak tanıması. Reklamlarınızın bütçesini ister günlük ister aylık olarak sınırlayabilir, her ziyaretçinin (yani tıklamanın) size maliyetini de sınırlayabilirsiniz. Satınalma modeli olarak, Google Adwords sistemi Internet reklamcılığında uygulanan hemen her türlü satınlama modeli ile reklam satınalabilmemize olanak tanımakta. Tıklama Başı Maliyet TBM (CPC), Bin Gösterim Başı Maliyet BGBM (CPM) ve Edinim Başı Maliyet EBM (CPA) modelleri ile reklam satın alması yapabilirsiniz. Özellikle EBM, sizin için başarı kriteri olan dönüşüm başı maliyetinize sınır getirmesi açsınıdan müthiş bir olanak sunmakta. Mesela, diyelim ki sizin için başları kriteri web sitenize yeni üye kaydı gerçekleştirilmesiyse, o zaman Google'dan "ben her üye için en fazla 5 TL öderim" gibi bir teklifle satın alma yapabilirsiniz. Ödeyeceğiniz miktar, hiç bir zaman belirlediğiniz birim maliyet üzerine çıkmayacaktır.

Dönüşüm Tabibi ile Karlılığınızı Ölçün
Google Adwords Dönüşüm Takibi sistemi, Google reklamları sonucunda elde ettiğiniz kazanımı (ister üye sayısı olsun, ister satış adedi, ister satış cirosu olsun) izlemenize olanak tanımakta. Böylece, örneğin eğer ayda 1000TL Google reklam harcamanız varsa, bu harcama karşılığında kaç TL'lik satış gerçekleştirdiğinizi ölçebilirsiniz. Böylece, getiri/maliyet oranınızı sürekli takip ederek, reklam kampanyalarınızın karlılığını garanti altına alabilirsiniz. Internet öncesinde hayal bile edilemeyecek bir imkan olan "Dönüşüm Takibi" özelliği, Google'ın mutlaka yararlanılması gereken nimetlerinden biri.

Google Adwords reklam kampanyalarınızın yönetimi için, Markethink servislerinden faydalanabilirsiniz. Markethink'e ulaşmak için tıklayın.

Günün anketi: Do you use Google Advertising for promoting your products?

2009-11-11T12:56:00.000+02:00

Katılmak ve sonuçları görmek için:

http://polls.linkedin.com/p/65446/vmzqi

Internet’in Markaları ve Internet Pazarlamacıları

2009-07-31T10:20:00.003+03:00

Internet’te pazarlamanın nereye gittiğini anlayabilmek için aslında şu soruya cevap vermek işimizi kolaylaştıracaktır: Internet dendiğinde aklınıza hangi markalar geliyor? Yani Internet’le özdeşleşmiş markalar hangileri?

Belki sizin aklınızda farklı şeyler olabilir, ama ben size genelde ilk akla gelen markaları söyleyeyim (ülkemiz için konuşuyorum): Google, MSN (Hotmail), Facebook, YouTube, Blogger, MyNet, Yahoo, RapidShare, Gittigidiyor, Sahibinden, Hepsiburada, Wikipedia, Ekşi Sözlük ve daha yeni Twitter.

Birkaç marka daha eklenebilir ama sanırım en önemli ikonlar yerine oturdu.

Bu markalar neden önemli?
Çünkü Internet kullanımının çok büyük bir bölümü bu markaların sunduğu servislerle sağlanmakta. Çünkü Internet trafiğimizin, milyarlarca sayfa görüntülemenin, milyarlarca e-postanın aktığı noktalar bu markalar tarafından yönetiliyor. Yani Internet “rating”ini bu markalar kapıyor. Çünkü bu markalar, Internet’teki ticaretin büyük bir bölümünden sorumlu.

İşinin Uzmanı Devler
Bu markalara baktığımızda, aslında çok ilginç bir işbölümü görülmekte. Bir iki kesişme dışında çoğunun ana uzmanlık alanı, diğerlerden farklı. Örneğin, Google birçok servis sunmasına rağmen, stratejik olarak en büyük üstünlüğe sahip olduğu alan arama motoru olarak ortaya çıkmakta. Haydi her markayı şimdi ana üstünlük sağladığı servis/ürüne göre bir inceleyelim:

Google: Arama Motoru
MSN: Anında Mesajlaşma Servisleri
Hotmail: Web tabanlı e-posta servisi
Facebook: Sosyal İletişim
YouTube: Video Paylaşımı
Blogger: Bloglar
MyNet: Genel Portal
Yahoo: Web tabanlı e-posta servisi
RapidShare: Dosya Paylaşımı
GittiGidiyor: Açık Arttırma
Sahibinden: Küçük İlanlar
Hepsiburada: E-ticaret
Wikipedia: İçerik Paylaşımı
Ekşi Sözlük: İçerik Paylaşımı
Twitter: Mikro Bloglar

Kullanıcı neredeyse, Internet’te pazarlama da orada!
Internet’te pazarlamadan söz edebilmenin baş şartı, pazarlamayı gerçekleştirebileceğiniz kullanıcı veya ziyaretçilere sahip olmaktan geçmekte. Internet’te pazarlama yapmak isteyenlerinse, hangi kullanıcıların, nerelerde, ne şekilde vakit geçirdiğini, kullanıcıların bu sayılan markalarla ne şekilde bir ilişki içinde olduklarını bilebilmesi, en azından bu konuda tahmin yürütebilmesi gerekmekte. Bu dev markaların sunduğu farklı pazarlama olanaklarını/araçlarını bilmemiz gerekmekte. Böylece, pazarlama amaçlarınıza en uygun mecralarda, en uygun aktiviteleri planlama öngörüsüne sahip olabilir hale geliyoruz. Yukarıda bahsettiğim uzmanlaşma alanları, ilgili mecraların bize ne gibi imkanlar sunabileceğinin ipuçlarını vermekte.

Tek kanalla, Internet kullanıcılarının %30’una erişim!
Alexa verilerine göre, sadece Google, bir gün içinde global Internet kullanıcılarının %30’una erişebiliyor. YouTube ve Facebook’da bu rakam %20 civarında. Bu inanılmaz bir rakam. Düşünün, Google’da yaptığınız reklamlarla, eğer yeterli bütçeniz ve hedef kitleniz varsa, 1 gün içinde kullanıcıların %30’una erişebiliyorsunuz. Yani 1.6 milyar insanın %30’una; 480 milyon kişiye ulaşabilirsiniz (internetworldstats.com 2008 verilerine göre).

Yine Alexa verilerine göre, bu insanlar günlük ortalama olarak YouTube’da 27 dakika, Facebook’da 25 dakika süre geçiriyorlar. Bunun ortalama rakam olduğunu unutmayalım. Facebook’ta bir günde insanlar toplam 133 milyon saatlerini ekran başında geçiriyorlar, sadece tek bir gün içinde!

Kullanıcılar, etkileşimli olarak kullandıkları bu ortamlarda, ilgi alanlarına göre olarak yönlendirilecek pazarlama mesajlarına, geleneksel mecralardakinden çok daha büyük ilgi gösterme potansiyeline sahipler.

“Pazarlamacı” mısınız, yoksa “Internet Pazarlamacısı” mısınız?
İşte bu inanılmaz tablo, günümüzde Internet’te pazarlamanın ne kadar önemli olduğunu ortaya koymakta. Geleneksel mecralara uygun pazarlama yaklaşımları, Internet’te pazarlama stratejilerini ortaya koymamız için yeterli olmamakta. Aslında geleneksel pazarlama teorileriyle bir problemim yok, daha çok alışkanlıklardan bahsediyorum. Internet’te pazarlamayı başarılı şekilde gerçekleştirebilmek için, yukarıda bahsettiğim kullanıcı davranışlarını ve istatistiklerini bilmemiz gerekmekte, geçmiş alışkanlıklarımızdan sıyrılıp, ölçülebilir pazarlama yapmamızı sağlayan bu mecrayı daha iyi tanımaya çalışmamız ve sürekli takip etmemiz gerekmekte. Dolayısıyla, biraz “Internet Pazarlamacısı” olmamız gerekmekte :-).

Parçaları Birleştirmek!
Yukarıdaki veriler, Internet markalarını ve bu markaların pazarlama açısından bize sunduklarını potansiyeli göstermekte. Ancak, bu potansiyeli etkin değerlendirebilmemiz için, bir pazarlamacı olarak kendi hedef kitlemizi ne kadar iyi tanıdığımız daha çok önem kazanmakta. Yeni nesil müşterilerin algı alanına girebilmek, onların pazarlama mesajlarını en kolay alabilecekleri mecrayı belirlemek ve orada etkin şekilde yer almaktan geçiyor. Yani sizin potansiyel müşteriniz TV başında mı oturuyor, Facebook, YouTube, Blogger v.b.de mi vakit geçiriyor, yoksa hepsinin bir karmasını mı yapıyor. Bunu bilmeseniz bile, kabaca öngörüde bulunabilmeniz lazım.
Internet’te pazarlama, tabii ki genel pazarlama planımızın bir parçası olmalı, kurum stratejileri ve geleneksel pazarlama aktivitelerimizle uyum içinde olmalı, ancak, bu mecranın kendine özgü imkânlarının farkında olmalı ve gereklerini yerine getirmeliyiz.

Not: Bu yazı daha önce Natali Yeşilbahar'ın kişisel sitesinde yayınlanmıştır: http://www.nataliyesilbahar.com

İlgili Yazı:
Internet'te Pazarlama Mind Map'i

O poşete gerçekten ihtiyacınız var mı?

2009-07-30T14:31:00.006+03:00

Günlük olarak kullandığımız alışveriş poşetlerinin çevreye verdiği zarar artık inanılmaz boyutlara ulaşmış durumda. Yaptığımız alışverişler esnasında hiç düşünmeden kabul ettiğimiz poşetleri, çoğu durumda da ihtiyacımız olmamasına rağmen kabul ediyoruz.

Kitapçıdan aldığınız, zaten poşet içerisinde yer alan o dergiyi, çantamıza kolayca atabilecekken, kasada tekrar poşete konarak verilmesi bizi rahatsız etmiyor, belki üzerinde düşünmüyoruz bile. Markette, alışverişimizi 4-5 tane poşete dolduruveriyoruz, yanımızda taşıyacağımız dayanıklı bir torbayı kullanmak aklımıza gelmiyor.

Neden?
Çünkü hayatımızın içine o kadar girmiş ki bu ürün, artık onu görmüyoruz bile. Al, poşete konsun, eve getir, poşeti çöpe at! Ondan sonrası bizi ilgilendirmiyor. Ama nereye gidiyor bu poşetler? Hepsi çöplüklere, sokaklara ve denizlere saçılıyorlar. Sonra ne mi oluyor? Poşetlerin yapıldığı polietilen malzemesinin doğada tam olarak çözünmesi binlerce senede gerçekleştiği için, çözünme gerçekleşmeden bu poşetler parçalanıyor, gittikçe daha küçük parçalar halinde denizlerimize, toprağımıza karışıyorlar. Mikroskopik boyuta gelse de, bu parçaların kimyasal yapıları değişmiyor ve en sonunda, bizim besin zincirimize geriyorlar. Yediğimiz balıkların vücutlarına giriyorlar, ve sonunda bizim vücudumuza.

Dünya denizlerinin en ücra köşelerinden alınan balık örneklerinde bile bu plastik parçalarına rastlanmış. Bu maddenin kanserojen olduğunu söylemeye gerek yok sanırım, zaten tahmin etmişsinizdir.

Düşünün!
O yüzden artık düşünün, aldığınız her poşete gerçekten ihtiyacınız var mı? Ben şöyle yapıyorum; artık kitap ve dergi için poşet kabul etmiyorum, onun yerine her zaman yanımda olan sırt çantama atıveriyorum bu ürünleri. Benzer şekilde çantamda problemsiz taşıyacağım hiçbir ürün için artık poşet kullanmıyorum.

Market alışverişlerinde ise, yanımda taşıdığım dev IKEA torbasını kullanıyorum. Kasiyerler genellikle çok şaşırıyor, neden diye sorduklarında başlıyorum hikayeyi anlatmaya. Sonra onlar da "keşke herkes kendi torbasını kullansa" diyor.

Yasal düzenleme şart.
Dünyada bir çok ülke alışveriş poşetlerinin kullanımı ile ilgili sınırlama gertirmeye çalışıyor. Mesela Çin bu konuda bir kanun çıkartmış duyduğum kadarıyla. Geçen sene İsviçre'ye gitmiştim, Migros mağazalarında plastik poşet verilmiyor müşterilere. Eğer isterseniz, kağıt poşetleri ücretini ödeyerek satın alabiliyorsunuz. Sanırım onlarda da kanuni bir düzenleme var. İyi niyetli bireylerin alacağı tedbirleri özendirmek için, kullanımı sınırlayıcı ve/veya kullanmamayı teşvik edici önlemler almak gerekmekte.

Çöp torbaları için çevreci çözümler var.

Alışveriş poşetleri bir yana, mecburen çöp torbalarını kullanmamız gerekiyor. Bu konuda Korozo doğada kısa sürede çözünebilen poşetleri üretmeye başladı (http://www.koroplast.com/index.php?mid=177). Ben biraz daha pahalı olmalarına rağmen bu poşetleri satın alıyorum. Poşetler, güneş ışığı ve diğer dış etkenlerle karşılaştığında, 12-24 ay arası sürede doğada çözünüyorlar. Mecburen kullandığımız plastik poşet ve ürünleri için böyle bir çözüm bulunmuş olması çok güzel.

HP Recommends Windows, but Dreamworks prefers Linux!

2009-07-30T12:27:00.006+03:00

Geçtiğimiz gün Fast Company dergisindeki bir reklamı okurken gözlerime inanamadım. Reklamda, her zaman olduğu gibi üst köşede "HP Recommends Windows" ifadesi yer alırken, reklam metninde "...powered by the... Linux operating system..." ifadesi yer almaktaydı. Reklam metni, aslında DreamWorks'ün kullandığı sunuculardan bahsediyordu ve bu sunucular HP olmalarına rağmen, Windows değil Linux işletim sistemi ile çalışıyorlardı.

Reklamı gördüklerinde Microsoft'cuların yüzündeki ifadenin ne olduğunu merak ediyorum. Bu reklam metnini hazırlayan ajans ve metin yazarının olay ortaya çıktıktan sonraki durumlarını da tabii :-)

Tripwolf PDF Şehir Rehberi

2009-04-28T10:57:00.003+03:00

Diyelim ki acil bir yurtdışı seyahatine çıkacaksınız ve gittiğiniz şehre ait bir rehber alma imkanınız da yok, ne yaparsınız? Herhelde çoğumuz webdeki şehir rehberlerini araştırır, orada bulduğu bilgileri bölük, pörçüş şekilde yazıcıdan çıktı alarak yanınıza alırsınız.

İşte Tripwolf burada imdadınıza yetişiyor. Çünkü Tripwolf'da, dünyadaki binlerce şehre ait bilgileri, PDF kılavuzlar haline getirebiliyorsunuz. Oluşan rehber, basılı olarak alabileceğiniz rehberlerdeki hemen her türlü bilgiyi de içermekte. Her şeyden güzeli de, oluşturulan rehber bilgileri statik kaynak bilgileri değil, çoğu, site kullanıcılarının deneyimleri ile önerdikleri ve yorumladıkları içerikten oluşmakta. Kısacası, sosyal bir topluluğun ürettiği, çok etkileyici bir rehber karşınıza çıkıyor.

Denemek için tripwolf.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

MINE: Ortaya karışık dergi!

2009-04-27T12:55:00.003+03:00

Time Dergi Grubu ilginç bir uygulama başlatmış. Yapılan şey, sizin ilgi alanınıza giren dergilerden derlenmiş, özel bir derginin oluşturulması. Bunun için önce www.timecmg.com/mine adresinde basit şekilde tercih ettiğiniz dergileri ve bir kaç kişsel soruyu cevaplıyorsunuz. Seçtiğiniz dergiler, Time Grubu'nun yayınladığı herhangi dergiden 5'i olmak durumunda.

Bu işlemden sonra, 2 hafta içinde, size özel içeriği ile hazırlanmış 5 adet dergi size basılı veya dijital ortamda teslim ediliyor. Üstelik bu servis ücretsiz.

Basılı mecraların kişiselleştirilmesine güzel bir örnek olmuş.

Bloglardan size özel PDF dergi yaratın!

2009-04-27T11:19:00.004+03:00

Tabbloid servisi, takip ettiğiniz bloglardan, size düzenli olarak PDF dergiler üreterek e-posta ile gönderiyor. Yapmanız gereken, tabbloid.com adresine giderek bir hesap açmanız ve takip etmek istediğiniz blogların RSS adreslerini tanımlamanız. Bunu yaptıktan sonra, Tabbloid, sizin tercih ettiğiniz zamanlarda, favori bloglarınızdaki yazılardan oluşan bir PDF dosyasını otomatik olarak oluşturarak size e-posta ile gönderiyor.

Ben aslında blogları webden takip etmeyi tercih etsem de, hala yanında bir PDF dosyası veya kağıda basılmış bir şeyler taşımak isteyenler için ilginç bir uygulama.

Tabbloid, HP'nin sunduğu bir uygulama.

Detaylı bilgi için, tabbloid.com'u ziyaret edin.

Flogos ile markanız göklere yazılsın!

2009-04-22T14:08:00.003+03:00

Pazarlama bloglarını dolaşırken, gözüme Flogos uygulaması takıldı. Flogos, marka logonuzu ve/veya istediğiniz şekli uçan köpük şekiller haline getirmenizi sağlıyor. Flogos makinaları, dilediğiniz dış mekana kuruluyor ve markanıza özel şablonun ürettiği logolar gökte uçuşmaya başlıyor.

Logolar, bir çeşit sabun köpüğü ve helyum gibi uçucu gazlarla oluşturuluyor. Her köpük logo ortalama 20-30 dakika gökyüzünde kalabiliyormuş.

Artık gökyüzüne bile rahat bakamayacağız anlaşılan :-|

Detaylı bilgi ve tanıtım videosu için flogos.net

Kalbini sev, kırmızı giy!

2009-04-13T16:40:00.004+03:00

Epeydir aklımda, zaman bulup yazamıyordum.

Yoğun şekilde duyurusu yapılan "Kalbini Sev, Kırımızı Giy" kampanyası ilk başta ilgimi çekmişti, ancak, ilgili kampanya sitesini ziyaret edince ilgi, şaşkınlığa bırakmıştı kendini. Neden mi? Çünkü, ilgili web sitesi ve kampanyası ünlü margarin markası "Becel" sponsorluğunda oluşturulmuştu. Türk Kardiyoloji Derneği'ninmiş izlenimi verilen web sitesi, muhtemelen tamamen Unilever (Becel markasının sahibi kurum) tarafından gerçekleştirilmiş. Site içindeki bazı bağlantılar da (mesela ana sayfada yer alan "Kalp Yaşınızı Öğrenin" bağlantısı gibi) Becel'in kendi sitelerine yönlenmekte.

Unilever ve Türk Kardiyoloji Derneği!
Ben Türk Kardiyoloji Derneği'nin, bu gibi bir pazarlama aktivitesinde kendisini kullanıldırtmasını son derece etik dışı buluyorum. "Kalbe Dost" olduğu söylenen "Becel" ürünü ile bir alıp veremediğim yok, araştırmalar bu gibi yağların, eski tip margarinlerle karşılaştırıldığında, gerçekten de "kalbe dost" olduklarını gösteriyor. Ancak, Türk Kardiyoloji Derneği'nin, dünyanın en büyük margarin üreticilerinden biri olan Unilever ile, bir şekilde ticari çıkar sağlamaya yönelik ortak çalışma yapması akılda soru işaretleri oluşturuyor. Hala "kalbe dost olmayan" bir çok margarini üretmeye ve pazarlamaya devam eden Unilever'le, Türk Kardiyoloji Derneği'nin dostluğu bence doğru değil.

Kampanya etkinliği hakkında
Etik problemi dışında, bence bu kampanyanın etkinliği de tartışılır. "Kalbini sev, kırmızı giy" sloganı ilk başta ilginç gelebilir, ancak, pratikte pek de mantıklı değil ve kimseye faydası yok. Hangi erkek sizce kalbini sevdiğini göstermek için kırmızı bir kravat takar? Veya hangi kadın günlük yaşamında kırmızı bir kıyafet ile işe gider? Kırmızı günlük giyimde uygulanması zor bir renk. Lance Armstrong'un sarı kanser bileziklerinden esinlenilmiş, ama uygulama başarısız olmuş (Bkz. livestrong.org). Bu kadar bütçe ile, ağızdan ağıza pazarlamayı tetikleyecek çok daha iyi bir konsept bulunabilir, bilgilendirici reklamlar gerçekleştirilebilirdi. Sağlık açısından kaçırılmış bir fırsat.

Kampanyanın, kimin kampanyası olduğunda kilitleniyor olay; Unilever'in mi, yoksa TKD'nin mi?

Blogzette.net Test Yayınında

2009-01-05T08:39:00.005+02:00

Bir süredir hazırlıkları ile uğraştığım yeni projemi test yayınına almanın mutluluğunu yaşıyorum :-)

Blogzette.net dünden itibaren test yayınına başlamış durumda. Blogzette.net bir blog portalı, kısaca "Seçme bloglardan yazılar bir arada" diye tanımlanabilir.

Nasıl ortaya çıktı?
Bundan yaklaşık 1 yıl önce aklıma gelen bir fikirdi bu. Kendi Internet izleme alışkanlıklarımı incelediğimde, beni uzun süre kendine bağlayan yazı veya yazarların, daha çok bloglar arasından çıktığını farketmiştim. Kendimce beğendiğim ve RSS yerimi olarak kaydettiğim blogları izlemekteydim. Ama her zaman aklımda "acaba daha farklı kimler ne yazıyor?" sorusu vardı. Yeni yazarları keşfetme yöntemim genellikle diğer bloglardaki referans linkler vasıtası ile olmaktaydı. Ayrıca, Blograzzi ve Technorati gibi web siteleri de bu amaçla çok faydalı olmaktaydı.

İşte o dönemde aklıma bu fikir geldi, acaba seçme blogların yazılarından oluşan bir portal olsa nasıl olurdu? Burada önemli olan, arama zorunluluğunun ortadan kaldırılması ve okuma kolaylığıydı. Bir çok potansiyel blog okuyucusunun, ilgi alanlarındaki yazıları keşfedemediklerini tahmin etmekteydim. Dolayısı ile, yazar ile okuyucunun daha kolay buluştuğu bir platforma ihtiyaç vardı.

Bu düşüncelerle yavaş yavaş Blogzette.net projesi ortaya çıktı. Bir çok farklı fikir ve modül ile yola başlandı, ama en sonunda, şu anda göreceğiniz versiyon ortaya çıktı. Aslında bu versiyon, fonksiyon olarak yapmak istediklerimin yaklaşık üçtebirini içermekte. Ama, bütün fonksiyonlar ile proje süresi çok uzayacağı için, optimal bir özellik listesi ile başlamayı uygun buldum.

Nasıl çalışıyor?
Site içeriğini RSS'lerden otomatik olarak oluşturmakta. Çesitli kategoriler altında, kayda değer blogların yazılarına ulaşılabilmekte. Sitede içerik sunumu açısından iki ana bölüm var. Birincisi tam RSS kaynaklarından sağlanan içeriğin yayınlandığı bölüm, ki bu bölümde makalelerin tam metnine ulaşmak mümkün olmakta. Ayrıca, sadece sınırlı RSS sağlayan kaynakların listelendiği bir de Zipzette bölümü mevcut.

Sitede yer alacak bloglar ben ve gelecekte olusması muhtemel editörler tarafından seçilmekte. Ayrıca öneriler de dikkate alınmakta. Siteye dahil olmak istemeyenlerin blogları yayından kaldırılmakta, yani kimsenin paylaşmak istemediği bir bilgiyi zorla almaya çalışmak gibi bir niyet yok :-)

Su anda sitedeki içerik beta dönemine baz olması için hızlıca oluşturuldu, ancak zamanla genişleyecek elbette.

Blogzette.net'in, kendine trafik yaratırken, aynı zamanda blogların kendilerine de trafik yaratacak. Bir cok az tanınan ve değerini bulamayan blog içeriginin, burada farklı bir değer kazanacağına inanıyorum.

Siteye www.blogzette.net adresinden ulasabilirsiniz.

Kablo TV Rezaleti

2008-11-10T12:51:00.002+02:00

Kablo TV frekanslarında bir kaç hafta önce yapılan değişiklik, hemen hemen bütün kanalların yerlerinin değişmesine yol açmıştı. Müşterilere doğru dürüst bir açıklama gerçekleştirilen bu değişiklik, bu şebekeye bağlı milyonlarca abonenin, popüler kanallarını TV'lerinde bulup tekrar sıralamalarına yol açmıştı.

Bu değişiklik yetmezmiş gibi, bir kaç gün önce, çoğu kanalın frekansları yine değişti. Evet, yine milyonlarca insan "acaba Cnbc-e nereye kayboldu, ATV burada değil miydi?" gibi sorular ve küfürlerle TV'lerinin ayarlarını tekrar yapmak zorunda kaldı.

Düşüncesizlik
Sadece düşüncesizlik ve umursamazlık. Hadi biz bu ayarları küfrederek de olsa yapıyoruz, ya yaşı ileri olan, TV'sindeki bu zahmetli ve zor ayarları beceremeyen onbinlerce insan ne yapıyor? Şunu yapıyor; ayarları yaptırtmak için, bu işi becerebilecek bir yakınlarının kendilerini ziyaretini bekliyorlar.

Müşteri, müşteri değil!
Evet, biz Kablo TV yetkilileri gözünde müşteri değiliz. Sadece, her ay başında paramızı ödeyen ve bunu yapmaya mecbur olduğu düşünülen insanlarız. Eğer Türksat bizim müşteri olduğumuzu düşünseydi, yaptığı değişiklikleri mecburi olanlar dışında en az seviyede tutar, bununla ilgili müşterilerini doğru dürüst bilgilendirirdi. Eğer Türksat bizim müşteri olduğumuzu düşünseydi, arada bir de olsa, yayınını yaptığı kanallar arasına izlemeye değer bir kaç kanal eklemeyi düşünürdü.

Neden uydu üzerinden yayınları takip etmiyorsun diyebilirsiniz. Şu an için tek sebebi, Kablo TV ile, aynı anda birden çok kanalı video kaydedicimde kaydedip, daha sonra izleyebilmemdir. Uydu yayınlarında ise bunu yapmak için, farklı özelliklere sahip alıcılar kullanmak gerekmekte. Yeni uydu alıcısı aldığım anda, Kablo TV aboneliğimi de hemen sonlandıracağım.

Kaldırım relasyon ve korelasyon

2008-11-06T17:15:00.002+02:00

Yine kaldırımlarımız büyük bir hızla sökülüp, yeniden yapılmaya başlandı. Her seçim döneminde farklı tarzda kaldırımlarla yenileniyor sokaklarımız.

Merak ediyorum, acaba bu konuda bilimsel bir araştırma var mıdır: yapılan kaldırımın kalitesi ve/veya miktarı ile, belediye başkanının yeniden seçilme oranının değişim oranı arasındaki korelasyon hakkında. Türkiye'de bir bilimadamı bu konuda çalışma yapsa, sanırım şöyle konuşmalar duyabilirdik: "Abi boşver kaldırım yapmayı, baksana korelasyon negatif çıkmış, onun yerine yollara yeni asfalt yapalım, maksimum korelasyon var!".

Şaka filan, aslında buna ciddi ihtiyaç olabilir, ben bu konuda bir çalışma yapayım, belki partinin birine satarım, ilk yapan malı götürür :-)

CPM ne demek?

2008-11-04T16:45:00.001+02:00

Çok basit oldu galiba :-) Ama bu kısaltmanın Internet reklam sektöründe yanlış kullanıldığını çok görmekteyim. İşte size Wikipedia'daki açıklama, bence gayet iyi özetliyor:

"Cost per mille (CPM), also called cost ‰ and cost per thousand (CPT), is a commonly used measurement in advertising. In Latin mille means thousand, therefore, CPM means cost per thousand. Radio, television, newspaper, magazine, Out-of-home advertising and online advertising can be purchased on the basis of what it costs to show the ad to one thousand viewers (CPM). It is used in marketing as a benchmark to calculate the relative cost of an advertising campaign or an ad message in a given medium. Rather than an absolute cost, CPM estimates the cost per 1000 views of the ad." Tam metin için tıklayın.

Kısaca, bir reklamın, bin kişiye veya bin kere görüntülenmesinin maliyetine verilen isimdir CPM. Örneğin, bir reklam mecrasından 1.000.000 kişiye görüntülenecek reklamı, 2500 YTL'ye satın aldıysanız, CPM'iniz 2,5 YTL olacaktır.

Reklam tekliflerinde veya konuşmalarda CPM terimi aşağıdaki gibi kullanılabilmekte:

"1000 CPM için fiyatımız 5000 YTL"

Aslında burada söylenmek istenen, "1.000.000 yayın için fiyatımız 5000 YTL"dir. Yani, CPM 5 YTL olmaktadır. Veya,

"Kaç CPM yayın istiyorsunuz?"

Burada da söylenmek istenen, "Reklamınızın kaç defa yayınlanmasını istiyorsunuz"dur.

CPM'in Önemi
Bence CPM'in en önemli özelliği, farklı mecralar arasında reklam maliyetlerimizi karşılaştırmamıza olanak tanıması. Örneğin, gerçekleştireceğiniz bir kampanyanın, TV, gazete, dergi ve Internet mecralarındaki CPM değerlerini hesaplayarak, hangi kampanyanın birim maliyetinin daha makul olduğunu belirlemeniz mümkün olacaktır. Gerçi, TV ve dergi gibi geleneksel mecralarda güvenilir CPM değerleri hesaplamak, Internet'e göre biraz daha zor olmakta. Örneğin, aylık tirajı 20.000 olan dergiye, 2500 YTL ücretle reklam verdiğinizde CPM değeriniz ne olacak? Eğer her dergiyi sadece 1 kişi okuyorsa, muhtrmelen CPM'iniz 2500/20= 125 YTL olacaktır. Ama, eğer her dergiyi 5 kişi okuyorsa, CPM'iniz 25 YTL'ye düşebilecektir. Dolayısı ile, sağlıklı bir değere ulaşabilmeniz için, ilgili derginin her sayısının, ortalama olarak kaç kişi tarafından okunduğunu bilmeniz, veya tahmin etmeniz gerekecektir.

Ancak, bazı varsayımlara göre de hesaplasanız, mecralararasında genel bir karşılaştırma yapabilmek açısından CPM önemli bir veri sağlamakta. Arada çok büyük farkların oluştuğu durumlarda, sorgulama yapmanız için sizi de uyarmakta.

Her CPM eşit değildir!
CPM değerlerini karşılaştırırken, her mecranın kendi izleyicilerinin özelliklerini de dikkate almakta fayda var tabii ki. Hedef kitleniz olmayan bir mecrada, CPM ne kadar düşük olursa olsun, yaptığınız yatırımın karşılığını alamayabilirsiniz. Dolayısı ile, reklam tekliflerini değerlendirirken, sadece CPM maliyetinizi değil, aynı zamanda, ilgili mecranın sizin için ne kadar doğru bir mecra olduğunu da sorgulamak gerekmekte.

Dönüşüm olmazsa olmaz!
Bu yazımın konusu değil ama, CPM'iniz ne olursa olsun, eğer reklamınızı görenler, sizin istediğinizi yapmıyorlarsa (yani ürününüzü satın almıyorlarsa, sitenizi ziyaret etmiyorlarsa ...) o zaman bir şeyleri yanlış yapıyorsunuzdur. Görseliniz kötüdür, mesajınız kötüdür, teklif ilgi çekici değildir, reklamınız doğru yerde yayınlanmamıştır v.b.

Kısaca, CPM sadece birim satın alma fiyatınızı karşılaştırmanızı sağlar, o mecranın ve/veya medyanın etkinliği ayrı bir konudur.

Bravo sinyor Fiat!

2008-11-01T08:13:00.001+02:00

Fiat'ın yeni 500 ve Grande Punto modellerine eklediği yeni özellik, sorunlara farklı bakış açıları ile yaklaşınca, ne kadar değişik ve faydalı çözümlere ulaşılabileceğini göstermekte.

Fiat'ın EcoDrive adını verdiği sistem ile, aracınızı kulllanırken oluşan veriler (hızınız, frenleme şeklinz ve diğer kullanım özellikleriniz) araçtaki bir USB portuna bağladığınız bir hafıza kartına kaydedilmekte. Daha sonra, bu verileri Fiat'ın ilgili web sitesine yüklediğinizde, veriler analiz edilerek, yakıt tasarrufu sağlayacak öneriler verilmekte. Web sitesinde, gerçekleştirdiğiniz CO2 salınımı ve zaman içinde kullanım alışkanlıklarınızı değiştirerek, ne kadar tasarruf yaptığınız gibi bilgilere de ulaşabiliyorsunuz.

Ayrıca, web sitesinin EcoVille denilen bölümünde, sizin gibi bilgilerini yükleyen diğer Fiat kullanıcıları ile de irtibata geçerek,bir topluluk oluşturma şansınız var. Böylece, her gün büyüyen bir topluluk olarak, çevreye katkınızın ve tasarrufunuzun toplu boyutunu da görebiliyorsunuz.

Bir taşla, iki kuş!
Uygulama, hem bireyleri basit önlemlerle tasarrufa teşvik ederken, hem de sosyalleşmeyi içermesi açısından bence çok başarılı. Fiat günümüz insanının webde sosyalleşme ihtiyaç ve yönlenmesini, kendi pazarlama/ürün geliştirme amaçlarına yönelik olarak değerlendirmiş.

Ben bu fikri özellikle şu yönden sevdim: Fiat mevcut ürünlerinde yakıt tasarrufu amacı ile direkt teknolojik çözümler bulmak yerine, dolaylı olarak kullanıcı davranışlarını değiştirerek aynı sonuca gitmeyi hedeflemiş. Üstelik, bunu sosyal pazarlama ile çok iyi şekilde bir araya getirmiş. Hem daha ekonomik, hem de kullanıcıyı da işin içine çektiği için,duygusal açıdan sonuç verebilecek, uzun vadeli marka bağlılığı yaratabilecek bir uygulamaya imzaatmış.

Fiat bu basit ve etkili uygulamasından dolayı bence 'bravo'yu hak ediyor!

Haber kaynağı: Springwise

Detaylı bilgi: Fiat Eco:Drive

Asus EEEPc 900 Mini Değerlendirme

2008-10-29T09:56:00.001+02:00

Bir kaç aydır ikinci taşınabilir bilgisayar olarak Asus EeeePC 900 kullanıyorum. Deneyimlerimi sizlerle kısaca paylaşıyorum.

Benim kullandığım Linux Xandros versiyonu yüklü olan 20GB kapasiteli model.

İyi Yanları:
- Çok hafif ve küçük
- Ekran çözünürlüğü günlük işler için yeterli
- Çok hızlı açılıyor ve kapanıyor. Yaklaşık 10-15 sn. açılış ve kapanış süresi var. Vista'nın açılması için 6-7- dakika beklediğimi düşününce, bu bana muhteşem bir özellik olarak gözükmekte.
- Günlük işler için gerekli uygulamalar hazır olarak gelmekte.
- Güvenlik v.b. konusunda pek bir şeyi kafanıza takmanız gerekmiyor.
- Batarya süresi muhteşem olmasa da yeterli denebilir, 2-3 saat arasında kullanım mümkün.
- Touchpad hassaslığı ve büyüklüğü iyi. Çift parmakla kaydırma yapabilmek (web sayfalarını aşağı çekmek gibi) güzel bir özellik.
- 3 USB çıkışı bu boyutta bir cihaz için iyi bir özellik.
- Kablosuz bağlantı kalitesi ve hassaslığı iyi.

Kötü Yanları:
- Çok ihtiyacınız yok ama, Linux Xandros'a yeni program yüklemek çok zor ve riskli.
- Klavye çok küçük ve bazı tuşların yerleşimi çok iyi değil. Özellikle "shift" tuşunun yerine bir türlü alışamadım. Bu nedenle, hızlı yazmaya alışmış kişiler bu bilgisayarda işlerinin çok yavaşladığını görebilirler.
- Klavyedeki boşluk (space) tuşu çok hassas değil ve hızlı yazı yazarken genellikle boşlukları atlayabiliyorsunuz. Bu sadece benim bilgisayarımdaki bir sorun mu bilmiyorum.
- İşlemci Atom olmadığı için, batarya kullanım süresi muhteşem denemez.
- Kablosuz bağlantının otomatik bağlanma özelliği her zaman düzgün şekilde çalışmıyor, her seferinde bağlantıyı elle tekrar başlatmanız gerekiyor.
- Fare tuşları hassasiyeti biraz düşük, ve çok sesli çalışıyorlar.
- Bluetooth üzerinden Internet bağlantısı yapmak çok zor, ayrıca bir dongle bağlamanız ve karmaşık ayarlamalar yapmanız gerekiyor, o da becerebilirseniz.

Ne için uygun, neler yapabilirsiniz?
Bu cihazı ana iş bilgisayarı olarak konumlandırmamak lazım, fiyatına ve özelliklerine bakarak, orantılı bir beklenti içinde olmak lazım. Dolayısı, ana iş bilgisayarı olarak kesinlikle önermem, ben her zaman kullandığım diğer notebook bilgisayarımı kullanmaya devam ediyorum. Ancak, bu cihaz, tatilde ve evde ortak kullanım için çok güzel. Ev içinde, kablosuz ağ üzerinden webde dolaşmak için biçilmiş kaftan. İşte yapabilecekleriniz:

- E-posta programları yeterli, Thunderbird bu iş için bence gayet iyi.
- Skype hazır gelmekte.
- MSN benzeri anında mesajlaşmalarınız için program mevcut.
- MS Office dosyaları ile çalışabilirsiniz. OpenOffice gayet yeterli.
- DivX v.b. videolarınızı rahatça izleyebilirsiniz, ekran kalitesi oldukça iyi.
- Web'de gezmek için mükemmel.
- YouTube v.b. videoları izlemek zevkli (eğer yasaksız gününe rastlarsanız :-))
- Gmail/Hotmail ve Google Docs gibi web servislerine hızlı erişim ikonları, bu servislerden faydalananlar için kolaylık sağlamakta.

Kısaca;
Eğer beklentileriniz çok yüksek değilse, joker bir bilgisayar olarak çok iyi. Bu günlerde Atom işlemcili versiyonları da piyasaya giriyor, 6 saat civarı batarya ömrü ile alacaksanız mutlaka Atom versiyonunu düşünün derim.

Internet'te Pazarlama Mind Map'i

2008-10-23T11:30:00.001+03:00

Geçtiğimiz gün, Internet'te Pazarlama için bir "mind map" hazırlamak aklıma geldi. Bana göre en önemli bulduğum başlıklarla bir harita oluşturdum. Daha çok ekleme yapılabilir ama, yine de başlangıç için iyi bir harita oldu sanırım. Aklıma gelen iyileştirmeleri zaman içinde yapmayı düşünüyorum.

Eğer önerileriniz olursa, iletirseniz haritaya ekleyebilirim.

Haritanın PDF versiyonunu buradan indirebilirsiniz.

Kartvizitler

2008-10-21T11:01:00.000+03:00

Bir kurumla ilgili ne çok şey söyler kartvizitler, hiç düşündünüz mü? Ben ilk tanışmalarda hep kartvizitlere dikkat etmişimdir, kağıdın kalitesi, görsel tasarım, kurumsal kimlikle uyumluluk, içeriğin yeterli olması gibi bir çok etken, kartvizitin görevini başarı ile yapmasına katkıda bulunurlar.

Asıl amaç, kendini unutturmamak ve erişilebilir olmaktır tabii ki. 5X8 cm. boyutlarında bir kağıt parçasına, kurum kimliğinizi ve temsil ettiği kişinin bilgilerini sığdırabilmeniz gerekir.

Kartvizitlerin tutarlılığı da önemlidir. Aynı şirketten, farklı kişilerden aldığınız kartvizitlerin zaman zaman ne kadar farklılaştığını siz de fark ettiniz mi? Kimisinin kağıdı ince, kimisi kalın, kimisi selofanlı, kimisi laklı, kiminde logo mavi, kimde lacivert, yazılar farklı yerlerde!

Bence pazarlama kartvizitte başlamakta. Daha kendi kartvizitini bile doğru ve tutarlı ürettiremeyen bir şirketin, diğer pazarlma aktivitelerinden ne bekleyebilirsiniz ki?

İşte size iki farklı ve akılda kalan kartvizit tasarımı:

Dot Matrix Kartvizit

LED Fener Kartvizit

Boyner’de bir Reebok macerası!

2008-10-20T16:55:00.002+03:00

Birkaç hafta önce, Boyner İstinyePark mağazasından dolaşırken, çok güzel bir Reebok yürüyüş ayakkabısına rastladım. Yaşı 40’a yakın olanlar bilirler, sanırım 90’ların başlarında Reebok’ın bir yürüyüş ayakkabısı vardı, özelliği, ayakkabının tabanında iki hava odacığının yer alması ve bu iki odacığın bir kanal ile birbirine bağlanmasıydı. Böylece, siz adımınızı attıkça, hava odacıklarının üzerinde, neredeyse yeri hissetmeden yürümekteydiniz.

İşte Boyner’de gördüğüm bu ayakkabıda da (Reebok Walk Dmx Max), aynı teknolojinin gelişmiş bir hali kullanılmıştı. Kısa süre sonra yurtdışı seyahatimde çok işime yarayabileceğini düşündüğüm için, ayakkabıyı hemen denedim ve aynı duyguyu verdiğini gördüm, sanki bulutlar üzerinde yürümekteydiniz. Ayakkabıyı biraz daha denedikten sonra satın aldım. Seyahatim öncesinde ayakkabıyı genellikle kısa mesafeli 1-2 yürüyüşte giydim.

Aradan birkaç gün geçti ve yurtdışı seyahatimin vakti geldi. Eşimle bu seyahatte çok yürümeyi planladığımız için de, yeni Reebok ayakkabımı giymeye karar verdim. Kısa bir seyahat olacağı için de, yedek başka bir ayakkabı almaya gerek görmedim.

Uçağa bindiğimde, sağ ayağımın serçe parmağının üstünde bir rahatsızlık hissettim. Çorabın dikişinin denk gelmiş olabileceğini düşünerek, ayakkabıyı çıkartarak, çorabımı düzelttim ve ayakkabıyı tekrar giydim. Fakat rahatsızlık geçmemişti, ben yine de durumun çoraptan kaynaklandığını düşünerek, otele vardığımda çorabımı değiştirmeyi planladım.
Otele varmam biraz uzun sürdü ve bu arada epeyce de yürümüştüm. Fakat parmağımdaki rahatsızlık gittikçe artmaktaydı, neyse, sonunda otele vardım, duş ve kısa bir dinlenceden sonra, akşam yemeği için eşim Deniz’le dışarı çıktık. Bu arada yeni ve daha rahat olduğunu düşündüğüm bir çorap da giymiştim. Hala ayakkabıda bir problem olacağını düşünmeyen ben, sokağa çıktığımızda ilk adımlarımla, durumun çoraptan kaynaklanmadığını anlamış oldum, çünkü, parmağımdaki rahatsızlık devam etmekteydi. Uygun bir yerde ayakkabıyı çıkartarak, içine elimi soktuğumda, tam parmağımın üzerinde gelen bölümde, pot yapmış bir dikiş olduğunu hissettim, ayakkabının diğer tekini kontrol ettiğimde, böyle bir potun olmadığını gördüm. Evet, işte anlaşılmıştı, parmağımdaki rahatsızlık çoraptan değil, bizzat ayakkabının kendisinden kaynaklanmaktaydı. Birkaç gün daha aynı şehirde bolca yürüyeceğimizi düşününce, acılı günlerin beni bekledi açıktı. O geceyi öyle geçirdikten sonra, ertesi gün tekrar dışarı çıktık, fakat ayakkabının verdiği rahatsızlık tahammül edilebilecek gibi değildi. Ayakkabıdaki potlu dikiş, parmağımı neredeyse bir zımpara gibi tahriş etmekteydi. Ne yapabilirim derken, geçici bir çözüm olarak, parmağımın üzerine yara bandı yapıştırarak acıyı azaltabileceğimi düşündüm. Yolumuz üstündeki bir marketten yara bandı alarak, bu düşüncemi gerçekleştirdim. Evet, sıkıntım epeyce azalmıştı. Demek ki, Amsterdam gezimizde bu parmağım hep bantlı olarak dolaşacaktım :-)

O anda sıkıntımı yara bandı ile çözdüğüm için, açıkçası durumu pek de dert etmedim, nasılsa Türkiye’ye döndüğümde, ayakkabıyı değiştirecek veya iade edecektim.
Seyahatimiz böylece geçti, güzel bir tatil olmuştu, oğlumuzu annemlere bıraktığımız için, Amsterdam’da Deniz’le baş başa bir tatil yapmıştık, uzun süredir özlemini çektiğimiz bir şeydi bu.

Turkey Welcomes You!
Evet, birkaç günlük kısa tatilimiz çabucak geçti ve ülkemize döndük. Tatil dönüşü, problemli Reebok’ı da hemen Boyner mağazasına götürerek, şikayetimi bildirdim. Müşteri Hizmetleri’ndeki bayan, nazikçe ayakkabımı teslim alarak “Ayakkabıyı dağıtıcı şirkete göndereceklerini, yapılacak inceleme sonucuna göre işlem yapacaklarını” belirtmişti. Araya bayram tatili girdi, biraz daha zaman geçti. Tatil sonrasına bir gün, Boyner mağazasından bir telefon aldım. Telefondaki bayan, “ayakkabımı dağıtıcı şirketin incelediğini, ancak bir problem olmadığını tespit ettiğini” söylüyordu. İlk andaki şaşkınlıktan sonra, “bunun nasıl olabileceğini, ayakkabıda açık bir üretim problemi olduğunu söyledim”. Müşteri hizmetleri yetkilisi bayan, “üreticinin bu tespiti karşısında yapacakları bir şey olmadığını, mağazalarına uğrayarak ayakkabımı alabileceğimi” bana bildirdi. Bu aşamaları hızlıca geçiyorum, ben biraz daha üsteleyince, durumu yönetici ile görüşebileceğim bildirildi, yönetici ile görüştüm ve dağıtıcı mağaza ile yapılan birkaç görüşmeden sonra, ayakkabı ile ilgili hiçbir düzeltme ve/veya iade işlemi yapamayacağım ortaya çıkmıştı.

Resmen şoke olmuştum. Beni şoke eden, ayakkabıdaki problem veya bunu Reebok’ın kabul etmemesi değildi. Asıl şoke olma sebebim, Boyner’in müşterisine bu kadar duyarsız davranabilmesiydi. Senelerce Altınyıldız Grubu’nda, yani şimdiki Boyner Grubu’nda çalışmış bir insan olarak, karşı karşıya bırakıldığım bu duruma inanamıyordum. Alboy’da çalıştığım yıllarda, çok daha önemsiz müşteri şikayetlerine karşı bile, inanılmaz duyarlılıkla yaklaşırdık, bu nasıl olmuştu? Bilmiyor ve anlayamıyordum!

Neyse, sonuçta şunu anlamıştım ki, Boyner veya Reebok bu konuyu çözmeyecekti. Geriye kalan tek seçenek Tüketici Mahkemesi’ne başvurmaktı.

Türkiye’nin en büyük perakende zincirlerinden biri!
Aklımda bunlar varken, birkaç gün sonra ayakkabımı almak için Boyner İstinyePark mağazasına uğradım. Masadaki ilgili arkadaşlar, depolarında ayakkabımı bularak, Reebok’ın (yani Adidas) bana yazdığı yazı ile birlikte bana verdiler. Yazıda kısaca, “üründe hiçbir problem olmadığının tespit edildiği ve göstereceğim anlayış için teşekkür ettikleri” yazmaktaydı. Hangi anlayış, neden ben anlayış göstermekteydim, neye anlayış göstermekteydim? Kusurlu malını kabul etmeyen Reebok’ın Türkiye dağıtıcısına ben nasıl bir anlayış gösterebilirdim? Bunlar benimle dalga mı geçmekteydiler? Bu düşünceler içinde, mağaza müdürü ile görüşmek istediğimi belirttim. Mağaza müdürü (pek sanmıyorum müdür olduğunu ama o sıfatla benimle görüşen kişi diyelim) ile tekrar aynı konuları konuşmaya başladık. Kendisi, bana neredeyse gücenerek, “size bunları telefonda kaç kere anlattık, hala problem çıkartmaya devam ediyorsunuz” kapsamında sözlerle beni karşıladı. İşte o andan sonra gözüm dönmüş ve tam olarak ne söylediğimi hatırlamıyorum ama, kısaca konuşmalarım şu kapsamdaydı: “bu nasıl bir Boyner’di, nasıl bu kadar duyarsız olabiliyorlardı, müşterilerini tedarikçilerinin gerisinde mi tutuyorlardı, koca Boyner grubu, müşterilerini nasıl bu kadar mağdur duruma düşürebilirdi, bu işi çözmek için illa ki Tüketici Mahkemesi’ne mi gitmemiz gerekiyordu…”. Bu sinirle, mağaza müdürünün, bu ayakkabıyı inceleyip incelemediğini sordum. Anlaşılan incelememişti, sadece benim söylediklerimi şikayet kağıdına yazarak, tedarikçiye göndermişlerdi. Kendisinin elini ayakkabının içine sokarak, potlu dikişi incelemesini rica ettim. İki farklı tek arasındaki dikiş farkını kendisine gösterdim. O anda, mecburiyetten her halde, “bu konuyu bir de arkadaşlarımla konuşayım” diyerek, ayakkabıyı kaptığı gibi ofis bölümüne geçti. Kapı aralığından gördüğüm kadarı ile, içerde biraz daha oturaklı bir beyle (sanırım müşterileri ile görüşmek istemeyen gerçek mağaza müdürü), ayakkabının içine ellerini sokarak, incelediklerini görebildim.

Birkaç dakika sonra, ilgili bayan, elinde bir form ile çıka geldi, ve ürün iadesi veya değişikliği yapabileceğini ifade etti. Ben de fazla uzatmadan, ürün iadesi talep ettim ve paramı geri aldım.
Aslında daha bir çok hoş olmayan detay var ama, yazı çok uzayacak, bunları atlıyorum.
Uzun yıllar ayakkabı sektöründe çalıştığım için, söz konusu ayakkabıda net olarak üretim hatası olduğunu biliyorum. Kendim bu sektörde on binlerce ayakkabı ürettirmiş ve hatta yüksek kalitede ihracatını gerçekleştirmiş bir insanım. Üstelik, bunları da Boyner Grubu’nda çalışırken gerçekleştirdim.

Boyner’de başıma gelen bu durum istisnai bir durum muydu bilmiyorum. Boyner her müşterisine böyle mi davranıyor, yoksa konu ayakkabı olduğunda mı durum böyle oluyor? Bu durum ilgili mağaza personelinin hatası mı, yoksa her mağazada bunlar oluyor mu? Bilmiyorum. Bundan sonra Boyner’den alışveriş yapar mıyım, bilmiyorum. Boyner tedarikçilerine bu kadar mı söz geçirebiliyor, bilmiyorum. Bundan sonra Reebok marka bir ayakkabı satın alır mıyım, bilmiyorum.

Bildiğim tek şey var, bir müşteri olarak Boyner’de beklemediğim şekilde ve son derece kötü bir deneyim yaşadım. Neticede ürünü iade almış olsa da, bunu gerçekleştirinceye kadar bana yaşattıklarından dolayı Boyner markasının değeri benim gözümde %95 azalmıştır. Bunu sizlerle paylaşıyorum.

Güncelleme (21 Ekim):
Yazıyı yazdıktan sonra, Boyner ve Reebok(Adidas) ile ilgili müşteri şikayetlerini araştırdım ve aslında durumun pek de istisnai olmadığını anladım. İşte size sikayetvar.com'dan seçilmiş ve çözüme ulaştırılmamış benzer şikayet örnekleri:

- REEBOOK Para İadesi İstiyorum
- BONER Ürünümün Değişmesini İstiyorum
- BOYNER Müşteri Memnuniyetinde Sınıfta Kaldı
- BOYNER'de Satış Sonrası Destek Yok!
- BOYNER Kısa Sürede Parçalanan Ayakkabıyı Değiştirmedi!

- Tüm Boyner şikayetleri
- Tüm Reebok / Adidas şikayetleri

Kiva.org ile siz de mikrokredi verin!

2008-06-03T12:34:00.000+03:00

Geçtiğimiz günlerde Colors dergisinde rastladım Kiva.org'la ilgili bilgilere. Mikrokredilendirme ile ilgili bir yazıda bahsedilen Kiva.org, hiç tanımadığınız dünya insanlarına kredi vermenize olanak tanıyor. Sistem şöyle çalışıyor:

- Mikrokrediden faydalanmak isteyenler, her ülkedeki kiva.org partneri kurumlara başvuruyorlar ve krediyi neden istediklerini v.b. anlatıyorlar. Bu partner, kredi başvurusunu uygun bulursa, kiva.org'da ilgili bir kredi talebi oluştutuluyor.
- Kiva.org sitesine üye oluyorsunuz ve kredi vermek istediğiniz kişi veya grubu seçiyorsunuz.
- İlgili kişilere dilediğiniz miktarda kredi verebiliyorsunuz. Mesela bir kişi 1000 USD kredi istediyse, siz 25 USD ile bu kişinin kredisine katılabiliyorsunuz.
- Kredi talebindeki tutar tamamlandıktan sonra, gerekli fonlar ilgili kişi veya gruba aktarılıyor ve bundan sonra ödeme süreci başlıyor.
- Krediyi alan taraf, kredi şartlarında belirttiği vadede ve genellikle bir kaç taksitte geri ödemelerini gerçekleştiriyor.

Burada kiva.org kredinin geri ödemesi ile ilgili bir garanti sunmuyor, ancak, verdiğiniz krediyi değerlendiren partner kurumun istatistiklerine göre size risk seviyesini bildiriyor. Böylece, siz de riskli veya daha az riskli kredilere fon ayırma kararınızı verebiliyorsunuz.

İşlemler için, krediyi sağlayanın bir PayPal hesabı olması gerekiyor, tüm ödemeler ve geri ödemeler bu hesap üzerinden gerçekleştiriliyor.

Sizin için küçük, ama onlar için büyük bir adım!
Kiva.org, bizim günlük hayatımızda belki bir yemek için harcadığımız bedellerle, uzaktaki insanların hayatlarında değişiklik yaratma fırsatını sunmakta. Kredilerin geri ödenme yüzdesi ise çok yüksek. Ben denedim ve ilk geri ödemelerim gelmeye başladı, size de öneririm.

Kiva.org için tıklayın.

K-C ve Unilever TV reklamlarını azaltıyor

2008-03-28T12:56:00.000+02:00

Advertising Age dergisinin son sayısındaki habere göre, ABD'li kağıt ürünleri üreticisi Kimberley-Clark (Huggies ve Kleenex gibi markaların sahibi) ve Unilever, karlılık oranlarını arttırmak amacı ile, gelecek dönemdeki TV harcamalarını daha dikkatli gerçekleştireceklerini açıklamışlar.

K-C, yeni planında, toplam pazarlama bütçesinin sadece %46'sını (2004 yılına göre %60 oransal düşüş anlamına geliyor) TV reklamlarına ayıracakmış. Unilever de, benzer açıklamalarda bulunmuş.

Geniş kitlelere seslenmede TV'nin üstünlüğü devam etmekle beraber, her sektörde daralan kar marjları, kurumları pazarlama harcamaları konusunda gittikçe daha dikkatli olmaya
zorlayacak gelecekte. Bu haberler de, bunun ilk işaretleri. Geleneksel TV yayıncılığının, diğer mecralardaki verimliliği ve ölçülebilirliği yakalayabilmesi için, artık yeni yollar aramasının zamanı geldi sanırım :-)

Yahoo! hemen sat!

2008-02-02T09:46:00.000+02:00

Microsoft Yahoo!'yu almak için 44.6 milyar dolar teklif etmiş. Bence Yahoo! hemen satmalı, çünkü, Yahoo! her geçen gün Google karşısında güç kaybediyor, bu nedenle her geçen ay sonunda, Yahoo!'nun pazar değerinin daha da düşeceğini düşünüyorum.

Yahoo! neden bu hale geldi?
Yahoo!'nun ve diğer rakiplerinin en önemli (belki de tek) gelir kaynağı reklamlar. Geçmişte Internet reklamları için düşünülen ilk mecra olan Yahoo!, Google'ın arama algoritmalarının ve Adwords sisteminin gittikçe gelişmesi ile paralel olarak, sürekli gözden düştü. Ayrıca Yahoo!, daha çok ABD, Kanada ve gelişmiş Avrupa ülkelerine yatırım yaparken, Google neredeyse her ülkede sistemini yerelleştirilmiş olarak sunmaya başladı.

Sonuç olarak, sınırlı reklam bütçesi olan bir kurum, önce Google'a gidiyor, ancak bütçesi çok fazlaysa ve mecbur kalırsa Yahoo!'ya da reklam vermeyi düşünüyor.

Kısacası, Google bu reklamcılık işini çok daha iyi yapıyor. Ne Yahoo! ne de Microsoft şu anda Google'ın başarısını yakalamaktan çok uzak noktalardalar.

Microsoft neden Yahoo!'yu almak istiyor?
Microsoft, maalesef Internet reklamları alanında, hala Google'a yaklaşamamış durumda. Ve, Yahoo! gibi Internet dünyasında çok tecrübesi olan, milyonlarca kullanıcısı olan Yahoo!'nun tecrübelerinden faydalanmak istiyor olabilir. Microsoft, özellikle arama motoru reklamcılığı konusunda Yahoo!'nun kendisine değer katacağına inanıyor olmalı.

Peki Yahoo! ile Microsoft'un bir araya gelmesi, Google'a karşı Microsoft'un ciddi bir rekabete girebilmesini sağlayacak mı? Bazı gerçekleri bilmeden, bu konuda fikir yürütmek biraz zor. Eğer Yahoo!'nun son dönemdeki sıkıntılarının sebebi nakit eksikliği ise, Microsoft buna çok önemli bir çare olacaktır ve güçlü bir dev doğabilecektir. Ama eğer Yahoo!'nun derdi para değilse, o zaman bu işbirliği işe yaramayacaktır.

Benim görüşüm şu: Google bu işi Yahoo!'dan daha iyi biliyor. Aslında Yahoo!'nun da Google'dan daha güçlü olduğu alanlar var, örneğin içerik ve kullanıcıya sunulan araçlar açısından Yahoo! çok gelişmiş imkanlara sahip, ama bu olanakları pazarlama ve reklamcılık açısından yeterince iyi değerlendiremiyor, sonuçta da kaymağı Google yiyiyor. Microsoft ise, işletim sistemi, ofis ve backoffice uygulamaları, veritabanı uygulamaları ve anlık mesajlaşma gibi alanlarda başarılı olsa da, Internet'te pazarlama ve reklamcılık konularında, Google'ın vizyonundan çok uzak bir noktada. Kısacası, bu konuda önemli bir başarısı bulunmayan Microsoft ile birleşen bir Yahoo!'nun Google'a karşı çok önemli bir tehdit oluşturacağını düşünmüyorum.

Bir de aşağıda bana Yahoo!'dan gelen bir mesaja yer veriyorum. Vaktiyle, bir müşterimin Yahoo! arama motorunda reklam verme konusunda bir talebi olmuştu. Ama tekra tekrar yaptığım araştırmalar sonucunda Yahoo'nun arama motoru reklamlarının, Türkiye pazarı için kullanılamadığını görmüştüm (hedefleme imkanları ve hesap yönetimi açısından). Sonuç olarak durumdan emin olmak için, Yahoo!'ya bir mesaj göndererek, bu konuda ciddi bütçe kullanmayı düşündüğümüzü ve nasıl reklam verebileceğimi sormuştum, aşağıda Yahoo!'dan buna gelen cevabı bulacaksınız:

-----Original Message-----

From: Account Development [mailto:AccountDevelopment@yahoo-inc.com]
Sent: Thursday, April 19, 2007 12:53 PM
To: serdar@
Subject: Turkish Advertising

Dear Serdar,

We apologize for the delay of answer.

We currently do not provide sponsored listings for Turkey.

Regards,

Sylvain corre

Sylvain ..... | European Account Development Team Lead
Yahoo! Search Marketing

Block P, Eastpoint Business Park, Dublin 3, Ireland.
E-Mail: euaccountdevelopment@yahoo-inc.com
Tel: (+353) 1-866-3182 | Fax: (+353) 1-866-3101
www.searchmarketing.yahoo.com

Evet, bu cevabı aldığımda, Google'da Türkiye'nin şehirleri bazında reklam hedefleme yapabilmekte, YTL fatura alabilmekte ve Türkçe bir arayüz kullanabilmekteydim. Daha bir çok fark var, ama burada detaylara girmiyorum. Şu anda ise, Yahoo!'nun Türkiye'de tek temsilcisi yokken, Google yerleşik ekibi ile Türkiye'de reklam verenlere hizmet sunmakta. İşte Yahoo! ile Google arasındaki reklam veren açısından fark burada yatmakta ve bence de başarıyı bu bakış açısı şekillendirmekte.

Türkiye reklamı

2008-01-29T08:23:00.000+02:00

Sanırım CNN'i izliyordum. Baktım Türkiye'den görüntüler akmaya başladı, klasik Peribacaları, Sultanahmet ve dansöz, oryantal havalı bir müzik eşliğinde :-)

Neyse, bunlara benim pek sözüm yok, doğrudur, yanlıştır ayrı mesele. Ama, benim dikkatimi çeken bütün reklam boyunca tek kelime edilmemesi. Sadece reklamın sonunda "Turkey Welcomes You" sloganı yazı ile görüntülenmekte.

Neden bütün reklam boyunca tek kelime edilmez, reklamın sonundaki slogan niye sözlü olarak ifade edilmez anlamıyorum. Reklam filmi üretenler, hele ki bir ülkenin reklamının yapıldığı bir videoyu üretenlerin, insan bilinçaltının nasıl çalıştığı ile ilgili de biraz bilgisi olması gerekmekte. Eğer biliyorsa da, bunu uygulaması gerekmekte. Başarılı reklam sadece görüntülerden ibaret olamaz, insanların mümkün olan tüm duygularına seslenmeniz gerekir. Mecranız TV ise, neden sadece görüntülerle sınırlıyorsunuz kendinizi? Sloganınızı ve/veya mesajlarınızı sözlü olarak da iletin ki, insanların kulaklarına da yerleşşin bir şeyler. Cıngılınız çekici ve hatırlanabilir olsun ki, böylece insanların bilinç altı da sizi duymaya başlasın. Bu konuya Sözsüz TV Reklamları adlı yazımda da değinmiştim.

Neden Türkiye'nin sloganı hep değişiyor?
Türkiye'nin sloganı o kadar çabuk değişmekte yetişmek imkansız. "Turkey welcomes you", "Magnificent Turkey", "Welcome Home"... Nedir bu acele? Sloganımız en önemli stratejik bileşenimiz olması gerekirken, her yıl (sanırım) reklam ajansının beğenisi dahilinde değişmekte. Bu konu daha ciddiye alınmalı ve uzun vadeli bir stratejik hedef doğrultusunda slogan belirlenmeli düşüncesindeyim. Bu konuya Başarılı Sloganlar adlı yazımda değinmiştim.

İşte size bir örnek videomuz (bahsettiğim videonun tam aynısını maalesef bulamadım):

Bir de başarılı bir örneğe bakalım
Evet, bı kadar eleştirdikten sonra, bir de başarılı örnek vermek gerekmekte. Bence son yılların en başarılı turizm tanıtım örneği Malezya'nın yaptığı. Slogan yıllardır değişmedi: Malaysia, truly Asia! Videoları izlediğinizde, müziğin de yıllardır değişmediğini ve cıngılın hemen hemen hep aynı kadığını görüyorsunuz. Yabancı TV kanallarını izliyorsanız, Malezya videosunu ve sloganını hatırlamamanız imkansız gibi bir şey. İşte size bir örnek:

Evet, Malezya reklamını, kör, sağır ve dilsiz bile olsanız kaçırmanız mümkün değil. Bizimkini ise, mutlaka TV başında ve sonuna kadar izlemelisiniz ki, neden bahsedildiğini anlayın.

Bu yazıyı yazmama sebep olan Selim beyin çok detaylı ve güzel yazısına ulaşmak için tıklayın: Kes yapıştır, tak takıştır, Türk turizmini yatıştır!

Reklam ajansları dikkat, sizi kandıranlar var!

2008-01-21T12:01:00.000+02:00

Bu benim başlığım değil. Gazeteport'ta, Yavuz Semerci bugünkü yazısının başlığını böyle atmış. İşte Yazuz Semerci'nin yazısı aşağıdaki gibi başlıyor:

"Öncelikle belirtmeliyim. Bu diziye başlamamıza yol açan (anlatacağız) birkaç olay yaşadık. Bizi şaşırtan, üzen gelişmeler üzerine konuyu topluca incelemeye karar verdik.
İnternet üzerinden habercilik yapan Gazeteport son 4 aydır okuyucu ile buluşuyor. Henüz tanıtım kampanyasına başlamadık. Buna rağmen şimdiden 20 bin aktif abonesi olan, günlük 40 bin kişinin ziyaret ettiği bir internet gazetesi olduk. Elbette amacımız kısa süre içinde 100 binin üzerine çıkmak. Bir yandan bağımsız bir gazetecilik yapmak, diğer yandan internet reklam pastasından hak ettiğimiz yeri almak için mücadele ederken, bu piyasada kurulan ve manupülasyona açık yapının deşifre edilmesini de görevlerimiz arasında saydık.
Gördük ki, ortada birbirleriyle ilişkisi olan (ama ilişkileri yokmuş gibi davranan) bazı şirketler var ve bunlar reklam verenler ile reklam ajanslarını kendi çıkarları doğrultusunda kandırıyor… Bu sistemden nemalanan veya bu sisteme başkaldıramadığı için boyun eğen pek çok internet yayıncısı var. Onları suçlamıyoruz.
Ancak görevi kamuoyunu doğrudan yana bilgilendirmek olan Gazeteport, sistemin ağababaları tarafından yapılan “sessiz kalın, reklam verenlerde güvensizlik yaratmayın” çağrısına bu diziyi başlatarak yanıt veriyor.
Elbette olaylar, kişiler ve kurulan şirketler bu dizide yer alacak. Ve şundan emin olun ki, bu diziyi pek çok internet sitesi kullanmayacak. Yalnız kalacağız. Buna rağmen reklam verenlerin kandırılmasına yönelik kurulmuş sistem ile mücadelemiz sürecek.
Suya attığımız taşın halka halka gerekli yerlere ulaşacağına yine de eminiz.
Doğruyu cesaretle söyleyenlerin sonunda savaşı kazandıklarını biliyoruz…

SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Önce reklam şirketlerinden başlayalım.

Alt alta sıralıyorum:
ADD Medya, All Media, Altıncı Duyu, Carat, RPM Radar, MediaTeam, Mindshare, Universal Mccann, Veritas, Zenith, Media Max, Media Com, OMD, Starcom, Mediaedge.cia ve şu anda aklıma gelmeyen Türkiye’nin sayılı reklam ajansları…
Bu ajansların çoğu dünya kalitesinde hizmet veriyor. Ama hangi alanda?..." Yazının devamı...

Yazının devamını Gazeteport'ta okumak için tıklayın.

Bu yazının devamı yarın gelecekmiş, umarım devamında açıklananlar, ülkemizde Internet'te reklam yapan kurumların gözünün biraz olsun açılmasına yardım eder.

Yazının devamını bekliyorum, ondan sonra ben de bu konuda yorumlarımı yapacağım.

TV İzleyicilerinin Haklarını Kim Koruyacak?

2008-01-15T11:33:00.000+02:00

Hazırladınız çayınızı ve geçtiniz televizyonun karşısına sevdiğiniz dizinin son bölümünü izlemek üzere. İşte bu andan itibaren ne seyredeceğinizi kimse bilemez, şunlarla karşılaşabilirsiniz:

Komşu kanaldaki maç yayını sebebiyle;
- Diziniz yayından kaldırılıp, yerine defalarca izlediğiniz bir film gelmiştir, veya,
- Dizinin bir önceki bölümü tekrar yayına girmiştir, veya,
- Dizinin "özel bölüm" adı altında, geçmişte olanları özetleyen bir bölümü yayına girmiştir, veya,
- Maç bitiş saatine kadar dizinizin yayını ertelenmiştir.

Bu değişikliği önceden öğrenme ihtimaliniz de sıfıra yakındır, çünkü kanallar, izlenme oranının düşeceği korkusu ile, bu konudaki açıklamayı ya hiç yapmazlar, ya da, yayın saatinde, altta kayan bant ile "Sevdiğiniz dizinizin eski bölümlerinden kırptığımız özel bölümü size hayırlı olsun..." tarzında bir yazı ile durumu geçiştirirler.

Ama uyanık dizi izleyicileri bu duruma önceden hazırlıklıdırlar, onlar rakip kanalların da yayın akışını takip ederek, maç v.b. yayını durumlarında dizilerinden ümidi keserler, ama yine de her ihtimale karşı ekran karşısına geçip beklemekten de geri kalmazlar. Muhtemelen de, kendilerini eski bölümleri izlerken sohbete dalmış bulurlar bir süre sonra.

Söylediklerim elbette bütün kanallar için geçerli değil, bazı seviyeli ve izleyicisine saygılı kanallar buı konuda daha titiz davranabiliyorlar.

Peki biz izleyicileri kim koruyacak bu kandırmacadan? RTÜK mü, yoksa Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun mu? TV kanalları ile, izleyicileri arasında bir para alışverişi olmadığı için, bu durum Tüketicinin Korunması kapsamına girmeyecektir. Çünkü, TV kanallarının müşterisi biz izleyiciler deği, reklam verenlerdir. Dolayısı ile sanırım bu konuda görev RTÜK'e düşecek. RTÜK Yasası'na baktığımda, yayın ilkeleri arasında, yayın akışının ilan edildiği gibi gerçekleştirilmemesine yönelik bir yaptırım göremedim, belki de benim gözümden kaçtı.

TV kanallarının işi zor, bir taraftan reklamları RTÜK Yasasına uygun olarak yayınlayacaksın, diğer taraftan izleyiciyi memnun etmeye çalışacaksın, diğer taraftan da bu işten para kazanmaya çalışacaksın. Öngörülmesi zor olan sebeplerden dolayı yayın akışının değiştirilmesine bir şey demek zor, ama umursamazlık, saygısızlık ve haksız çıkar elde edilmesi amacı ile, bilinçli olarak gerçekleştirilen değişikliklere karşı daha iyi düzenleme veya kanuni uygulama yapılması gerekmekte gibi geliyor bana.

Siz ne dersiniz?

Sinemalardan nefret ediyorum!

2008-01-10T12:34:00.000+02:00

Evet, son gittiğim bir kaç filmden sonra artık bundan eminim, sinemalardan ve film izlemek için sinemalara gitmekten nefret ediyorum.

Neden?
Son yıllarda "sinemada film izleme deneyimi" gittikçe kötüleşmeye başladı. Bunun benim için en temel sebebi, kişi başı 10 ile 20 YTL arasında ücret ödeyerek girdiğiniz bu sinemalarda, film izleyinceye kadar yaklaşık olarak 40 dakikayı kaybetmeniz. Evet, son olarak İstinye Park'ta yer alan AFM sinemasında bir filme gittik, reklamları abarttıklarını bildiğim için, özellikle dükkanlarda oyalanarak filme geç girdim ve saat tuttum. Sonuç olarak, film başlama saati olarak ilan edilen saatten itibaren 30 dakika civarında bir süre reklamlarla geçti, daha sonrasında da usulen bir kaç fragman izledik (ellerinden gelse onların yerine de reklam koyacaklar ama hala daha o noktaya gelemedik anlaşılan :-)), neticede, 40 dakika sonunda filmimiz başladı. Film arasında yayınlanan reklamlar da üstüne ilave olunca 50-55 dakika reklam izleyerek geçmiş oldu.

Ama ben bu duruma hiç bozulmadım ve sinirlenmedim, çünkü böyle olacağını biliyordum. Zaten son 3-4 senedir bu durum şiddetlenerek devam etmekte. En son bir kaç sene önce İstinye CineMall'daki sinema yöneticisine konuyla ilgili "çattıktan" sonra, bu konuda kendimi boşuna yormamaya karar verdim. Çünkü, sinema sahibi için seyircinin ne düşündüğünün önemi yok, onlar daha çok "kaç paralık reklam alırım?", "mısırı kaça satalım?", "PepsiMax maksimum kaça satılabilir", "Egzantrik sodaların bir şişesini 5-10 YTL'ye satabilir miyiz acaba?", "koltuklar business class uçak koltuğu gibi olursa bilet fiyatımızı %X arttırabilir miyiz?" gibi konulara yoğunlaşmış durumdalar.

Benim için hiç önemi yok artık!
Ben bu duruma hiç aldırmıyorum artık. Sadece sinemaya gitmemeyi tercih ediyorum. Eskiden her hafta bir kaç filme giden ben, artık bir kaç ayda bir filme gider hale geldim. En güzeli gidip DVD'ni almak, sonra da paşa paşa büyük ekran TV'de seyretmek. Mısırımı da kendim patlatıyorum, en iyisinden sodamı marketten alıyorum. Filmi seyrettikten sonra da güzelce arşivime kaldırıyorum.

Maliyet: yaklaşık 25-30 YTL,
Zaman maliyeti: yaklaşık 2 saat,
Reklam izlemeyerek sinirini bozmamanın değeri: Parayla ölçülemez (MasterCard reklamı gibi oldu :-)

Ben sinemaya gidip, parasını ödeyip, adam gibi film izlemek istiyorum. TV'de her gün yüzlerce defa yayınlanan reklamların "uzun" versiyonlarını izlemek için vermiyorum bu parayı!

Sinema sahipleri film severleri yolunacak kaz gibi görmekten vazgeçinceye kadar (olmayacak bir şey :-)) sinemaya gitmeyeceğim. Zaten filmlerin kalitesi de gittikçe düşüyor. Film endüstrisinin, müzikçilerin düştüğü hataya düşmelerine ve sektörün iş modelinin tamamen değişmesine çok az kaldı.

Sinema salonları işletenler, her gün kaç adet LCD büyük ekran TV ve DVD oynatıcı satıldığının farkında mısınız? Internet'ten yaygın film dağıtımının çok da uzak olmadığının farkında mısınız peki? Son günlerinizde size başarılar diliyorum.

Web 1, Web 2, Web 3…

2008-01-08T18:36:00.000+02:00

Web 2.0 denildiğinde artık çoğunluğun kafasında bir şeyler canlanıyor ve bir anlam ifade ediyor. Web 2.0, ilk versiyonundan webin kullanımı ile ilgili hem teknik, hem de felsefi farklılıklar içermekteydi. Web 2.0 ile, ilk versiyondaki merkeziyetçi ve denetlenen yapı, merkezden uzaklaşmakta ve denetim de artık daha çok kullanıcıların eline geçmekteydi. İlk olarak 2004 yılında O'Reilly Media Web 2.0 konferansında kullanılan terim, terimi ilk kullanan kişi olan Tim O’Reilly’nin ifadesi ile “bilgisayar endüstrisinde Internet’in bir platform olarak kullanılması ve bu platformdaki başarının kurallarının anlaşılmaya çalışılmasından kaynaklanan bir devrim”di.

Ben webin gerçek değerinin 2.0 versiyonu ile çok daha fazla ortaya çıktığına inanıyorum. Webdeki içeriğin, kullanıcılar tarafından yorumlanabilir ve değiştirilebilir hale gelmesi ile, bilginin tek merkezden oluşturulduğu bir yapı ile ulaşılamayacak bir bilgi çeşitliliği ve iletişim etkinliğine ulaşılmış oldu. Web 2.0 dönemine çok iyi bir örnek olarak Wikipedia verilebilir. Milyonlarca kişinin içeriğine katkıda bulunduğu canlı içerik ancak bu şekilde meydana çıkabilirdi.

Web 3.0 neler getirmekte?
2006 yılı içinde kullanılmaya başlayan Web 3.0 terimi ise, webin bir sonraki fazında yaşayacaklarımızı daha iyi anlamamıza olanak tanımakta. Web 3.0’da webin kendisinin bir veritabanına dönüşerek, farklı uygulamalar tarafından bilginin kolayca paylaşılabilmesi, yapay zeka teknolojilerinin bilgi oluşturma ve yorumlama amacı ile kullanılması, semantik web ve 3 boyutlu web kavramlarından bahsedilmekte.

Webin kendisinin bir veritabanın dönüşmesi, günümüzdeki XML benzeri uygulamalar ile, webdeki içeriğin sorgulanabilir hale gelmesi ile mümkün olmakta. Yeni geliştirilen standartlaştırılmış sorgulama teknolojileri ile, bu alandaki entegrasyon ve kullanılabilirliğin gittikçe artması öngörülmekte. Gelecekte webdeki bilgilerin yapay zeka araçları ile yorumlanarak, faydalı bilgilere ulaşılması yaygınlaşacak. Örneğin, webin analizi ile farklı ürünlerle ilgili satış tahminlerinde bulunma veya sosyal tahminlerde bulunmak şimdi bile gerçekleştirilebilen uygulamalar. Semantik web terimi ise, webdeki bilginin, farklı sistemler tarafından, anlamları yorumlanarak ele alınabilmesi ve işlenebilmesini ifade etmek amacı ile kullanılmakta. Semantik web vizyonu gerçekleştiğinde Google’a (veya o zamanki geçerli arama motoruna) “Uçak bileti almak istiyorum, İstanbul-ankara gidiş dönüş, 17-19 Haziran 2007, en ucuz bilet” yazarak sorguladığınızda, sizin için bu konudaki servisleri sorgulayarak, en uygun seçeneği önünüze getirebilecek. Bu vizyon, şu anda yaptığımız “ara-bul-incele-en uygununa karar ver-satın al” döngüsünün, “ara-en uygununu satın al” şeklinde kısalmasına, ve aradaki bütün aşamaların, akıllı sistemler tarafından gerçekleştirilmesine olanak tanıyacak.

Bu gelişmeler, Internet’te pazarlama alanında da önemli değişikliklere sebep olacak. Öncelikle, mikro düzeyde pazarlama aktivitelerinin gittikçe daha fazla önem kazanacağını düşünüyorum. Semantik webin yaygınlaşması ile, farklı platform ve mecralardaki bilginin yorumlanması ve bu yorumlanan bilgiye göre pazarlama aktivitelerinin gerçekleştirilmesi mümkün olacak. Böylece günümüzde reklam dünyasında pazar payı hızla yükselen Google Adwords ve Google Adsense benzeri gelişmiş uygulamalar çok farklı şekillerde karşımıza çıkmaya başlayacaklar. Ayrıca, satın alma sürecinde kullanılacak yapay zeka uygulamaları ile, günlük satın alma işlemlerinin çoğunun artık makineler tarafından gerçekleştirilmesi, bir çok sektördeki rekabetin farklı bir boyuta taşınmasına sebep olacak. Yani, Web 3.0, bir taraftan yeni pazarlama olanakları sunarken, diğer taraftan mevcut rekabetin de daha yoğunlaşmasına katkıda bulunacak.

Windows Mobile ile Push Mail

2008-01-08T12:17:00.000+02:00

Windows Mobile 5 içeren telefonumu alalı epey oldu, ama desteklediği "Push Mail" özelliğini kullanma imkanım olmamıştı. Bunun en önemli sebebi, Türkiye'de e-posta servisi sunan kurumların, bu özelliği destekleyen altyapıyı size sunmamaları. Aslında çok da zor bir şey değil, ancak, sanırım çok ilgilenilmiyor bu konuyla. Sonuçta da, Push Mail kullanmak isteyenler gidip mutlaka Blackberry satın almak zorunda kalıyorlar.

Push Mail Nedir?
Bu özellik ile, size ulaşan e-postalar mobil cihazınıza anında yönlendirilmekte, yani nasıl ki SMS size hemen gönderildiğinde ulaşıyorsa, Push Mail ile, e-postalarınız da anında size ulaşmakta. Böylece, günde bir kaç defa her e-posta hesabınıza ayrı ayrı giriş yapmaktan kurtuluyorsunuz.

Windows Mobile cihazınız ile Push Mail'den nasıl faydalanacaksınız?
Bunun en pratik ve ücretsiz yolunu PDA Dünyası web sitesinde buldum. Bu yazıda tarif edildiği gibi, push mail özelliğinden hemen faydalanmaya başlayabilirsiniz.

Aslında bu özellik sadece e-postalarla sınırlı değil, Outlook takvim v.b. özellikleri ile de anında senkronizasyon gerçekleştirilebiliyor. Microsoft'un ilgili makalesine de buradan ulaşabilirsiniz.

Teşekkürler PDA dünyası. DorukNet, hadi bu konuda bir servis sunmaya başlayın :-)

Sağlıklı yaşam için Wii

2008-01-04T08:20:00.000+02:00

Evet, sağlıklı yaşam için Wii'yi kullanabilirsiniz. Nintendo'nun oyun konsolu Wii, size eğlenirken spor yapma imkanı da tanımakta. Nasıl mı?

Geçtiğimiz günlerde sevgili Ekim Nazım Kaya'dan ikinci el aldığım Wii çok eğlenceli bir alet. Geleneksel oyun konsollarından farklılaşan özelliği, hareket algılayan sensörler içeren kullanıcı birimlerine yer vermesi. Bu birimleri, elinizdeyken yaptığınız hareketlerin aynısı, ekranda sizi canlandıran karakter tarafından gerçekleştirilmekte. Dolaysı ile, bir çeşit sanal gerçeklik içinde hissetmektesiniz kendiniz.

Wii Sports Pack içinden çıkan 5 adet oyun var: Bowling, Beyzbol, Golf, Boks ve Tenis. İlk oyunlarımda daha çok tenise odaklandım, ama kısa süre sonra hepsini denedim. Boks oynarken farkettiğim şey, bana Wii'nin oyun dışında da kullanılabileceğini düşündürdü. Çünkü, boks esnasında terlemiş ve nabzım da ciddi bir seviyeye ulaşmıştı.

Daha sonra, ilk oyun denememde, bu sefer Polar kalp monitörümü de göğsüme takarak bir deneme yaptım ve sonuçlar hayret vericiydi. 28 dakikalık boks seansındaki ortalama kalp atış hızım 139 olmuştu, ciddi de kalori harcamıştım. Bir kaç gün sonra bir deneme daha yaptım, bu sefer daha iddialıydım, 1 saat 30 dakikalık seansta ortalama kalp atış hızım 134 olmuştu (5 dakikalık mola dahil) ve 904 kalori harcamıştım. Bu müthişti, üstelik bunu yaparken hiç canım da sıkılmamıştı, hatta çoğunlukla boksun heyecanına kaptırmıştım kendimi!

Ancak, ilk denememden sonraki gün, kollarımın ciddi şekilde ağrıdığını da söylemem lazım, genellikle koşuya alışık olan vücudum için, bu yeni bir şeydi ne de olsa!

İşte böyle, ben bir süre koşu bandı yerine Wii ile spor yapacağım, bakalım uzun vadeli olacak mı?

İlgili bağlantı:
Nintendo, Oyun Başında Forma Sokacak

İlgili yazılar:
Sağlıklı Yaşam
Sağlıklı Yaşam İçin Spor - 1
Sağlıklı Yaşam İçin Spor - 2
Evde Spor Yapmak İçin En Uygun Alet Hangisi?
Kendi Alanında Bir Pazar Lideri: Polar

Elveda Netscape Navigator :-|

2008-01-02T12:03:00.000+02:00

Netscape Navigator'un son sahibi olan AOL, 2008'den itibaren ürün geliştirme çalışmalarının ve destek hizmetlerinin sonlandırılacağını duyurdu. Ve böylece Internet'te bir dönem kapanmış oldu. Internet'le, Türkiye'deki ilk günlerinde tanışanların hepsi Netscape Navigator'ı kullanmışlardır. Daha genç olanlar içinse, bu sadece bir çeşit Internet tarayıcısı olduğunu tahmin ettikleri bir isimden ibarettir büyük ihtimalle.

İşin benim için ilginç yanıysa, Netscape Navigator'ın, benim Internet sektörüne girmeme sebep olan ürün olması. 1996 yılında iş başvurusu yaptığım Superonline'daki ilk iş görüşmemde bu ürünün satış sorumluluğu ile ilgili bir pozisyondu söz konusu olan (evet, o dönemde Internet tarayıcılarının satılabilen bir ürün olduğu düşünülüyordu, ve milyonlarca kopyası da satılmıştı Netscape tarafından :-)) Yanlış hatırlamıyorsam, Navigator yazılımının yer aldığı bir kutunun 50 USD gibi bir paraya satılması düşünülüyordu. Neyse ki son anda bunun yerine farklı bir pozisyonda işe başlamıştım :-)

Zaten çok kısa süre içerisinde, bu ürün Superonline Internet Paketi'nin içinde bundle olarak ücretsiz olarak müşterilere sunulmaya başlanmıştı. O günlerde ABD için bile çok yeni olan iş modellerinde, çok kısa süreler içerisinde, çok büyük değişiklikler olabilmekteydi.

Kısa bir süre sonra ise, Microsoft'un Internet Explorer'ı ücretsiz olarak sunmaya başlaması ile, Netscape gittikçe pazar kaybetmeye başladı. Aşağıda Navigator'ın pazar payındaki yıllara göre gerçekleşen değişim yer almakta:

Microsoft'un yoğun rekabetini gören ve buna uzun vadede dayanamayacağını anlayan Netscape, nihayet 1999 yılında şirketi 10 milyar USD gibi çılgın bir fiyata AOL'ye sattı. Microsoft, ücretsiz dağıtım politikası ile, kısa sürede dominant pazar lideri haline geldi. Hatta Windows işletim sistemi içinde dağıtılan bu ürünün, haksız rekabete yol açtığı yolunda da hem ABD'de, hem de Avrupa'da bir çok dava gündeme geldi. Aşağıda da, Internet Explorer'ın yıllara göre değişen pazar payı grafiği yer almakta:

2000 yılı civarına gelindiğinde, %80'i aşan pazar payı ile artık Internet kullanıcılarının ilk tercihi Internet Explorer'dı. Hatta öyle bir durum oluşmuştu ki, artık web geliştiriciler, "bu web sitesi en iyi Internet Explorer X.X versiyonu ile görüntülenebilir" gibi ifadeleri sitelerine yerleştirmekten de çekinmiyorlardı ve bu garip de karşılanmıyordu. Pazardaki baskın durumu, Microsoft'un 2001 yılından itibaren, Internet Exploler'la ilgili ciddi hemen hiç bir geliştirme gerçekleştirmemesi ile sonuçlandı dersem sanırım yanlış olmaz. İşte tam bu sıralarda, Netscape Navigator ile aynı yazılım tabanını kullanan Mozilla (veya daha sonra Firefox) hızlı bir şekilde pazarda yerini almaya başladı. Açık kaynak kodlu Firefox, Microsoft'un yumuşak karnından faydalanarak, hızlı bir gelişim gösterdi. Firefox, adeta Internet Explorer'ın uzun süredir gözardı ettiği "kullanılabilirlik" konularında önemli gelişmelerle, bilinçli Internet kullanıcılarının ilk tercihi olmaya başladı. İşte aşağıda da, Firefox'un yükselen kullanım oranı grafiği görülmekte.

Firefox'un günümüzde ulaştığı %13 civarındaki kullanım oranı size küçük gibi gözükebilir, ama aklınızdan şunu çıkarmayın ki, Firefox'u tercih eden bütün kullanıcıların bilgisayarlarında zaten bir Internet Explorer yer almaktaydı. Nitekim, bu hızlı değişiklik sonucunda Microsoft da, uzun süredir ara verdiği geliştirme çalışmalarına tekrar başlayarak, IE 7'yi 2006 yılından itibaren kullanıcılara sunmaya başladı. IE 7 bir çok açıdan Firefox'un başarılı yeni özelliklerini içine katmış olsa da, hız ve uyumluluk açısından hala önemli eksikleri olan bir web tarayıcısı olarak değerlendirilmekte.

Evet, işte yaklaşık 10 yıllık bir süre içinde web tarayıcısı alanında gerçekleşen gelişmeler böyle oldu. Bakalım bundan sonra neler göreceğiz. Web tarayıcılarının her türlü cihaz içine girdiği günümüzde, bakalım hangi markalar öne çıkmaya başlayacak. Mesela ben şu anda Wii ile Opera'nın özel geliştirdiği bir taraycıyı kullanmaktayım, çok da beğendim.

Bu yazıyı yazarken faydalandığım Wikipedia'da, web tarayıcılarının ilginç hikayeleri yer almakta, okumanızı tavsiye ederim:

Netscape Navigator'un hikayesi
IE'nin hikayesi
Firefox'un hikayesi
Opera'nın hikayesi

NYT'da Netscape Navigator ile ilgili yayınlanan haber.

Reklam Mecralarının Vosvos’u: Internet

2008-01-01T12:27:00.000+02:00

Hitler zamanında Alman otomotiv şirketlerinden 1000 Mark’ın altında fiyatla satılabilecek bir otomobil tasarlamalarını istediğinde, pek çoğu bunun mümkün olamayacağını düşünmüştü. Hitler’in verdiği gereksinimler basitti, 990 Mark’a satılabilmeli, 2 yetişkin ve 3 çocuğu 100 Km/s hıza ulaştırarak taşıyabilecek güce sahip olmalıydı. 990 Mark, o zaman küçük bir motosikletin fiyatına eşitti. Hitler’in hayali, her Alman ailesinin bir otomobile sahip olmasıydı. İşte bu hayal, belki de şu anda otomobil dünyasında Alman üreticilerinin geldiği prestijli noktanın en önemli sebebiydi.

Ferdinand Porsche, bu konuda iddialıydı. Zaten Hitler’in bu konudaki talebi gelmeden önce de, düşük maliyetli bir otomobil için fikirleri vardı. Ama, Hitler’in desteği ile, Ferdinand Porsche’un fikirleri gerçeğe dönüşecekti. Yaptığı tasarım, otomobilin maliyetini düşüren pek çok özelliği bir araya getirmekteydi. Hava soğutmalı (radyatörden tasarruf için), arkada, tekerleklere yakın bir motor (şaft ve benzeri mekanik parça maliyetlerini önlemek için) ve amortisör içermeyen çok basit bir süspansiyon sistemi. Sonuçta, 30’lu yıllardan bu yana, milyonlarca adette üretilen bir efsane doğmuştu: Volkswagen Kaplumbağa, veya, Vosvos.

Küçük Büyük Reklamcılık: Internet Reklamcılığı
Internet ve Web’in ilk yıllarında marjinal bir reklam mecrası olarak kabul edilen bu alan, günümüzde her ölçekte kurumun, hemen hemen her ölçek ve amaçta reklam kampanyası düzenleyebileceği bir özelliğe ve hacme ulaştı.

Ancak bu yeni dönemdeki en önemli gelişme, her zaman reklam bütçesi olan ve mecra seçmekte zorlanmayan büyük şirketlerden ziyade, küçük ve orta ölçekli şirketlere daha önce hayal edemeyecekleri bir tanıtım imkanı sunması oldu.

Küçük Özellik: Her bütçeye göre reklam
Düşünün, Antalya’daki bir pansiyonun, yurtdışındaki potansiyel müşterilerine ulaşması geçmişte mümkün müydü? En basit şekilde düşünürsek, hangi ülkede, hangi dergiye reklam verecektiniz? Hangi vizyonla, hangi bütçeyle bu reklamı verecektiniz? Tek şansınız, sizi rastlantı eseri keşfeden turistlerin, kulaktan kulağa sizi tanıtmasıydı. Ama şimdi düşündüğünüzde, aynı pansiyonun, arama motorlarında, sadece Antalya bölgesinde konaklama arayanlara reklamını göstermesi, hem de istediği bütçe, istediği dille ve ülkede bu reklamı gerçekleştirmesi mümkün. Herhangi normal zeka seviyesine sahip bir insanın, bunu yapmasını engelleyecek hiçbir şey yok! Kısacası, Antalya’lı bu küçük pansiyon, yakınındaki uluslararası otel zinciriyle bile rekabet etme imkanına sahip olmakta. Bu örneği her alanda ve sektörde çoğaltmak mümkün.

Büyük özellikler: Ölçülebilirlik ve ölçeklenebilirlik
Internet reklamlarının, özellikle arama motoru reklamlarının en güzel yanlarından biri de, farklı kampanya senaryolarını, küçük bütçelerle deneyerek, içlerinden en başarılı olanlarını büyütme şansını size vermeleri. Günlük bütçesi 10 YTL olan bir kampanyayı, milyon YTL’lik bir kampanyaya dönüştürmek için yapmanız gereken tek şey, web arayüzünden bütçe değerinizi arttırmak. Üstelik bunun sonucundaki geri dönüş oranından da emin olmanın rahatlığı ile bunu gerçekleştirebilirsiniz. Geleneksel mecralarda, böyle bir test çalışmasını yapmanın ve ölçeklendirmenin, zaman ve para maliyetini bununla karşılaştırmak mümkün olmayacaktır sanırım.

Evet, Internet reklamları, mevcut bütçenizle, sizi hedefinize hızla ulaştırmakta; bu Vosvos değil de nedir sizce :-)?

Not: Bu yazı Mediathink dergisinin son sayısında yayınlanmıştır.

CPM ve Banner, CPC ve Anahtar Kelimeye Karşı!

2007-12-30T09:28:00.000+02:00

Internet reklamcılığı uzun yıllar boyunca “banner” reklamlarının “CPM” bazlı satışı ile işledi*. Bu sistemde, reklamlar genellikle web sitelerindeki belirli boyutlardaki grafik reklam alanlarının, CPM bazında satışı ile pazarlanmaktaydı. Bu alanlarda kullanılan görseller ise, genellikle “banner” olarak adlandırılmaktaydı. CPM (cost per mille), reklamın 1000 defa yayınlanmasının maliyetiydi, “banner” ise en sık kullanılan boyutu ile 468 X 60 boyutundaki grafik reklama verilen isimdi.

2000 çöküşü CPC’nin ortaya çıkışı!
Ancak 2000 yılında Internet dünyasındaki beklenmedik global çöküş, o güne kadar çok iyimser ve yüksek beklentiye sahip bu mecra ve sektörün, birden bire inanılmaz oranda küçülmesine sebep oldu. Bu dönem, hem Internet reklam mecralarının, hem de reklamverenlerin bir çoğunun ortadan kaybolduğu bir dönem olmuştu. Geride kalan reklamveren adayları ise, yapacakları pazarlama harcamaları konusunda artık çok daha ihtiyatlıydılar. O güne kadar pek de sorgulanmayan CPM ve banner reklamcılığı, zor bir dönem yaşamaktaydı.

CPC: Performansa dayalı reklamcılık
İşte tam bu yılda, henüz daha 2 yıllık bilinen mazisi olan Google, reklamverenlere Adwords reklam sistemini sunmaya başladı. Adwords’ün getirdiği en büyük yenilik, reklam satışının, performansa dayalı bir yöntemle gerçekleştiriliyor olmasıydı. Yani, reklamverenler, sadece reklamlarına tıklandığı ve sitelerine bu yolla ziyaretçiler geldiği taktirde ücret ödeyeceklerdi. Bu yöntem, o güne kadar neredeyse sadece CPM bazında, yani reklamın görüntülenme sayısına göre satış gerçekleştiren mecralara göre çok önemli bir değişiklikti. Adwords’ün getirdiği ikinci büyük yenilik ise, reklam bütçesi için bir alt limit zorunluluğu olmamasıydı. Bu ikinci özellik de, her ölçekte reklamverenin bu mecraya girişini kolaylaştırması ile, önemli bir bariyeri indirmişti.

Sihirli anda gerçekleşen reklamcılık : Arama Motoru Reklamcılığı
Google’ın gerçekleştirdiği Adwords sistemi, bu arama motorunu her gün kullanan milyonlarca kişinin ihtiyaçlarını, reklamverenlerin sunduğu değerle eşleştirmekteydi. Kullanıcılara görüntülenen reklamlar, kullanıcıların arama yaptıkları kelimelere göre belirlenmekteydi. Hatta bir çok arama motoru kullanıcısı bu reklamların, reklam olduğunun bile pek fazla farkında değildi, çünkü reklamlar tam da ihtiyaçları olduğu anda karşılarına gelmekte ve ihtiyaçlarını karşılamaktaydı. İşte müşterinin ihtiyacının belirdiği bu sihirli anda sunulan reklamlar da artık bildiğimiz reklamdan çok daha farklı nitelikteydi. Anahtar kelimelerse, bu sistemde baş roldeydi.

Banner ve CPM ölmedi!
Yukarıda anlatılanlar, bazılarına banner ve CPM reklamcılığının sonunun geldiğini düşündürebilir. Ancak, aslında durum pek de öyle değil. Evet, banner ve CPM belki kendine eskisi kadar güvenemiyor ve başrolü paylaşmak zorunda kalıyorlar, ama Internet reklamcılığının geldiği noktada her iki sistem de önemli ve birbirinden farklı roller üstlenmiş durumdalar.

Branding için banner, satış için CPC/anahtar kelime!
Arama motorlarında, anahtar kelimelere dayalı yapılan metin bazlı reklamcılık, özellikle çevrimiçi satış gerçekleştiren kurumlar için ölçülebilir sonuçlar sunan ve bu sebeple çok fazla tercih edilen bir uygulama oldu. Ancak, bu modelin de önemli bir eksiği var: bu modelde reklamlar kullanıcıya sadece ilgili konuda bir arama yaptıklarında görüntüleniyor, yani ihtiyaç durumunda. Bu durum, yeni bir ihtiyaç yaratmayı amaçlayan, direkt satış bazlı olmayan, görsel zenginlik gerektiren ve genel bilinirlik amaçlayan kampanyaların bu yöntemle yayınına pek imkan tanımıyor. Örnek olarak, televizyon ve radyoda önemli bir branding kampanyasını yoğun şekilde gerçekleştiren ve en kısa sürede, Internet’te en yüksek erişimiamaçlayan reklamverenler için banner ve diğer görsel reklamcılık yöntemleri hala değerini korumakta.

Ölçülebiliyorum, öyleyse varım!
Aslında Internet reklamcılığında önümüzdeki dönemde belirleyici konu, format ve satış modellerinin yanında, ölçülebilirlik alanında kimin daha fazla imkan sunduğu ile ilgili olacak. Google’ın Adwords sistemi, tıklama başı ücretlendirme ve gelişmiş kelime bazlı görüntüleme özelliklerinin yanında, reklam yatırımı yapan kurumun, yatırımının geri dönüşünü çok iyi şekilde ölçüp, geliştirebilmesine olanak tanımakta. Buna karşılık banner reklamlarını sunan mecralar ise, ölçülebilirlik konusunda sınırlı olanakları müşterilerine sunmaktalar. Her türlü reklam yatırımının dönüşünün çok daha dikkatle izlendiği günümüzde, banner ve CPM modelini kullanan mecraların, reklamverenlere daha esnek satış modelleri ve ölçülebilirlik sunmadaki başarıları, şartlar eşit olduğunda tercih edilmelerini sağlayacak anahtar etkenlerden olacak.

*Açıklamalar:
CPM: Cost Per Mille, Bin Yayın Maliyeti.
CPC: Cost Per Click, Tıklama Başı Maliyet.
Banner: Grafik bant reklam, standart banner ölçüsü 468X60 pikseldir, ancak farklı boyutlardaki görsel uygulamalar da genel olarak “banner” olarak tanımlanmaktadır. Bu metinde banner terimi, Internet’te şu anda kullanılan ve geleneksel anlamdaki banner’ın çok daha ilerisinde imkanlar sunan grafik/görsel tabanlı reklamcılığı genel olarak tanımlamak amacı ile kullanılmıştır. Banner ve CPM terimlerinin Türkçe’de yaygın karşılıklarının olmamasından dolayı, bu yazıda yazar sektörün dilinde yaygın olarak kullanılan İngilizce asıllı bu terimleri kullanmıştır. Aslında CPC modeli, banner reklamcılığına uygulanabilir (ve hatta sınırlı da olsa uygulanır) olsa da, Internet’teki görsel reklamcılık hala CPM satış modelini yoğun şekilde kullanmayı tercih ettiği için, bu yazıda banner ve CPM modelleri birlikte anılmaktadır.

Not: Bu yazı daha önce Mediathink dergisinde yayınlanmıştır.

Fikir Hırsızlığı

2007-07-27T12:27:00.000+03:00

Her türlü hırsızlığın arttığı ülkemizden bir de fikir hırsızlığı hikayesi: Okumak için tıklayın.

Umarım bu hırsızlıga taraf olanlardan biri veya her ikisi de bu konuda gerekli tepkiyi verirler.

iPhone için kapıda kamp kuranlar...

2007-07-01T10:34:00.000+03:00

Evet, sonunda oldu. Bir çok Apple ve iPod hayranının çıkmasını dört gözle beklediği iPhone geçtiğimiz gün piyasaya sunuldu. Bu arada tabii ki bu tip cihazların her lansmanında olduğu gibi mağaza kapılarında, günler öncesinden kamp kuranlar oldu, çünkü bu cihaza ilk sahip olmak, daha doğrusu mağazada tükenmeden sahip olmak isteyenler işlerini garantiye almak istemişlerdi.

Bu arada Gizmodo'da bir haber dikkatimi çekti (buradan bakın), bu yüksek talebe rağmen ve mağaza önlerindeki kuyruklar yok olduktan sonra da, mağaza stokları tükenmemişti. İşte ben buna gerçek başarı derim. Çünkü Steve Jobs bu sefer sadece pazarlama konusunda değil, lojistik konusunda da başarılı bir uygulama gerçekleştirerek, mağazalarına yeterli sayıda ürünü sevk ettikten sonra lansmanı gerçekleştirmişti.

Apple'ı ve Steve beyi burada tebrik etmek lazım.

Peki acaba bu ürünler için kapılarda kamp kuran arkadaşlar ne hissetmişlerdir, merak ediyorum :-)

Çocuklara yönelik reklamlar

2007-06-30T10:44:00.000+03:00

Geçtiğimiz gün "Biri Bana Anlatsın" programının bir tekrar bölümünü izlerken, reklamlarda çocuk kullanımının etik olarak ne derecede kabul edilebilir olduğu tartışıldı ve program konuğu olan bu endüstrinin ileri gelenleri tarafından, bunun genel olarak kabul edilebilir bir uygulama olduğu fikrine ulaşıldı. Bu programı izlerken, benim de uzun süredir yazı yazmak istediğim bir konu geldi aklıma. Bu konu, çocuklara yönelik reklamlarla ilgili.

İnsanın bir çocuğu olduktan sonra, sanırım her şeyi daha farklı şekilde algılıyor, ama, bu düşünce aklıma geldikten sonra, bu kadar süre neden bu konu beni hiç rahatsız etmedi acaba diye de kendime sordum. Beni rahatsız eden durum şu: TV kanallarında çocuklara yönelik programların yapıldığı kuşaklar, sadece çocuklara yönelik hazırlanmış reklamlarla dolu; bu reklamların içeriğine baktığınızda, Barbie, Sindy, Actionman benzeri oyuncaklardan, Danino ve benzeri çocuklara yönelik yiyecek maddelerine ve fast-food gıda reklamlarına kadar değişik ürünler yer almakta. İlk bakışta ne var bunda diye düşünebileceğiniz bu durum, inanılmaz bir tehlikeyi içinde barındırmakta. Çünkü bu reklamların çoğu, 10 yaşının altında, doğru ile yanlışı ayırt etme yetisi yeterince gelişmemiş çocuklara yönelik. Bu reklamlar, çocuklarımızı oyalansın diye önüne bıraktığımız ekranda süreki şekilde dönmekte ve bu çocukların beyinlerine işlenmekteler.

Araştırma sonuçları ne diyor?
Bu konuda acaba araştırma yapılmış mıdır diye aklıma geldi, hemen Internet'te bir arama yaptım. Sonuçta da, APA'nın (American Pyschological Association) yaptığı bir araştırmaya ulaştım. Araştırma, ilk anda akla gelebilecek şüpheleri doğrular nitelikte. Araştırmacılar, küçük çocukların, yetişkinlerden farklı olarak, reklamlarda verilen mesajların, aslında bir ürünün satışını arttırmak amacıyla yapılmış olduğunu algılayamadıklarını ve verilen mesajları gerçek olarak algıladıklarını tespit etmişler. İlgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Araştırmacılar, bu gibi reklamlar sonucunda, çocukların beslenme alışkanlıklarının, reklamı yapılan ürünler lehinde değiştiğini ve ABD'deki obezitenin önemli kaynaklarından birinin de, çocukların bu şekilde değişen beslenme tercihlerinden kaynaklandığı yorumunu da yapmışlar.

Araştırmada daha farklı detaylar da var, ancak, bu araştırmayı yapanların ulaştığı sonuç şu: 8 yaşının altındaki çocuklara yönelik reklamlar ya yasaklanmalı, ya da çok sıkı denetim altına alınmalı.

Yasal düzenleme zorunlu!
Bir pazarlamacı olarak, reklamın gücünün, özellikle de TV reklamının gücünün farkında bir insanım. Bu reklamların, çocuklar üzerindeki etkisi ise, bizim üzerimizdeki etkilerimizden çok farklı. Siz kendinizi düşünün, karar verme yetisine sahip bir insan olmanıza rağmen, bazı reklamların büyüsüne kapılıp, gerçekçi olmayan satınalma kararları vermiyor musunuz? Bir de çocuklarınızın bu reklamların sonucunda ne derecede etki altında kalabileceklerini düşünün.

Bence bu konuda aşağıdaki düzenlemeler yapılmalı:

- Belli bir yaşın altındaki çocuklara yönelik reklamlar tamamen yasaklanmalı.
- Küçük çocuklara yönelik yayın kuşaklarında, reklam yayını tamamen yasaklanmalı (sponsorluk dahil).
- Küçük çocuklara yönelik ürünlerin reklamlarının yayını, bu ürünlerin büyüklere yönelik pazarlaması amaçlanıyor olsa bile sıkı kontrole tabi olmalı.
- Çocukların TV izleme ihtimalinin yüksek olduğu yayın dönemlerindeki reklamların
yayını sıkı kontrole tabi olmalı.

Yasaklayan ülkeler var.
Bazı ülkeler, bu konuda adım atmış durumdalar, örnek olarak Norveç ve İsveç, 12 yaşının altındaki çocuklara yönelik reklamları ve çocuk program kuşaklarındaki reklamları yasaklamış durumdalar. Ayrıca, Danimarka, Finlandiya, Norveç ve İsveç, çocuklara yönelik programlarda sponsorluk kullanılmasını yasaklamış durumdalar.

Benim araştırma souçlarıma göre, ABD'de bu konu net bir düzenleme yok, AB'de ise düzenlemeler yapılması gündeme gelmiş durumda.

Bu konu bence çok da tartışılacak bir konu değil, zararlar çok açık, fazla araştırma yapıp bilimsel kanıt bulmaya da gerek yok. Eğer çocuklarımızın sağlıklı gelişimini istiyorsak, mutlaka en kısa sürede bu konuda yasal düzenleme yapmalı ve kontrol mekanizması kurmalıyız.

İlgili bağlantılar:
TELEVISION ADVERTISING LEADS TO UNHEALTHY HABITS IN CHILDREN
European Union To Consider Ban On TV Commercials Targeting Kids
EU Considers Banning Junk Food Ads
Junk food ads aggravate EU child obesity problem
No more Mars bar ads for children

Yapay zekalı müşteri temsilcisi!

2007-06-25T18:15:00.000+03:00

Bugün size benim de pazarlama danışmanlığını yaptığım yenilikçi bir üründen bahsetmek istiyorum. Bu yeni ürünün adı Botego. Botego, karşınızda canlı bir operatör varmış gibi yazışıp bilgi ve destek alabildiğiniz, ya da çeşitli eğlence servislerinden faydalanabildiğiniz bir servisin adı. İnsansı diyaloglara olanak sağlayan bot’lar yeni bir fikir değil. Ancak Botego, bu teknolojinin müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) ve eğlence servislerine adapte edilmiş bir uygulaması, ve bu açıdan en azından Türkiye’de henüz benzeri yok.

Yapay zeka hizmetinizde!
Botego’nun aslında en önemli özelliği yapay zekaya sahip olması. Yani, Botego, zaman içerisinde hatalarını düzeltebiliyor ve bilmediklerini öğreniyor. İnsanlarla olan iletişimi sayesinde de, her gün genişleyen bilgi birikimi, sorulan sorulara gittikçe daha doğru cevap verip, çözüm sunabilmesini sağlıyor. Ayrıca, Botego, sadece tek tek soruları cevaplamakla da kalmıyor. Belli bir senaryo içerisinde, sizin daha önceki soru ve ifadelerinizden, hangi konuda konuşulduğunu anlayıp, bu konudaki cevaplara ve prosedürlere de otomatik olarak yönlenmekte.

Bu özellikleriyle Botego, pek çok uygulamada canlı destek ve hizmet elemanlarının yerini alabilecek özelliklerde. En azından, bir çok kurumun çağrı merkezine ulaşan, ve çözümü çok basit olan soru ve sorunların çözümlenmesinde, büyük rol oynayabileceği kesin.

Botego, ileri sürümlerde, yazışmakta olduğunuz operatörün ruh halini bile belirleyebilmenize olanak tanıyacak. Yani, destek aldığınız sanal operatörün dilini “ciddi”den “samimi”ye kadar değişen bir skala üzerinde istediğiniz noktaya ayarlayabileceksiniz.

Botego uygulaması, webde, MSN gibi mesajlaşma yazılımlarında veya mobil cihazlarda kullanılabilmekte.

Botego’yla tanışmak ve kısa bir sohbet için www.botego.com adresini ziyaret edebilirsiniz :-)

Adwords Qualified Individual oldum!

2007-03-27T22:25:00.000+03:00

Geçtiğimiz Pazar günü girdiğim Google Adwords Qualified Individual sınavını geçerek, artık sertifikalı bir Adwords kampanya yöneticisi oldum. Aslında uzun süredir müşterilerim için Adwords kampanyaları yönetmeme ve bu konuda kendimi geliştirmek için gerekenleri yapmama rağmen, bu sertifikasyonun, müşterilerim için güven verici ek bir unsur olacağından şüphem yok (belgeyi görüntülemek için tıklayın).

Google, Adwords Qualified Individual olanların bir listesini yayınlamamakta ve bununla ilgili rakam açıklamamakta, ama Türkiye'de bu sınavı geçenlerin sayısının 10 kişi civarında olduğunu farklı kaynaklardan elde ettiğim bilgilerden tahmin edebiliyorum.

Google'ın çok iyi düşünülmüş olan Adwords reklamcılık altyapısı, hem reklam verene, hem de reklam yöneticilerine inanılmaz olanaklar tanıyor. Geleneksel mecralarda hayalini bile kuramayacağınız pazarlama araçları ile, reklam bütçenizi son kuruşuna kadar en etkili şekilde kullanabiliyorsunuz. Internet'i kullanarak ister tüm dünyaya, ister sadece kendi mahallenize yönelik olarak reklam yapmanın en kolay ve ölçülebilir yolu Google Adwords reklamcılığı bence. İşte Adwords'ün sunduğu olanaklardan bazıları:

İstediğiniz miktarda bütçe ile (minimum zorunluluğu yok) tanıtım
Reklam satınalma fiyatınızı belirleyebilme
Sadece karşılığını aldığınız reklam için ödeme (tık bazında ücretlendirme)
Global, ülke, şehir bazında reklam hedefleme
Dünyanın herhangi bir noktasına, coğrafi koordinat vererek, sadece o bölgedeki kişilere reklam hedefleme
Haftanın günleri ve günün saatlerine göre reklam hedefleme
Reklamlarınız sonucunda gerçekleşen satışları adet ve tutar bazında takip edebilme ve ROI hesaplayabilme
Reklam performansınızı izlemek için çok sayıda rapor
Adsense üyesi binlerce farklı web sitesinde reklam yayını imkanı
Google dışındaki farklı Internet mecralarında gerçekleştirdiğiniz kampanyaların performanslarını da izlemeye yönelik yardımcı araçlar
Google Analytics ile birlikte kullanılınca, sitenizin web trafiği ile Adwords kampanyanızın ilişkisini analiz edebilme
ve benzeri bir çok ölçülebilir pazarlama gerçekleştirmeye yönelik araçlar...

Eğer bir reklam bütçeniz varsa ve özellikle de satışa yönelik reklam yapma ihtiyacı duyuyorsanız, Google Adwords reklamlarını mutlaka kullanmalısınız. Geleneksel mecralardaki bütçelerin çok küçük bir kısmı ile, Adwords'te neler yapabildiğinizi görünce şaşıracaksınız.

İlgili bağlantılar:
Markethink Google Reklam Yönetimi Sayfası
Arama Motoru Optimizasyonu, Kavram ve Kısa Tarihçe

I love to ThinkFree!

2007-03-04T02:42:00.000+02:00

ThinkFree bugüne kadar denediğim en iyi ücretsiz çevrimiçi ofis uygulama paketi. Microsoft Word, Excel ve PowerPoint dosya tiplerini oluşturma, açma ve kaydetme imkanına sahipsiniz. Üstelik, uygulamanın menü yapıları ve arayüz tasarımları neredeyse Microsoft'un tasarımlarının aynısı, dolayısı ile kullanımına alışmak için çaba sarf etmenize de gerek kalmıyor. Bazı gelişmiş fonksiyonlarda eksiklik olsa da, günlük kullanım ve ortalama kullanıcılar için bunun bir önemi olmadığını düşünüyorum.

Ayrıca, aynı ürünün, paketli olarak satılan bir versiyonu da mevcut, eğer bilgisayarınızda yazılımı çalıştırmak isterseniz, sadece 49,95 USD'ye satın alabilirsiniz.

Çevrimiçi versiyona, mevcut dosyalarınızı yüklemek mümkün. Ve, dosyalarınızı kolayca PDF formatında da kaydedebiliyorsunuz. Yalnız ben PDF'e çevirirken birkaç formatlama hatasına rastladım. Yine de dikkatli kullanırsanız, problem olmayabilir.

Sonuçta ücretsiz bir çevrimiçi program için, mükemmel denebilecek bir ürünle karşı karşıyayız. Yakında dosya senkronizasyon özellikleri de eklendiğinde daha da cazip hale gelecek.

Uygulama Java platformunda çalıştığı için, herhangi bir işletim sitemine, herhangi bir tarayıcıya sahip, herhangi bir bilgisayarda dosyalarınıza erişip, çalışabilirsiniz.

ThinkFree ofis uygulamalarına önemli bir özgürlük getirmiş, mutlaka denemenizi öneririm.

ThinkFree web sitesini ziyaret etmek için tıklayın.

Motorola iletişimin neresinde?

2007-03-02T22:13:00.000+02:00

Geçtiğimiz gün Motorola'ya web sitesi aracılığı ile sorduğum bir soruya verilen yanıtı aşağıda sizlerle fazla yorum yapmadan paylaşıyorum. Sadece yanlış anlama olmaması için, mesajda söz konusu olan Motorola Q modeli cep telefonunun şu anda ABD ve Avrupa'da aktif olarak satılmakta olan bir ürün olduğunu ifade etmek isterim.

------------------------------------------------------------------------
Subject: Motorola: [Case ID #: 7048483]
From: info.tur@motorola.com
Date: Fri, 02 Mar 2007 10:16:26 +0000
To: serdar@.....

Degerli musterimiz

Motorola ile iletisiminiz icin tesekkur ederiz.

Konu ile ilgili bir bilgimiz yok maalesef.

--- Original Message ---

Motorola TUR: Contact Us

Serdar Öner's Message :

Türkiye'ye Motorola Q modelini getirmeyi düşünüyor musunuz?
Teşekkürler.

------------------------------------------------------------------------

Microsoft da hata yapar mı?

2007-02-20T00:53:00.000+02:00

Windows'un en son sürümü Vista, daha önceki Windows sürümleri kadar heyecan yaratmamışa benziyor. Satışlar beklenenin altında seyrederken, Microsoft CEO'su Steve Ballmer, bu konuda biraz da yazılım korsancılığına suç atarak, korsan kopyalara karşı tedbirleri arttıracaklarını ifade ettmiş. Bkz.: Steve Ballmer vs. Vista Pirates

Acaba gerçekten de kopya versiyonlar bu konuda rol oynuyor mu? Şüphesiz belli bir oranda etkisi vardır. Geçmişte Internet erişim kapasitelerinin sınırlı olması dolayısı ile dosya paylaşımı günümüzde olduğu kadar kolay gerçekleştirilemiyordu. Ayrıca P2P servisler v.b. bu işlerin çok daha kolay yapılabilmesine olanak tanımakta. Dolayısıyla, yeni her türlü yazılımın kopyalanarak paylaşıldığı Internet ortamında, bence Vista da bundan payını almaktadır.

Ama bunun oranının satışları aşırı derecede etkileyecek kadar yüksek olduğunu zannetmiyorum. Eskiden yasal bir Windows kopyasını satın alarak kullananların, sadece mecburiyetten dolayı bu ürüne para verdiklerini düşünmek pek de mantıklı değil.

Windows Vista satınalınabilir bir ürün mü?
Vista ile Windows daha zor satınalınabilir bir ürün haline geldi. Bunun bence bir kaç nedeni var:

- Ürün çeşitliliği: Windows Vista, hiç olmadığı kadar farklı sayıda versiyona sahip. Bu iyi bir özellik gibi düşünülebilir belki ama, satınalma kararının verilmesini zorlaştıran bir etken. Tüketicinin, satınalmadan önce, her versiyonun özelliklerini öğrenip, ondan sonra kendisine hangisinin daha uygun olduğunu anlamak için kafa yorması gerekiyor. Ama her durumda, yine de müşterinin kafasında "acaba doğru versiyonu mu aldım?" gibi bir soru işareti kalması muhtemel. Halbuki eskiden bu iş çok kolaydı, ev için Home Edition, iş için Professional Edition.
- Fiyat: Windows artık hiç olmadığı kadar yüksek fiyatlara satılıyor. Her ne kadar ev kullanımına yönelik versiyonların fiyatı düşük gözükse de, biraz daha fazla bir şeyler istemeye başladığınızda fiyat 495 USD'ye kadar çıkmakta. Kısacası, XP'den Vista'ya geçtiğinize değecek bir şeyler için, ciddi fark ödemeniz gerekmekte.
- Yeterli Yenilik Olmaması: Ben Vista'ya geçeceksem, sadece 3 boyutlu arayüz kullanmak için geçmemeliyim diye düşünüyorum. Gelişmiş güvenlik v.s. de zaten günümüz işletim sisteminde olması gereken temel özellikler. Bence tek önemli yenilik, Media Center'in belli verisyonlara dahil edilmesi olmuş. Kısacası, Vista bende yükseltme isteği yaratmakta zorlanıyor.
- Donanım yükseltme gerekliliği: Mevcut bilgisayarınızın Vista'yı verimli çalıştırmama ihtimali çok yüksek. Sadece Vista için yeni bir bilgisayara geçmek, kullanıcılar için zorlu bir dönem ve gereksiz maliyet anlamına gelmekte.

Yeni satışlar OEM yolu ile ve fanatiklere olacak
Ortalama kullanıcılara Türkiye'de kutulu Vista satışının eskiye göre düşük oranda kalacağını tahmin ediyorum. Satılacak ürünlerin çoğu yeni bilgisayar satışları ile gerçekleşecektir. Vista'nın yüksek donanım ihtiyacı, bir çok kullanıcının bir sonraki bilgisayar satın alma dönemine kadar Vista'ya geçmemesine sebep olabilir. Bir de fanatikler kutulu üst versiyonlar alacaklardır.

Yeterince rekabetçi değil!
Bence Microsoft, yeni gelir yaratma kaygısı ile, müşterilerinin ne isteyebileceğini gözden kaçırmış gözüküyor. Geçmişteki başarılı lansman kampanyalarının devam edeceği düşüncesi ve iyimserliği ile, ceplerden biraz daha fazla para alabilmenin yolu aranıyor. İşe yarayan her şeyin bedelinin ödenmesi gerektiğine inanıyorum ve destekliyorum, ama, acaba Vista bunu hak ediyor mu diye sormadan da geçemiyorum. Açık kaynak kodlu rakipleri her geçen gün masaüstünde daha başarılı adımlar atarken, Windows'un daha rekabetçi fiyat ve ürün stratejisi ile piyasadaki varlığını devam ettirmesi akıllıca olacaktı.

Sanırım Vista en çok donanım üreticilerine fayda sağlayacak :-)

İlgili bağlantılar:
Kopya Windows Kullananlar İçin 20 Şubat Son Gün!

Lebon-Burç Pastane'sinin profiterolünü yediniz mi?

2007-02-11T22:38:00.000+02:00

Üniversite yıllarımızda sıkça uğradığımız bir yerdi Lebon-Burç Pastanesi. Özellikle de muhteşem profiterolüne aboneydik. Geçtiğimiz günlerde tekrar yolumuz düştü de, o güzel tadı deneyimleme fırsatı bulduk. Eğer bugüne kadar tadmadıysanız, bence en kısa sürede deneyin derim. Zevkler tartışılmaz ama, benim İnci'nin profiterolünden daha iyi olduğuna inandığım bu ürün hakkında bakalım siz ne düşüneceksiniz?

Ayrıca, acıbadem kurabiyesinin de enfes olduğunu hatırlatmak isterim.

Yeri: İstiklal Caddesi'nin sonunda, Tünel'e varmadan biraz önce solda.

Sigarayı hemen bugün bırakın!

2007-02-09T13:03:00.000+02:00

Evet, hemen bırakabilirsiniz. Tek yapmanız gereken gerçekten isteyerek karar vermek. Bunu desteklemek için de, düzenli spora başlayın. Çünkü spor, sigaranın beyine sağladığı rahatlatıcı hormonların salgılanmasını sağlayan bir aktivitedir. Böylece, vücudunuz da, sigaranın eksikliğini hissetmeyecek ve bir daha canınızın sigara isteme ihtimali çok azalacaktır.

Geçtiğimiz gün tvde Sigarayla Savaşanlar Derneği'nin başkanı şunu söyledi: 1 yıl içinde Türkiye'te sigaranın sebep olduğu hastalıklardan ölenlerin sayısı 100 binin üzerindeymiş. Ne kadar inanılmaz bir rakam olduğunu açıklamaya gerek yok.

Şimdi sağlığınız için en iyi hareketi yapın ve bugün hemen bırakın. Bir daha da, "bir taneden birşey çıkmaz" diye sakın ağzınıza koymayın.

Sağlıklı günler dilerim.

İlgili yazılar:
Sağlıklı yaşam
Sağlıklı yaşam için spor - 1
Sağlıklı yaşam için spor - 2

Arama motoru optimizasyonu neden sizin için önemli?

2007-02-08T11:32:00.000+02:00

Web sitenizi yaptıktan (veya yaptırttıktan) sonra, Internet ortamındaki tanıtım ve diğer çalışmalarınız ile ilgili ilk adımı atmış oluyorsunuz. Ancak, sadece web sitenizin üretilerek, Internet üzerinde yer almaya başlaması, bu konuda yapabileceklerinizin çok küçük bir parçasını oluşturuyor.

Web siteleri, mevcut müşterilerinize verdiğiniz hizmet kalitesini yükseltmede, operasyonel maliyetlerinizi düşürmede önemli rol oynamaktalar. Ama aynı zamanda, yeni müşteri kazanmanız için de önemli bir tanıtım ve satış kanalı fonskiyonuna sahipler. Tabi bunu gerçekleştirebilmeniz için de, web sitenize mevcut müşterilerinizin dışında ve mümkünse sizin hedef kitlenizden oluşan bir trafik yaratmanız gerekmekte.

Web sitenizin trafiğini arttırmanın bir çok yolu var. Mesela,

- internet'te web sitenizin reklamını yapmak,
- web sitenizin reklamını başka mecralarda yapmak,
- diğer mecralardaki reklamlarınızda web sitenizin adresine yer vermek,
- web adresinizi basılı dokümalarda kullanmak,
- tanıdıklarınıza web sitenizden bahsetmek
- başka web sitelerinde linkinizin yayınlanmasını sağlamaya çalışmak
- ...

Bu yöntemlerin hepsi de işe yarayacaktır, ancak her birinin maliyeti ve getirdiği sonuçlara göre değerlendirdiğinizde etkinlikleri çok farklı olacaktır. Reklam yolu ile web sitenizin duyurusunu gerçekleştirmek ve trafik yaratmak, işin en kolay yolu olacaktır. Ancak, bu yöntem aynı zamanda en pahalı ve geçici yöntem olma özelliği de taşıyacaktır. Reklam için ayırdığınız kaynaklar tükendiğinde, web trafiğinize de veda etmek zorunda kalacaksınız. Üstelik, muhtemelen reklama ayırdığınız yatırım, sizin yatırımınızın geri dönüşünü sağlayacak bir trafiği sağlamayacaktır. En azından, bu yatırımı geri alamama riskiniz çok yüksek olacaktır. Bunu yanında, bahsedilen diğer yöntemlerin de etkinlikleri ve süreklilikleri tartışmalıdır.

Webde trafiğin ana kaynakları: Arama Motorları
Artık web trafiğinin büyük bir bölümü Google, Yahoo, MSN gibi arama motorları tarafından oluşturulmakta. Bunun nedeni, kişilerin aradıkları konudaki web adresini tam olarak bilmedikleri zaman aradıklarını bulmak için ilk çıkış noktalarının bu arama motorları olması. Ben danışmanlığını ve yönetimini yaptığım web sitelerinin trafik istatistiklerine baktığımda, toplam trafiklerinin en az %50'si ile %90'ı arasındaki bir trafiğin arama motorlarından kaynaklandığını görmekteyim. Sitenin konusuna ve hedef kitlesine göre değişmekle birlikte, bu sayılar, potansiyel müşterilerimizin çoğunun bize bu yolla ulaştığının önemli bir göstergesi.

Sistem nasıl çalışıyor?
Google v.b. arama motorları, kendi aralarında ufak değişiklikler gösterseler de, temelde web sitenizi belli kriterlere göre değerlendirerek, sayfalarınızda yer alan kelimelerle arama yapıldığında sonuçlarında gösterilecek şekilde indeksliyorlar. Yani web siteniz neyle ilgili ise, teorik olarak arama motorlarında da, ilgili kelimelerle indekslenmesi söz konusu. Bunun için de, "robot" adı verilen yazılımlarla, internet'teki web sitelerinde linkten linke atlayarak, buldukarı sayfaları içeriklerine göre indeksliyorlar.

Web sitenizin arama motorlarında yer almasını nasıl sağlayacaksınız?
Web siteniz, bazı durumlarda siz hiç bir şey yapmasanız bile çoğu arama motoru tarafından indekslenecektir. Ancak, bunun tam tersi bir durum da söz konusu olabilecektir, yani eğer siz bu konuda bazı temel kriterlere dikkat etmezseniz, sitenizin çok az veya hiç indekslenmemesi söz konusu olabilecektir. Ancak, eğer web siteniz sizin için stratejik bir öneme sahipse, bu konuyu şansa bırakmak, diğer yaptığınız çalışmaların etkisini olumsuz yönde etkileyecek, belki de çok önemli bir potansiyeli kaybetmenize sebep olabilecektir.

İlk 3 sayfada yoksanız, Internet'te de yoksunuz!
Üstelik, artık arama motorları tarafından indekslenmek de yeterli olmamakta. Internet kullanıcılarının kullanım alışkınlıkları incelendiğinde, herhangi bir konuda yaptıkları arama sonucunda, listelenen ilk 3 sayfadan sonraki sonuçlarla ilgilenmedikleri gözlemlenmekte. Yani, kullanıcıların %90'ından fazlası, arama sonuçlarının ilk 3 sayfasındaki linkleri ziyaret etmekte ve diğer sonuçları görüntülememekte. Bu çok dramatik bir durumu ortaya koymakta; eğer web siteniz, hedef kitlenizin arama yaptığı kelime sonuçlarında ilk 3 sayfa içinde değilse, iş yapma ihtimaliniz inanılmaz derecede düşmekte.

Nasıl ilk 3 sayfaya gireceksiniz?
Arama motoru sonuçlarında ilk 3 sayfaya girmek, çok şanslı durumlarda kendiliğinden de olabilecektir. Ama, eğer bu konuda sistemsel bir yaklaşım belirleyecekseniz, web sitenizin, müşterilerinizin ilgi alanlarına göre arama motoru sonuçlarında yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekecektir. Günümüzde bu konu ayrı bir uzmanlık alanı olmuş durumda. Bir çok SEO (Search Engine Optimization) profesyoneli bu alanda hizmet vermekte, ucuz/pahalı bu amaca yönelik bir çok yazılım pazarlanmakta.

Arama Motoru SPAM'ine karşı dikkat!
Arama motoru optimizasyonu çalışmalarınız için, kendiniz bu konuyu araştırabileceğiniz gibi, bir profesyonelin yardımını da başvurabilirsiniz. Eğer bu konuda yeteneğiniz ve bilginiz varsa, yardımcı yazılımlarla da işinizi kolaylaştırabilirsiniz. Ancak bu çalışmaları yaparken, şunu unutmamanız gerekmekte; Google gibi arama motorları, günümüzde çok gelişmiş algoritmalar kullanarak web sitelerinin içeriğini değerlendirmekte ve indekslemekte. Dolayısı ile, yapacağınız çalışmalarda, arama motorlarını yanıltmaya yönelik (ki bu SE SPAM olarak adlandırılmakta) uygulamalar yapmanız, web sitenizin iyi indekslenmesi şöyle dursun, bu girişimini fark edilmesi durumunda, sitenizin arama motoru listesinden sürekli olarak çıkartılmasına da sebep olabilecektir. Özellikle bu konudaki yazılımları kullanırken, yanıltıcı yöntemlere başvurmadıkarından emin olmanız gerekmekte.

En iyi yöntem: Müşterinizin ihtiyacı olan bilgiyi, düzgün şekilde sunun
Arama motoru SPAM'i gerçekleştirerek, sitenizin yasaklanması tehlikesinden kurtulamanın en kolay yolu, potansiyel müşterilerin ilgi duyacakları konulardaki içeriğe, sitenize düzenli ve organize şekilde yer vermekten geçmekte. Ayrıca, arama motoru optimizasyonu konusunda bilgili bir web ajansı ile çalışmak veya bu konudaki bir uzmanın yardımını almak da, işinizi garantiye almanızı sağlayacaktır.

Reklam bağlantısı:
Markethink Arama Motoru Optimizasyonu Servisleri

Neden bizde iyi Granny yok?

2007-02-07T12:41:00.000+02:00

Her gün elma yemeyi alışkanlık haline getirdikten sonra, aldığım elmaların da kalitesi benim için önemli olmaya başladı. Ancak, maalesef piyasada kaliteli elma bulmak genelde çok zor oluyor. Çoğunlukla iyi elmaların ithal ürünler olduğunu görüyorum. Yerli ürünler ise, genelde çok değişken kaliteye sahip...

Neden bizde iyi elma üretilemiyor diye merak ediyorum?

Gerekli durumlarda ithalat yapılmasına bir dediğim yok ama, ithal elma yemek zorunda olmak beni rahatsız ediyor. Muz gibi tropik bir meyva da değil, yoksa benim bilmediğim bir şey mi var?

Markalı oyuncaklar

2007-02-06T10:13:00.000+02:00

Geçtiğimiz gün bir tanıdığımızın çocuğuna hediye almak için Toys"R"Us'a uğradık. Bana biraz değişmiş ve sanki oyuncak çeşitleri azalmış gibi geldi ve tam istediğimiz gibi bir hediye bulamadık. Ama raflar arasında gezinirken, daha önce fark etmediğim bir grup oyuncak dikkatimi çekti. Bu oyuncaklar, örnek olarak bir ekmek kızartma makinesi, filtre kahve makinesi, matkap gibi aletlerin, çocuklar için küçültülmüş versiyonlarıydı. Ama işin daha da ilginç olanı, bu ürünlerin aynı zamanda Philips ve Bosch gibi, büyüklerin kullandığı markaları taşımalarıydı.

Sevimli ama...
Bu oyuncakları ilk gördüğümde çok sevimli geldiler. Ekmek kızartma makinesi, evimizdeki ile aynı modeldeydi, gerçekten çok şirindiler. Üstelik, bazı fonksiyonları da çalıştığı için çocuklar için çok caziptiler bence. Üstelik pazarlama açısından da çok dahice bir buluş, üstüne para alarak ürününüzün promosyon malzemesini dağıtıyorsunuz, ne iyi iş!

Sonra bir pazarlamacı olarak, bu yaklaşımın etkileri aklıma geldi. Bu ürünlerle büyüyen çocuklar, daha okuma yazma bilmeden bile olsa, logolar beyinlerinin bir yerine kazınmış şekilde büyüyecekler, büyüdüklerinde de, bilmeden de olsa, kafalarındaki marka imajına bunun bir etkisi olacak.

Bunun çok da önemli olmadığını düşünebilirsiniz ama, ben bu şekilde markalamanın uygun bir yaklaşım olmadığını ve çok iyi şekilde kontrol altında tutulması gerektiğine inanıyorum. Çok şirin gözükse de, çocukların bu şekilde bir reklama maruz kalmaları bana pek etik görünmüyor.

İlgili bağlantı:
Amazon.com'da Philips Markalı Oyuncaklar

Küresel ısınmaya karşı basit önlemler

2007-02-05T23:27:00.000+02:00

CNNTürk'te rastladığım bu sayfada, günlük hayatımızda yapabileceğimiz küçük değişiklikler ile ilgili bilgiler var: Küresel ısınmaya karşı basit önlemler

Midnight Express gerçeği Alinur Bey tarafından ortaya çıkartıldı!

2007-02-05T09:27:00.000+02:00

Dün gece ATV televizyonundaki Papyon programının konuğu Alinur Velidedeoğlu'ydu. Sohbetin bir bölümünde, Alinur beyin Midnight Express'in gerçek yüzünü ortaya çıkartan ropörtajı ile ilgili bir bölüm vardı. Alinur bey, ilgili ropörtajı neden, ne zaman yaptığını v.b. anlattı. Her Türk gibi, o da bu filmin propagandasının, Türkiye ve Türk insanın üzerindeki haksız sonuçlarından rahatsızdı ve ropörtajı yaparak yayınlama ihtiyacını o yüzden hissetmişti.

Bu arada da, sürekli olarak ropörtajı daha çok kişiyle paylaşmak için ...'ya eklediğinden bahsediyordu. ...'nın ne olduğunu ATV nedense sansürlemek ihtiyacı duymuştu. Tabii ki ... tahmin edebileceğiniz gibi YouTube'dü ve ATV'nin program editörü, Alinur Beyin yaptığı bu güzel çalışmanın anlamını kavrayamamış olmalı ki, herkesin bu ropörtajla ilgili daha fazla haberi olmasını sağlayacak bu fırsatı Alinur beye ve Türk halkına vermek istememişlerdi!

Alinur bey, Midnight Express'in Türkiye turizmine vurduğu toplam darbenin 50 milyar USD civarında olduğunu düşünüyor. Buna ben de inanıyorum ve katılıyorum.

İşte ATV'nin gereksiz şekilde sansürlediği YouTube linkleri, siz izleyin ve başkaları ile de paylaşın:
Midnight Express truth revealed by Alinur Part-1
Midnight Express truth revealed by Alinur Part-2

Bir elinde toz, bir elinde ayna, umurunda mı dünya?

2007-02-04T11:04:00.000+02:00

Geçtiğimiz günlerde, küresel ısınmanın etkilerinin iyice ortaya çıkması ile paniğe kapılan ülke yöneticilerine, ABD'li bilim adamalarından da iki muhteşem öneri geldi: Küresel ısınmanın etkilerini atmosfere toz serperek ve uzaya ayna yerleştirerek önleyelim!

Hollywood sunar!
ABD'li bilim adamlarının çalışmalarına saygı duymama, ve bu önerilerin bir şekilde faydası olma ihtimalini yadsımamama rağmen, bu haberi duyduktan sonra, aslına ABD yönetimi ve kamuoyunun hala ne kadar aymazlık içerisinde olduğunu daha iyi anladım. Küresel ısınmanın temel rolünün insanların dünyamızı kirletmesi olduğu artık bilimsel olarak ıspatlanmışken, hala çözümü bir takım sinema filmi tarzı yöntemlerde aramak, tam da ABD'lilere yakışan bir tutum bence. Dünyadaki hemen hemen her ülke Kyoto Protokolü'ne imza atarak bu konuda adımlar atarken, sadece ABD ve Avustralya'nın imza atmalarına rağmen, (çeşitli sebepler öne sürerek) bu konudaki gereklilikleri yerine getirmeyi reddettikleri görülmekte (Kyoto Protokolü'nün durum haritası için tıklayın). Kendilerine göre haklı sebepleri olsa bile, bu protokolün gereklerini yerine getirmeyerek, global karbondioksit salımında en büyük paya sahip olan bu iki ülke, dünya çapında bir çözüme ulaşılmasını engelleyen iki ülke olarak göz önünde durmaktalar.

Kısa vadeli çıkarlar, uzun vadeli çıkarlara karşı!
ABD ve Avustralya'nın temel tezi, Kyoto Protokolü sonucunda elde edilecek faydanın, kendi ekonomilerine vurulacak darbenin zararlarını karşılamaması. Ancak, görülen o ki, bu ülkelerin bahsedilen çıkarları koruma yaklaşımı, daha çok petrol şirketlerinin çıkarlarını korumak şeklinde tezahür etmekte. Bunun en güzel kanıtı, üyelerinin petrol şirketi Exxon'a yakınlığı ile bilinen "National Oceanic and Atmospheric Administration"un, insan aktivitesinin küresel ısınmaya ve sonucunda da daha güçlü kasırgalara sebep olduğunun tesbit edildiği bilimsel raporun yayınlanmasını engellemesi (Bunu bildirenin de uyduruk bir yer değil, saygın bilim dergisi Science olduğunu söylemekte fayda var sanırım). Böyle bir raporun ABD'de yayınlanması, belki çok fazla şeyi değiştirmeyecekti ama, kasırgalardan bıkmış ABD kamuoyunun biraz da olsa bu konuda dikkatinin çekileceği açık sanırım. İşte petrol şirketleri, bu ufak ihtimali bile gözardı etmeyerek, raporun yayınlanmasını engellemiş durumdalar.

Ben bu konularda uzman değilim, hatta belki yanlış veya eksik bilgi/görüşlere de sahibim. Ama kendince gelişmeleri takip eden bir dünyalı olarak, dünyanın bu konuda iyiye değil, kötü yöne doğru gittiğini görüyorum. Bunun nedeninin de, sadece kendisini dünyanın en gelişmiş ülkeleri olarak gören bir kaç ülkenin, kendi vatandaşlarının (sözde) çıkarlarını korumak amacıyla çözüm yollarını bloke etmesi olduğunu bilmek beni çok rahatsız ediyor.

Global ısınmanın sebebinin insan kaynaklı aktiviteler olduğu, onyıllardan beri bilimadamları tarafından ifade edilmekte. Sağduyuya sahip normal insanların zaten bu konuda çok da araştırma sonuçlarına ihtiyacı olduğunu zannetmiyorum.

Aklımızı başımıza almamız gerekmekte!
Tüm insanlığın, ama en çok da (sözde) gelişmiş ülkelerdeki insanların, poltikacı ve vatandaş olarak aklını başına alma zamanı geldi de, geçiyor. Tüketim çılgınlığı ve bağımlılığından kurtulmak gerekiyor, yavaşca da olsa.

Sizce global ısınmanın sebebi, nesli tükenen balıklar, besin zinciri kırılmak üzere olan okyanuslar mı? Yoksa, güney kutbunda, yaşama alanları tehdit altında olduğu için, soyu tükenme tehlikesi altında olan kutup ayısı mı? Yoksa, her hambugeri yediğimizde bir sürü plastik atık ile çevre kirliliğine katkıda bulunmaya devam eden biz insanlar mı? Ya da hala şehirlerimizde 5000cc ve 2 küsür tonluk araçlarımızla market alışverişine giden bizler mi?

Obeziteden kurtulmak çok kolay, sadece daha az yiyeceksiniz!
Aslında çözüm çok basit, ama aksiyona dönüştirmek çok zor. Aynı fazla yemek yediği için sürekli kilo olan, ama bir türlü sağlıklı beslenme alışkınlıklarına geri dönemeyen bir kişi gibi. Ne diyorsunuz, ABD'nin obezitesi acaba tüm dünyanın damarlarını tıkayarak, hepimizin birden nefessiz kalmasına mı sebep olacak sizce de?

Ben bunun olmasını ve çocuğumun daha kirli bir dünyada yaşamasını istemiyorum.

İlgili bağlantılar
Kyoto Protokolü tam metni
Kyoto Protokolü Wikipedia Sayfası

Pazarlama ve Başka Şeyler Kitabı Çıktı!

2006-12-13T11:50:00.000+02:00

Epeydir aklımda olan birşeyi için sonunda vakit bulup gerçekleştirdim. Pazarlama ve Başka Şeyler başlıklı blogumda yer alan yazılardan bir seçmeyi içeren, aynı adlı kitabımı buradan yayınlamaya başlıyorum. Böylece yazılarımı saklamak ve paylaşmak isteyenler, bunu daha kolay gerçekleştirebilecekler sanırım. Gördüğünüz hatalar olursa, iletmenizi rica ederim.

Kitabı indirmek için tıklayın. (PDF, 1034KB)

Reklam Bağlantıları:
Arama Motoru Optimizasyonu
Google Adwords ve Adsense Reklam Yönetimi

Pazarlama Blogları Karnavalı XIX

2006-11-26T11:17:00.000+02:00

İşte sıra sonunda bana da geldi! Bakalım geçtiğimiz hafta pazarlama bloglarında neler olmuş? Haydi, şimdi çayınızı/kahvenizi alıp karnavalın tadına varın.

Marketing Post, "IKEA, Kendi Pazarını Yaratmak!" başlıklı yazısında, IKEA'nın müşteriye benzersiz ürünler sunarak ve bunu akıllı iş modeli ile birleştirerek nasıl kendi pazarını yarattığını anlatıyor.

İyi Fikir, geçtiğimiz günlerde vizyona giren yeni James Bond filminde kullanılan sponsor marka görüntüleme tekniklerini analiz ederek özellikle de Virgin Atlantic'in CEO'sunun bu konudaki başarısından bahsediyor, "James Bond ve ürün yerleştirmede Richard Branson farkı" başlıklı yazısında.

Bu arada, Mehmet Doğan ile Selim bey arasındaki nefis blog paslaşması, kendilerinin "Mahir ve Borat'ı Tebrik Ederim" ve "Laz müteahhitlerin yarattığı mimari vahametle internetteki görsel kirlenme arasında hiçbir nitel fark yoktur!" başlıklı yazıları ile devam ediyor. Paslaşmanın ana konusu, Internet'teki bilinçli ve/veya bilinçsiz görsel çirkinlik örneklerinin ne şekilde algılanması gerektiği ile ilgili.

Reklam, sadece satışını arttırmak istediği ürünün direkt tanıtımını mı içermeli, yoksa insanları düşündürerek ve ortak toplumsal konulardan da yola çıkılarak daha başarılı reklamlar ortaya konulabilir mi? Cevabı Aykırı Notlar'ın "Biz ne zaman ayrı düştük?" başlıklı yazısında.

Çilek Mobilya mağazasının vitrininde, marihuana içen bir adamın ne işi var diyorsanız, Brand Box "İşte o fotoğraflar"da bunu görüntülüyor. Basit bir hata gibi gözükse de, küçük detayların marka kimliğimize verebileceği zararlara karşı uyanık olmamızı hatırlatan bir durum bu aslında.

Eylülce, Almanya ve Kıbrıs seyehat izlenimlerini paylaşmış bizlerle bu hafta: "Ich wa r In deutschland ve kıbrıs’taydım"

Murat Buyurgan'ın gözünden Cappy'nin doğru dürüst web sitesine sahip olmayan Internet reklamı kaçmamış. Sanırım TV ve benzeri geleneksel mecralara çok alışmış olan büyük reklamverenler bazan Internet mecrası ile ilgili çalışmaları biraz hafife alabiliyorlar.

Türk menşeli "Kahve Dünyası" markalı kahve dükkanlarının, Starbucks gibi dünya devleri ile rekabet için nasıl farklılaştığını merak ediyorsanız, Pazarlama Karması'nın "Kahve Dünyası" başlıklı yazısını okuyun derim.

Farklı olmak, farklılaşmak, hatta ayrımcılık pazarlama dünyasında işe yarayan taktikler. Peki bu kavramlar neden insanlığın sosyal ve politik anlamda başının derdi olmuşlar yüzlerce yıl boyunca? İsmail hoca Pazarola!'da "Papa ve Yatak Odası Diyalogları" başlıklı yazısında bu konuyu irdeliyor.

TV'deki sanal reklamlar sizi de rahatsız etmiyor mu? Zeynep Özata, bu işin "Kurtlar Vadisi Irak" filminin gösterimi esnasında nasıl abartıldığına değinmiş bu haftaki bir yazısında.

Nike'ın logosunun grafik tasarımı ile ilgili bir hikaye, Ana Fikir'in "Dünyanın en tanınan logosunu 35$'a yapar mısın?" başlıklı yazısında.

Fikir Atölyesi'nde Etkileşimli Pazarlama Zirvesi 2.0'dan önce, site okurları tarafından zirve konuklarına yöneltilmek için sorulan soruların cevapları yayınlanmaya başlandı. Bu ilginç uygulamanın sonuçları Tunç Kılınç'ın "Cevaplar Gelmeye Başladı" başlıklı yazısında.

Reklam Bağlantıları
Pazarlama Danışmanlığı
Arama Motoru Optimizasyonu
Google Adwords ve Adsense Reklam Yönetimi

Markanın Marka Olduğu An

2006-11-10T09:56:00.000+02:00

Büyük markalar nasıl büyük marka oldular? Büyük marka olmak ne demek? Marka olmak ne demek?

Ticari marka olmak çok kolay!
En son sorunun cevabıyla başlamak daha kolay sanırım. Marka olmanın iki farklı anlamından bahsedebiliriz. Birincisi, ticari veya hukuki anlamda marka olmak, ki bu marka olmanın en kolay adımıdır denilebilir. Bu kapsamda marka olmak için, kendinize ticari olarak kullanacağınız bir marka seçmeniz ve kullanmaya başlamanız bile yeterlidir. Marka tescilinin resmi olarak yapılması ise, bu marka üzerindeki haklarınızı koruyabilmenizi sağlar. Aslında işin ben bu yönü üzerinde pek durmak istemiyorum.

Müşteri gözünde “marka olmak”!
Marka olmanın ikinci anlamı ise, tüketici gözünde markanızın ifade ettiği değerle alakalı bir durum. Günümüzde bir çok durumda “marka olmak” sözcüğü ile ifade edilmeye çalışılan şey de, o markanın, tüketici gözünde itibarlı bir yere ulaşması olarak tanımlanabilir. Ben tabii ki bir pazarlamacı olarak, bu şekilde marka olmak ile çok daha fazla ilgileniyorum. Peki nedir tüketici gözünde markayı marka yapan şey? Yaptığınız reklam ve tüm tanıtım çalışmaları mı bunda etkendir, yoksa ürettiğiniz ürünün mükemmel kalite seviyesi mi? Bunu anlayabilmek için, markanın ne gibi bir ihtiyaç ile kullanılmaya başlandığına bakmakta fayda var.

Marka kavramının tarihçesine baktığımızda, ticari ve modern anlamda ilk bilinen markaların 19uncu yüzyılda ortaya çıktığını görüyoruz. O dönemdeki sanayi devrimi ile artan üretim, tüketicilerin satın alabileceği çok farklı ürünlerin yerel pazarlarına ulaşmasını sağladı. Ancak üreticiler bir süre sonra, yerel pazarlardaki ürünlerle rekabet etmekte zorlandıklarını gördüler. Ürünleri iyi bile olsa, üreticisinin kim olduğunu bilmediği taktirde, müşteriler yerel üreticilere daha çok güveniyor ve büyük üreticilerin ürünlerini tercih etmiyordu. İşte bu dönemde, büyük üreticilerin ürünlerini daha iyi tanıtma ve satış arttırma çabaları esnasında, ilk markalar pazarda görülmeye başlandı. O dönemdeki ilk markalar, sabun, un ve pirinç gibi temel ihtiyaç maddelerinin üzerinde yer almaktaydılar.

Markanın temel fonksiyonu: Güven
Tarihçesinden de anlaşılacağı üzere, markanın var oluş ve ortaya çıkış sebebi “güven oluşturmak”tı. Bugün de baktığımızda, bir markanın, “marka olmak” yolunda gerçekleştirmesi gereken en önemli aşamanın “güven oluşturmak” olduğunu görüyoruz. Yapacağınız hiçbir tanıtım aktivitesi ve reklam, güven oluşturmayı başaramamış bir markanın, tüketici gözünde bir marka olmasını sağlayamayacaktır. Aksine, tüketici gözünde güven oluşturamamış bir markanın, yapacağı her türlü tanıtım aktivitesi de, aslında çöpe atılmış olacaktır.

Peki güveni nasıl oluşturacaksınız? Öncelikle, tutarlılık ve istikrardan bahsetmek lazım. Yani, bir marka olarak müşteriye sunduğunuzu ifade ettiğiniz değerler ile, müşterinin gerçekten faydalandığı değerlerin örtüşmesi gerekmekte. Ayrıca, bu sunulan değerlerin, zaman içinde mümkün olduğunca az değişikliğe uğraması, yani standardize olması da gerekmekte. Müşterinin, reklam, diğer tanıtım ve ürün paketinde bahsettiğiniz faydaları elde edebilmesi, tüketici gözünde “marka olmanın” ilk adımı. Bunu sağlayamayan markaların, uzun ömürlü olma ihtimalleri çok düşük.

Büyük marka olmak için, reklama ihtiyacınız yok!
Biraz abarttım belki ama, gerçekten de, bir çok markanın “büyük marka” olma tarihçelerine baktığınızda, geleneksel reklam aktivitelerine çok az başvurduklarını görürüz. Günümüze yakın bir örnek verirsek, 90lı yılların ortalarında hizmet vermeye başlayan amazon.com, geleneksel reklam çalışmasına hiç başvurmadan, dünyanın en büyük perakendeci şirketlerinden biri olmuştur. Tüketici gözünde çok prestijli bir noktaya gelmiş olan Mercedes-Benz markasına ne demeli? Mercedes’in yaptığı reklamın, prestiji daha düşük markalardan çok daha az olduğunu, sadece seyrek olarak prestij reklamları ve sponsorluklar aldığını fark etmişsinizdir herhalde? Bu iki markanın da geçmişine baktığımızda, bütün diğer faktörlerin yanında, tüketici güvenini kazanmak için her şeyi yaptıklarını görürüz. Mesela, ben amazon.com’un ilk kurulduğu günlerden beri mağazasından alışveriş yaparım, bu alışverişlerim esnasında yaşadığım ufak tefek problemler olsa bile, amazon.com bu problemleri en hızlı şekilde çözerek, benim için tatlı birer anı olmalarını sağlamıştır. Bilirim ki, amazon.com’dan alışveriş yaptığımda, hiçbir zaman hayal kırıklığına uğramayacağım.

Kısacası, büyük marka olabilmek için, müşteri güvenini kazanarak işe başlamanız gerekmekte. Bunu başardıktan sonra yapacağınız reklam ve tanıtım aktivitelerinin etkisi, çok çok daha yüksek olacak, ve gerçekten büyük marka olmak yolunda size katkı sağlayacaktır.

Büyük marka olduğunuzu nasıl anlayacaksınız?
Büyük marka olup olmadığınızı anlamanın en kolay yolu, sizin ürününüz ile aynı fiyat seviyesine sahip rakip ürünler arasından, tüketicinin sizi tercih etme oranının ne olduğuna bakmaktır. Tüketici, bu durumda çoğunlukla sizin markanızı tercih ediyorsa, büyük marka olma yolunda önemli bir adım atmışsınız demektir. Bunun bir üst seviyesi ise, tüketicinin, sizin ürününüzü, aynı fonksiyonel özellik ve faydaları sunan başka bir ürün daha ucuz olmasına rağmen daha çok tercih etmesidir. Yani, siz aynı özellikteki ürünü, daha pahalı satmanıza rağmen, tüketici hala sizi daha çok tercih ediyorsa, işte o zaman, büyük marka olma yolunda çok daha önemli bir aşamayı geçmişsiniz demektir. Bu şunu ifade etmektedir: tüketici, sizin ürününüze o kadar fazla güvenmektedir ve farklı değerler algılamaktadır ki, siz daha yüksek bir fiyat talep etseniz bile, sizden vazgeçmeyecektir. İşte burada, çok önemli bir kavramdan da bahsetmekte fayda var, o da “algılanan değer”.

Algılanan değerin önemi
Algılanan değer, sizin ürününüzün fiyatının, malzeme+üretim+paketleme+makul kar formülü ile oluşan fiyattan, çok daha farklı bir fiyata satabildiğiniz durumlarda, daha kolay anlaşılabilir. Örnek olarak, bir Lacoste marka t-shirt’ün üretim ve pazarlama maliyeti, pazarda satılan benzer bir t-shirt’ten belki sadece birkaç kat fazla iken, bu ürünün mağazadaki satış fiyatı pazardaki ürün fiyatının belki 20-30 katı olabilmektedir. Tüketicinin bu kadar yüksek bir bedele razı olmasının nedeni ise, işte bu “algılanan değer”dir. Çünkü, tüketicinin gözünde Lacoste t-shirt, sadece bir t-shirt değil, aynı zamanda sosyal bir statü ve kendini ifade etme malzemesidir.

Benim görüşüme göre, bir markanın ne kadar başarılı olduğunu ölçmenin en güzel yollarından biri, algılanan değerini ne kadar yükseltebildiğine bakmak. Bir ürünün, algılanan değeri, gerçek değerinin ne kadar üzerindeyse, o marka, sadece ticari marka değil, müşteri gözünde de “marka olmuş” demektir.

Sizin gözünüzde hangi markalar, gerçekten marka olmuşlar bir düşünün!

Tag: pazarlama, marka, reklam

Etkileşimli Pazarlama Zirvesi 2006: Pazarlama 2.0

2006-11-07T16:59:00.000+02:00

“Etkileşimli Pazarlama Zirvesi 2006: Pazarlama 2.0” için geriye sayım başladı!

İnteraktif Pazarlama dünyasını bir araya getirecek olan, Türkiye’nin ilk ve tek etkileşimli pazarlama zirvesi, Marketing Türkiye dergisinin hayata geçirdiği Marketing & Management Institute önderliğinde başlıyor.

22 Kasım 2006 Çarşamba günü, Hilton Convention Center İstanbul’da gerçekleşecek olan “Etkileşimli Pazarlama Zirvesi 2006”, ilk yılında Pazarlama 2.0 temasıyla İnteraktif pazarlama dünyasını bir araya getiriyor. Zirve aynı zamanda bu alandaki en başarılı örnekleri de ödüllendirecek.

Detaylı bilgi ve katılım için, tıklayın!

Tag: etkileşimli pazarlama zirvesi, pazarlama, zirve

Ajans Press TV reklamları

2006-11-02T13:22:00.000+02:00

Ajans Press'in TV reklamlarını hayretle izliyorum. Nasıl oluyor da Türkiye'nin lider konumdaki medya takip şirketi, bu kadar hedef kitlesine uymayan bir reklamın yayınlanmasını onaylayabilir, anlayamıyorum. Üç boyutlu maskot ve sevimli karakterlerin rol aldığı bu reklam filmlerini hatırlıyorsunuz sanırım.

Binlerce kurumsal müşterisi olan, Türkiye'nin en büyük şirketlerine hizmet sunan Ajans Press, bence çok daha iyi bir tanıtımı hak ediyor. Önerim, kurumsal kimlikleri ve reklam filmleri ile ilgili olarak ciddi bir ajans ile çalışmaları, veya hiç reklam işine girmemeleri. Zira, bu reklamlarla akıllardaki Ajans Press imajında bir katkıda bulunulmuyor, aksine, imajın yıpranması söz konusu bence.

Yapıcı olmak için, çok basit öneri:
Çalıştığınız binlerce şirketin pazarlama yöneticileri ile referans mini röpörtajlar gerçekleştirip, bunları düzgün bir yapım ile reklam olarak yayınlamak, 3D animasyon ile gerçekleştirilen reklamlardan çok daha kolay ve etkin olacaktır.

Yapılan işleri eleştirmek çok hoşuma gitmiyor ama, bu kadar bariz hataları görünce de, yazmandan edemiyorum.

Tag: medya takip, pazarlama, ajans press, reklam, kurumsal kimlik

Pazarlama Blogları Karnavalı XV

2006-10-30T09:30:00.000+02:00

Karnavala ulaşmak için tıklayın!

Yapı Kredi'nin yeni logosu

2006-10-22T14:38:00.000+03:00

Yeni Yapı Kredi logosu ile ilgili aklımdan geçenleri sizlerle paylaşmak istiyorum. Ancak, öncelikle şunu belirtmek isterim ki, amacım yapılan işin iyi veya kötü olduğunu söylemekten çok, kendi fikirlerimi iletmek. Bana göre yanlış ve/veya kötü olanlar, gerçekleştirilmek istenen çalışmanın amacına göre, doğru da olabilir.

Leylek nerede?
Öncelikle keşke leylek bu kadar kolay harcanmasaydı diyorum. Eğer bankanın ismini Yapı Kredi olarak tutacaksanız, leyleği de korumalıydınız. Sanırım Koç Grubu'nun bu konuda bir hassasiyeti oldu. Neyse, o konuda olan olmuş, ben şimdi Koç'lu logonun görselliği ile ilgili fikirlerimi ileteyim.

Muhafazakar ve silik
Yeni Yapı Kredi'nin hedef kitlesinin, eski Yapı Kredi ile yakın özelliklerdeki bir hedef kitle olacağını düşünüyorsak eğer, o durumda bu logo bence amaca uygun gözükmüyor. Dinamiklikten uzak, sanki daha çok, kurumsal bankacılık hizmetleri verecek bir banka için yapılmış gibi. Çok muhafazakar renkler ve yazı tiplerine sahip. Özellikle, yazı tipleri kurumun kimliğini ifade edecek güçte değil. KoçBank'ın eski logosundaki yazı tiplerinden alınması ile bir sentez yaratılmaya çalışılması, doğru sonuca ulaşmayı sağlamamış gözüküyor.

Yapı Kredi'nin eski renklerinin de korunması gerekiyordu. Lacivert/Kırmızı'yı kullanmadan, Yapı Kredi ismini devam ettirmek de pek mantıklı değil. Kurumsal kimliği ya devam ettirmeliydiniz, veya içinize sinmiyorsa, yeni bankanın adını KoçBank koyarak, dilediğiniz değişikliği yapsaydınız.

Uzun seneler boyunca, bireysel bankacılık alanında lider konumda olan Yapı Kredi ile, Koçbank gibi Türkiye'nin en güvenilir finansal kurumlarından birinin birleşmesi bir fırsat olarak kullanılarak, çok daha etkileyici ve pazarlama açısından doğru konumlanmış bir logo ortaya çıkartılabilirdi. Bu logo'nun, Yapı Kredi'yi uzun süre taşıyabileceğini düşünmüyorum.

İlgili yazılar:
Yapı Kredi'den Kaybolmayan Logo İstiyoruz

Tag: bankacılık, pazarlama, logo, yapı kredi, koçbank, kurumsal kimlik

Findukta birluk!

2006-09-26T10:18:00.000+03:00

Selim Beyin "Türk Fındığı Nasıl Kurtulur" başlıklı mükemmel yazısından sonra, fındık konusunda bloglararası bir dayanışma başlamış durumda. Bunun en güzel örneklerinden biri de Finduk Zamanı oluşumu. Yemek bloglarının oluşturduğu bu yeni blogda, fındıklı tarifler yer almakta. Kendilerini bu güzel oluşumdan dolayı, Selim Beyi de bu işi bu kadar güzel şekilde başlatmasından dolayı tebrik ediyorum. Bu birlikteki blogların linkleri de aşağıdaki gibi (Selim bey sizden kopyaladım, hayırlı bir iş olduğu için kızmazsınız her halde :-):

Bu arada bu konuda diğer blogcuların yazdığı yazılarla ilgili linkler de aşağıdaki gibi:

Madem finduk zamanidur, yaparik pişuyler daaa! (Marketing Post)
Fındık nasıl kurtulur. (Marketallica)
Finduk Zamanı, Türkiye, Toplumsal Destekçiler (Masaüstüm)
Karanlıkta göz kırpmayalım (Mah-zen)
Kır kabuğunu, sen de katıl (Zeynep Özata)
Fındıkta alınan yol (Kedili Mutfaklar)
ZUHAL'CE ÇENTİK KEBABI;))) ve FINDIK PROJESİNE İÇERİĞİ FARKLI BLOGLARDAN DESTEK VE YORUMLARI;)))

Tag: fındık, pazarlama

Pazarlama Blogları Karnavalı X

2006-09-26T10:07:00.000+03:00

Kaynak ve Referans Bilgiler

2006-09-22T17:53:00.000+03:00

Bugünden itibaren, kendim için biriktirdiğim kaynak ve referans bilgi linklerine bu bölümden bağlantı vereceğim, sizlerin de işine yarayabileceğini tahmin ediyorum. Bu bölümün sürekli bağlantısına, sitenin sol bölümünde yer alan "KAYNAK VE REFERANS BİLGİ" başlığının altında bulabilirsiniz.

Ulaşmak için tıklayın.

The State of European Online Commerce

2006-09-22T10:07:00.000+03:00

From eMarketer.com

'Jolly good'

The UK may not have the largest economy in Europe, but retail e-commerce in the UK has hit its full stride.

"UK online buyers outspend their European and even American counterparts on an annual per capita basis," says Jeffrey Grau, eMarketer senior analyst and author of the new report, Europe Retail E-Commerce: Spotlight on the UK, Germany and France. "eMarketer projects that the average online spend on all products and services, including travel and event tickets, will be $2,171 in the UK in 2006, compared with $1,831 in the US."

To read the full article at emarketer.com, click.

Mehtap Kafeterya Gloria Jeans'a karşı!

2006-09-21T13:01:00.000+03:00

Evimize yakın olduğu için Emirgan'daki Mehtap Kafeterya'ya sık sık uğrarız. Geçtiğimiz günlerde masadaki peçeteliklerin üzerinde 'Wireless' ifadesini görünce, 'Acaba burada da kablosuz Internet var mı?' dedim kendi kendime. Bir-iki gün sonra, bu sefer yanımda taşınabilir bilgisayarım da varken bu sefer garsona sordum, varmış. Hemen açtım bağlandım, o anda benim için önemli bir kaç e-posta mesajını da cevaplayıverdim. Hoşuma da gitti, yerel ve geleneksel görüntüdeki bir mekanda, bu imkanı bulmak hem şaşırtıcı, hem de takdir edilecek bir vizyondu. Zaten aynı kafeteryanın garsonlarının daha önce çok az yerde var olan elektronik kablosuz sipariş sistemini kullanmaya başlamalarından, bu işyeri sahibinin, yeniliklere değer veren biri olduğunu anlamıştım, demek ki, bu durum bir raslantı değilmiş.

Geçenlerde bir arkadaşımla Rumeli Hisarı'nın yakınındaki Gloria Jeans markalı kahve dükkanında buluştuk. Bu gibi mekanlarda genelde kablosuz bağlantı imkanı olduğunu bildiğim için, yine garsona mekanda bu imkanın olup olmadığını sordum. Garson, böyle bir servis için kendilerinin TT'nin kablosuz bağlantı kartlarını sattıklarını söyledi. Garsona teşekkür ederek, arkadaşımla sohbete devam ettim. Tabii ki, sohbetin konusu da, Gloria Jeans'ın bu servisi ücretli olarak müşterisine sunmaya çalışmanın garipliği üzerine döndü.

Aslında bu servisin bir kafeteryada ücretli satılmaya çalışılması çok da garip bir durum değil. Özellikle de müşteri profilinin yüksek olduğu düşünülebilecek bir mekanda yapılabilecek bir uygulama gibi gözüküyor.

Ama ben durumun böyle olmadığını düşünüyorum.

Kahve mi sattığınızı düşünüyorsunuz?
Gloria Jeans'in yanılgısı, müşterilerine sattığı ürünün kahve olduğunu zannetmesi. Ama, aslında satılan şey, müşterinin o mekandaki deneyimi. Kimisi için arkadaşı ile yapacağı bir sohbet, kimisi için huzurlu şekilde gazete okumak, kimisi için kahve içerken, bir yandan da işini yapabileceği bir ortam. Hani derler ya, 'kahve bahane', bu aynen geçerli. Internet bağlantısı da, bu deneyimi çeşitlendirebilecek imkanlardan bir tanesi. Kısacası, o mekanın kullanım alanını genişletecek, dolayısı ile sürekli müşterileri arttıracak ve sonunda da satışları arttırabilecek bir araç. Ama Gloria Jeans, bunu ayrıca satmaya çalışarak, müşterilerinin bu konudaki kullanımını engellemekte ve aslında önemli bir fırsatı kaçırmakta. Müşteri sadakati için kullanılabilecek bu güzel araç heba edilmekte.

Basit bir karşılaştırma yapalım. Mehtap Kafeterya'da bir karışık pide 7-8 YTL'ye satılmakta, GJ'de ise bir orta boy kahve aynı fiyat seviyesinde satılmakta. Sizce hangisinin daha çok kar marjı vardır?

GJ yanlış hatırlamıyorsam 3 YTL'ye sattığı bu TT erişim kartlarından ayda kaç adet satabilir? Ya da, müşterilerinin bir kesiminin, ücretsiz Internet erişimi olduğu için dükkana daha sık uğraması ve her seferinde başka bir arkadaşı ile birlikte bir kaç fincan kahve içmesiyle cirosunu ne kadar arttırabilir?

Benden bu kadar, anlayan ne demek istediğimi anladı sanırım :-)

Tag: perakendecilik, pazarlama, kanal, strateji, mağaza

F1'a Türkiye damgası!

2006-09-21T02:11:00.000+03:00

F1'ın İstanbulPark'taki ödül törenini izlerken şoke oldum. Nasıl, hangi akla hizmet, neden diye düşündüm.

Nasıl bu kadar basit yollar seçebiliriz?

Nasıl bu prestijli organizasyonu gereksiz fırsatçılık hevesi ile politikaya alet edebiliriz?

Türkiye Cumhuriyeti protokolünde bu ödülü verecek kimse kalmadı mı?

Kıbrıs meselesinin dünyaya anlatılma platformu bu mudur? Böyle bir şans var mıdır?

Bu hareketin sonucunda KKTC'nin dünyadaki diğer devletler tarafından tanınma ihtimali ne kadar arttı?

Yoksa, haklı olduğumuz konularda bile, fırsatçılık hevesimiz ile kendimizi rezil mi ettik?

Yoksa, Türkiye açısından çok iyi değerlendirilmesi gereken bir tanıtım fırsatını değerlendirmeyip, aksine, Türkiye imajını olumsuz yönde mi etkiledik?

Bence yazık oldu ve yakışmadı. Her işin bir platformu var, bunun platformu da bu değildi.

Tag: f1, formula one

Sonuç odaklı çalışma

2006-09-21T01:27:00.000+03:00

Zaman zaman meslek hayatına yeni başlamış arkadaşlar soruyorlar "Başarınızı neye borçlusunuz?", veya, "bize önerileriniz ne olurdu başarılı bir meslek hayatı için?" diye.

Düşündüğümde, sadece kendim için değil, genel olarak her hangi bir işi başarı ile tamamlayanların hep sonuç odaklı çalışan kişiler veya kurumlar olduğunu fark ediyorum.

Ama nedense bizim ülkemizde bu az rastlanan bir durum. Bir projeye başlanırken türlü türlü analizler yapılır, planlar, bütçeler çıkartılır, ama bir de bakarsınız sonunda nereye varılmak istendiği tam olarak tanımlanmamış. Bu tip projelerin başarısız olacağını başından anlarsınız zaten. Varılmak istenen noktanın belli olmaması, proje dahilindekilerin de yolunu bir süre sonra kaybetmesine neden olur kolayca.

İşe sondan başlayın, işiniz kolaylaşacak!
Aslında yapmanız gereken şey çok basittir. İş planınızı yapmaya en son aşamasından, yani sonuçtan başlayın. Sonra, bu son aşamaya ulaşmak için gerekli yolu başlangıça kadar sıra ile çıkartın. Takıldığınız her noktada, sonuçta ne elde etmek istediğinizi düşünün, iş planınızı ne kadar kolay yaptığınıza şaşıracaksınız.

Tag: pazarlama, iş yönetimi

Pazarlama Blogları Karnavalı IX

2006-09-20T11:56:00.000+03:00

Pazarlama blogcularının seçme yazılarının yer aldığı Pazarlama Karnavalı'nın bu haftaki evsahibi Eylülce. Eylülce'nin seçtiği pazarlama yazılarını okumak için ziyaret etmeyi unutmayın. Haydi tıklayın!

Tag: pazarlama, karnaval, pazarlama karnavalı

Geri Dönüş ve Geri Dönüşüm

2006-09-19T14:32:00.000+03:00

Günlük kullanımda bu iki kelimenin çok fazla karıştırıldığını görüyorum, beni rahatsız ediyor.

Geri dönüşüm, İngilizce'deki ifadesi ile 're-cycling', bir mamülün, malzemesinin yeniden kullanılmak üzere değerlendirilmesi sürecine/işlemine verilen isim.

Geri dönüş (kullanım alanına göre 'geri bildirim' veya 'geri besleme' olarak da kullanılıyor), İngilizce'deki ifadesi ile 'feedback', her hangi bir konuda bir tarafa ulaşan bilginin işlenmesi sonucunda yapılan karşı bildirim.

Farklı tanımlamaları da olabilir, ama en azından ben bildiğim şekli ile yazayım dedim.

Market alışveriş sepetleri

2006-09-17T11:46:00.000+03:00

Market alışveriş sepetleri'ne çok fena takmış durumdayım. Marketlerin çoğunda orta boyda alışveriş sepeti bulunmaz; seçenekleriniz 1,5m boyundaki dev tekerlekli sepet ile, elinizde taşıdığınız minik sepetten ibarettir. Alışverişlerimin çoğunda, küçük sepet bana yetmezken, büyük sepet ise, çoğu durumda gereksiz derecede büyük ve markette dolaştırması zor bir seçenek olmakta. Boyu daha kısa ve tekerlekli bir sepetin, birçok kişinin ihtiyacına daha uygun olacağını düşünüyorum. Bunun bir satış hilesi olduğunun da farkındayım, insanların sepetlerinin dolduğunu farketmemeleri ve alışverişe devam etmeleri istenmekte. Alışveriş psikolojisi açısından doğru bir yaklaşım. Ancak yine de, işin başka bir yüzünü de görmek lazım. Marketin yoğun olduğu saatlerde, büyük sepetleri kullanmak öyle zorlu hale gelmekte ki, bir an önce ortamdan kurtulmak için alışverişi aceleye getirmektesiniz. Orta boy sepetlerle, market içi trafikte gerçekleşecek bir rahatlamanın da satışları pozitif yönde etkileyebileceğini düşünüyorum.

Not: Bazı marketlerde orta boy sepetleri gördüğümü hatırlıyorum, ama bunların sayısı genelde az olmakta.

İlginizi çekebilecek yazılar:
Büyük Marketlerin Kaybolan Cazibesi
ChampionSa'daki Mağaza Düzeni
D&R'lar ve Müşteri Deneyimi
Kahraman Website Süpermarkete Karşı

Tag: perakendecilik, pazarlama, kanal, strateji, mağaza

D&R'lar ve Müşteri Deneyimi

2006-09-15T19:22:00.000+03:00

Yoğun kitap ve dergi okuyucusu olduğum için, yolumun üstüne düştüğünde D&R mağazalarına bir uğrarım mutlaka. Ama ne yazık ki, D&R'larda genellikle sakin şekilde bir kitap dergi seçmeniz pek mümkün olmaz. Bunun nedeni de, mağaza müzik sisteminden yayınlanan, genellikle sesi rahatsız edici şekilde açılmış ve yoğun rock ezgileri içeren müziktir. Bu yayınında kullanılan müziğin, mağaza yönetimi tarafından seçilmiş özel müzikler olduğunu hiç zannetmiyorum. Sanki o anda kasada duran kişi kimse, yapılan yayın da onun zevkine göre değişmekte. Hal böyle olunca, sizin alışveriş deneyiminizin kalitesi de biraz şansa kalmış olmakta.

Rock müziği ben de sevmeme rağmen, alışveriş esnasında, özellikle de kültürel ürünler satın alırken bu tip müzikler beni rahatsız etmekte. Bir çok müşterinin de alışveriş esnasında benimle aynı duyguları paylaştığını gördüm.

Mağazacılık iyi uygulama gerektirir
Bir dönem mağazacılıkla ilgili işlerle uğraştığım için, bu konuda biraz söz söyleme hakkını kendimde görüyorum. Mağazacılıkta konseptiniz ne kadar iyi olursa olsun, eğer iyi bir uygulama ve kontrol mekanizmanız yoksa, yaptığınız yatırıma yazık olur. Siz ne kadar iyi niyetli olursanız olun, hatta prosedürlerinizi belirlemiş olsanız da, eğer kontrol ve yönetim mekanizmaları iyi çalışmıyorsa, iş mağazadaki ön cephe elemanlarının insiyatifine kalacaktır.

Müşterim nasıl daha fazla satın alma gerçekleştirir?
Artık mağazacılıkta müşteri deneyiminin yönetimi için bilimsel yöntemler kullanılıyor ve şansa bırakılmıyor. Bunun bir parçası da, müşterilerin bilinçaltına yönelik olarak yapılan uygulamalar. Koku ve duyma duyuları, bilinçaltımızı uyararak, karar verme mekanizmamızı etkileyen unsurlar. Özellikle koku duyusu, bir mekanda bulunup bulunmama isteğimizi tetikleyen bir etken. Mesela, artık bir fırına girdiğinizde, etrafınızdaki kızarmış çörek kokusunun gerçekten kızarmış çöreklerden mi geldiğini bilemeyebileceksiniz. Çünkü, sıcak ve fırından yeni çıkmış ürünlerin kokusuna benzeyen sentetik bir parfüm belki de o ortama sıkılmış olacak. Ama bunun sizin için önemi yok, beyniniz uyarılmış ve çörek almak için harekete geçmiş olacaksınız bile. Benzer şekilde, deri ürünleri satılan bir mağazada, her ne kadar sentetik deriden yapılmış ürünler satılsa bile, ortama gerçek derinin sentetik kokusunun verildiğini bilemeyebilirsiniz. Kahve dükkanlarına gittiğinizde, ortamdaki yoğun aromatik kokuların sadece ürünlerden mi geldiğini zannediyorsunuz yoksa, hayır, o kokuların çoğu bilinçli olarak en iyi algıyı sağlamak için yönetilmekteler.

Kokuya benzer şekilde, ortamdaki müziğin de, satın almayı en fazla teşvik edecek şekilde seçilmesi, etkisiz olan veya satın almayı azaltan müziklerin elenmesi gerekmekte. Hatta ABD'deki bir çok mağaza zinciri, bu konuyu merkezi olarak yönetmekte, günün saatlerine, mağazanın bulunduğu bölgedeki demografi ve sosyoekonomik yapıya en uygun müziklerin yayınlanmasını sağlamaktalar. Kısacası, mağaza personelinin bu konuda bir inisiyatifi bulunmamakta, müzikler merkezi olarak yayınlanmakta.

İşte dünyadaki uygulamalar böyle. Tabii ki bizde de buna benzer uygulamalar gerçekleştiren kurumların hakkını da yememek lazım. Mesela Boyner mağazaları bence Türkiye'nin ortalamasından çok daha ileri noktadalar. Kitap alışverişlerinde ise, Remzi Kitabevi huzurlu bir ortam sunmayı senelerdir başarabilen saygın bir kurum benim gözümde.

Tag: pazarlama, müşteri, müşteri deneyimi, mağazacılık, perakendecilik, mağaza düzeni

Sonunda Markethink!

2006-09-14T10:41:00.000+03:00

Neden bu kadar süredir blog yazılarımı aksattığımın cevabını vermenin zamanı geldi sanırım :-)

Ağustos ayı sonu itibarı ile, 5 yıldan uzun süredir Pazarlama Müdürlüğü görevini yürüttüğüm DorukNet'ten ayrıldım. Ayrılış sebebim, 15 yıllık çalışma hayatım ve 10 yıllık Internet sektörü tecrübem ile, farklı bir şeyler yapma isteğimin son aşamaya gelmiş olmasıydı.

İşte son bir kaç ayı, hem DorukNet'ten ayrılış, hem de yeni yapacaklarımla ilgili hazırlıkların yoğunluğu ile geçirdim. Durum böyle olunca da, maalesef blog da aksadı doğal olarak.

Yeni dönem: Markethink
Markethink bir servis markası. Amacım, bu marka altında bilgi ve deneyimlerimi, bu konuda ihtiyacı olanlara, farklı çalışma modelleri ile sunabilmek. Aslında yapacağım çalışmayı "Outsourced Marketing Services" başlığı ile ifade etmek kolayıma geliyor. Markethink servisleri, diğer konuları da içermekle beraber, özellikle Internet'te Pazarlama ile ilgili konulara yoğunlaşacak. İlgilenenler, daha detaylı bilgiye www.markethink.com adresinden ulaşabilirler.

İşte durum böyle. Anlayacağınız, yazılarımı aksattım ama, iyi bir sebebi vardı :-)

Sevgiler.

Tag: markethink, pazarlama, strateji, pazarlama yönetimi, pazarlama danışmanlığı, pazarlama stratejisi

Pazarlama Blogları Karnavalı VIII

2006-09-13T17:02:00.000+03:00

Pazarlama karnavalının, bu haftaki ev sahibi Fikir Atölyesi. Pazarlama blogcularının seçme yazılarını okumak için ziyaret etmeyi unutmayın.

Haydi tıklayın karnavalın tadını çıkarın!

Tag: pazarlama, karnaval, pazarlama karnavalı

Pazarlama Blogları Karnavalı VII

2006-09-04T13:12:00.000+03:00

Pazarlama karnavalının, bu haftaki ev sahibi Marketing Post. Pazarlama blogcularının seçme yazılarını okumak için ziyaret etmeyi unutmayın.

Haydi tıklayın karnavalın tadını çıkarın!

Tag: pazarlama, karnaval, pazarlama karnavalı

Tadım TV Reklamı

2006-08-21T12:05:00.000+03:00

Tadım'ın son dönemdeki TV reklamı beni çok şaşırttı. Senelerdir piyasadaki kuruyemiş markaları arasında "bence" üst seviyede bir profil çizen bu markanın, TV reklamlarının basitliğine inanamadım. Hatırlayamayanlar için hatırlatayım, reklamda, bar ortamındaki bir adam parmaklarının ucunda zıplattığı bir fıstığı, en sonunda havaya fırlatıyor ve bu fıstığı da adama yakın bir kadın havada ağzıyla kapıyor. Ne senaryo ama!

Şunu söyleyeyim, eğer daha önceden Tadım ürünleri tüketip, kalitesine güvenmeseydim, bu reklam benim Tadım ürünlerini DENEMEMEMİ garanti altına alabilirdi.

Reklamda hangi hedef kitleye, nasıl bir mesaj verilmeye çalışılıyor çok merak ediyorum. Yoksa sadece "biz bir TV reklamı yapalım" için mi bu reklam yapılmış. Üstelik, gördüğüm kadarıyla frekansı da bayağı yüksek. Ayrıca, reklamın altındaki gizli mesaj da, bence kadınları küçük düşürücü bir anlam taşımakta.

Fonksiyonel ürün olarak konumlandırılabilirdi
Bence Tadım bu reklam kampanyası ile çok büyük bir fırsatı kaçırmış durumda. Pazardaki mevcut iyi durumunu, gerçekleştirdiği bu reklam çalışması ile geliştiremedi. Ben olsam, bütün dünyada sağlık uzmanlarının bangır bangır cevizin, fındığın, fıstığın ve diğer kuruyemişin sağlığa faydalarını anlattıkları bu dönemde, bu söylemlerin avantajını kullanan bir ürün ve reklam mesajı ile piyasaya girerdim. Tüketicilerin fonksiyonel ürünler kategorisine çok büyük ilgi duyduğu, sağlıklı beslenme bilincinin yükselme trendine girdiği bu dönemde çok yaratıcı işler yapılabilirdi. Bu konuda yoğurtçuların yaptıklarına bakıp, ilham almak mümkün.

YAZIK diyorum ben böyle harcanan paralara! Biraz kafa çalıştırılarak, aynı bütçe ile markanın gelebileceği noktaları düşünmeden edemiyorum.

İlgili yazılar:
A. SELIM TUNCER | DIYALOG: | Reklam yapmaya başlamadan önce yapılacak o kadar Çoooooooook şey var ki!

Tag: pazarlama, marka, tadım, reklam, kuruyemiş, reklam stratejisi, ürün+stratejisi

İki yorum

2006-08-07T12:14:00.000+03:00

Eski yazılarıma yorum içeren iki e-posta mesajı ulaştı. İlgili yazılarımın yorumlar bölümlerine ekledim. İlgili yazılara, aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Honda ve Mercedes
19 litrelik kullan-at PET şişe

Sosyal sorumluluk böyle olur!

2006-08-04T15:46:00.000+03:00

İngiltere'nin önemli market zincirlerinden Sainsbury's, gazetelerde verdiği ilanlarla, insan sağlığına zararları kanıtlanmış olan "Trans Fat" içeren yağların mağazalarında satışına kısa süre içerisinde son vereceklerini duyuruyor.

İşte sosyal sorumluluk ile başarılı halkla ilişkiler aktivitesi diye ben buna derim.

Bravo!

Tag: pazarlama, sosyal sorumluluk, sağlıklı yaşam, trans fat

Yabancı mı, yerli mi?

2006-08-04T11:27:00.000+03:00

Ülkemiz insanının yabancı marka merakı öyle ileri düzeydeki, biz pazarlamacılar da bazan bu konuda çaresiz kalabiliyoruz. Ben kişisel olarak kendi kullandığım dilde yabancı kelime kullanmamaya özellikle dikkat ederim. Eğer bir kelimenin Türkçe'sini biliyorsam, biraz daha havalı görünmek uğruna yabancı dildeki karşılığını kullanmam.

Ama gelin görün ki bu konu marka yaratma ile ilgili uygulamalara gelince, durumum bu kadar rahat olamıyor maalesef. Marka yaratırken de Türkçe kullanmaya kendimi zorlasam da, bazı durumlarda, ürünün başarısı için gerçekten de yabancı bazı kelimelerin kullanılması daha güvenli bir yol olabiliyor. Bu bizim insanımızın, özellikle de belli bir sosyo-ekonomik düzeye ulaşmış insanımızın geçmişten beri yabancı ürün düşkünlüğünün genlerine işlemiş olmasından kaynaklanıyor. Çoğu kişi, sözde Türk ürün ve markalarını kullanacaklarını ifade etmelerine rağmen, uygulamada, aynı kalite özellikleri ve maliyetteki ürünler arasında seçim yapmak söz konusu olduğunda yabancı markaların (veya yabancıymış gibi gözüken) seçilme ihtimali daha fazla. Bu nedenle ben, özellikle Türkçe kelimelerle bir marka oluştururken, göze ve kulağa hoş geldiğinden ve ürünü ifade ettiğinden çok daha fazla emin olmak istiyorum.

Ne dersiniz, siz de marka oluştururken aynı kaygıları taşıyor musunuz?

İlgili yazılar:
İlk aklınıza gelen marka hangisi?

Tag: pazarlama, marka, türkçe

19 litrelik kullan-at PET şişe

2006-08-03T14:38:00.000+03:00

Son zamanlarda etrafta 19 litrelik kullan-at tipi su damacanaları gözükmeye başladı. Geçtiğimiz gün, bir gazetede bununla ilgili bir su markasının reklamını da gördüm. Müşteriye rahatlık diye sunulan bu yeni ambalaj tipi, çevre kirliliğine inanılmaz katkıda bulunacak.

En basit ihtiyaçlarımızı karşılamak için, çevre üzerinde bu kadar baskı yaratan ambalaj malzemeleri kullanılması, artık akıl ve mantık sınırlarını zorluyor. Evlere servis yapılan ve dayanıklı polikarbonat damacanalar yüzlerce kere aynı amaçla kullanılabilirken, çok miktarda plastiğin bir kerede doğaya fırlatılıp atılması ile sonuçlanan bu yeni ambalaj tipinin sağlayacağı fayda ne olacak? Su şirketinin damacanaları toplayıp, yeniden doldurması zahmetinden mi kurtaracak bizi?

Tüketici olarak aşırı ambalajlanmış ürünlerden kaçınmamız gerektiğini düşünüyorum. Biz çocukken anne-babamızla pazara çıktığımızda, herkes kendi pazar filesini yanında getirir ve aldığı meyve/sebzeyi bu filelerle evine taşırdı. Şimdi baktığımızda, en basit market alışverişimizin sonucunda, onlarca plastik poşet çöpe atılıyor. Yediğimiz her meyvalı yoğurdun plastik kabı çöpe atılıyor. Her plastik kola şişesi çöpe atılıyor. Her "fast food" öğününden sonra çöpe atılanları düşünün...

Her gün çöpe attıktan sonra üzerinde bir daha düşünmediğimiz bu maddelerin, çok küçük bir bölümü geridönüşüm işlemleri ile tekrar kullanıma kazandırılıyor, ancak çok büyük bir bölümü de, doğaya; toprağa ve suya karışıyor. Plastik maddelerin doğada ve suda tam çözünmesi yüzlerce yıl aldığı için de, doğada dolaşan bu plastik maddeler, binlerce küçük parçaya ayrıldıktan sonra, besin zincirinin en altında yer alan canlılarının bile vücuduna molekül boyutunda girmeye başlıyor. Devamında da, biz insanların tükettiği besinlerin içine kadar ulaşıyor.

Olayın vahametini anlatabilmek için, bir kaç rakam ve bilgi vermekte fayda var: Sadece 1 adet 1 litrelik plastik şişenin, ayrıştığı en küçük parçaları, dünyanın bütün sahillerinde her mil başına bir parça düşecek şekilde kirlilik yaratabiliyor. Kuzey Denizi'nde yapılan bir araştırmada, kilometrekare başına 110 parça plastik atığı bulunmuş. Buradan hesapla, Kuzey Denizi'ndeki toplam platik atığının 600.000 ton olduğu hesaplanıyor. Bu, deniz altındaki yaşam üzerinde, geri döndürülemez etkiler yapacak bir kirlilik.

Artık tüketiciler olarak, tüketirken çöp üretmek, özellikle de organik olmayan, doğada çözünemeyen tipte çöp üretmek alışkanlığından vaz geçmemiz gerekiyor. Alışverişlerimizde alacağımız basit kararlar ile, çevreyi daha az kirleten ürünleri tercih etmek mümkün. Üreticilerin de, biz tüketicilerin daha az tercih ettiği ambalaj tiplerini kullanmaya devam edemeyeceklerini unutmayın.

Çok uzak olmayan bir gelecekte, dünya üzerindeki en büyük problemlerden biri temiz su kaynaklarına ulaşmak olacak. Çünkü, her gün daha fazla çöpün doğaya karıştığı dünyada, artık gerçek anlamda temiz su kaynağı bulmak her geçen gün zorlaşmakta. Temiz su kaynaklarının tükenmesinin etkisi, tahmin edebileceğimizin çok daha büyük küresel sorunlara ve türlerin yok oluşuna sebep olacak.

Çok karamsar gibi gözüken bu tablo, aslında dünyadaki mevcut tüketici alışkanlıklarının değiştirilmemesi durumunda çok kısa sürede yaşanacalardan başka bir şey değil. Bizlerin, yani bütün dünya vatandaşarının, yaşayabileceğimiz tek dünyanın bu olduğu bilinci ile hareket etmeye başlamasının vakti geldi de geçiyor.

İlgili yazılar:
- The trash vortex
- Tips for Living Green
- Reduce, Reuse, Recycle
- Green tips for everyday
- Çevre Kirliliği
- Doğada Çözünebilen Su Şişesi

Tag: ambalaj, çevre, çevre kirliliği, paket

Pazarlama Karnavalı

2006-07-26T16:02:00.000+03:00

Pazarlama karnavalında, her hafta pazarlama bloglarında yayınlanan en iyi yazılar biraraya getiriliyor. Karnavala her hafta başka bir blog evsahipliği yapıyor. İlk hafta evsahibi blog Marketallica, yani Özgür Alaz.

Haydi tıklayın karnavalın tadını çıkarın!

Tag: pazarlama, karnaval, pazarlama karnavalı

Unilever'in logosu

2006-07-21T01:08:00.000+03:00

Bir pazarlamacı olarak geçtiğimiz günlerde kendimden utandım. Bunun nedeni, banyodaki bir temizlik malzemesinin üzerinde gözüme takılan Unilever'in yeni logosunu nasıl olup da bu güne kadar görmezden geldiğimi kendi kendime anlayamamamdı. Yanlış anlamayın, Unilever'in logosunu değiştirdiğini fark edeli çok oldu, ancak, logonun detayını hiç incelememiştim. Ve o gün logoyu detaylı inceledikçe, içimde enteresan duygular oluştu. Unilever'in logosunu gerçekten çok güzeldi, çok iyi düşünülmüştü. Yeni logo, uzaktan bakıldığında büyük bir U harfi olsa da, yakından incelendiğinde U harfinin küçük sembollerden oluştuğu görülmekteydi. Bu küçük sembollerin Unilever'in ürettiği yüzlerce ürünün, ürün gruplarını ve şirketin temel felsefelerini sembolize ettiklerini tahmin ettim o anda.

Sonra bu konuda webde kısa bir araştıma yaptım ve aslında 25 küçük sembolün logoda yer aldığını öğrendim. Logo genel olarak Unilever'in 2010 stratejisi 'Vitality' (Canlılık)yi temsil etmekteydi. Bunu okuyunca, logoyu ilk gördüğümde gerçekten de bu duyguyu hissettiğimi hatırladım ve etkilendim.

Logo'nuz duygu uyandırıyor mu?
Sonra aklıma takıldı, kaç logo bende bu etkiyi bugüne kadar yaratabilmiştir diye? Üstelik, konusu itibarı ile bu işi başarmanın çok zor olduğu, çok uluslu bir hızlı tüketim ürünü üreticisinin logosunun bunu başarabilmesi, bence çok etkileyici bir durumdur.

Neden acaba bu logo beni etkiledi diye de, şimdi bu yazıyı yazarken düşünüyorum. Sanırım, aşırı tüketim nedeni ile, çevre kirliliğinin inanılmaz boyutta bir problem olma yolunda ilerlediği bugünlerde, bir hızlı tüketim ürünü şirketinin, kendi ürünlerinin yanında, hayatın temel elementlerine logosunda yer vermesi, belki de bu konudaki düzenin değişmesi gerektiği düşüncemi desteklediği için mi? Çok saf bir yaklaşım belki ama, Unilever'in bu konuda tüketicilerin küçük bir kesimindeki rahatsızlığı ve yükselen değerleri çok iyi izleyerek, daha şimdiden değişim sinyalleri vermesi, bu tip şirketlerin işini hiç de şansa bırakmadıklarının bir göstergesi bence. Sanırım bu noktadan sonra, başka bir blog yazısı konusu çıkar, "sustainable development", "sustainable consumption"... üzerine.

Neyse, sonuçta bence logo çok başarılı ve Unilever'in yönlenişini çok net şekilde ifade ediyor. İşte logodaki semboller:

elbise
şişe
çiçek
el
biber
dondurma
kar tanesi
kaşık
dudaklar
fincan
arı
saç
geridönüşüm sembolü
palmiye
partiküller
güneş
parlama
kaynak
çay
balık
kuş
kalp
dna
sıvı, damla
dalga

Sembollerin anlamları için, bu konuyla ilgili Unilever'in sayfasını ziyaret edebilirsiniz, tıklayın.

Ayrıca, "Unilever introduces new corporate brand"i de okumanızı tavsiye ederim.

Bu arada not, logo Wolff Olins ve Miles Newlyn tarafından geliştirilmiş.

İlgili Yazılar
Dinamik Logo Olur mu?
UPS logosunun gelişimi
Fiat'ın Yeni Logosu
P&G ve Danone Amblemleri
A. SELIM TUNCER | DIYALOG: | Vitra ve Artema’nın logoları daha yeni değişmemiş miydi?

Tag: pazarlama, logo, görsel tasarım, kurumsal kimlik, unilever

Ege'den selamlar!

2006-07-18T17:09:00.000+03:00

Oğlumuz Ege bugün 6 ayı geride bırakıp, 7'inci ayına adım attı. Altı ay geride kalmış ve bakıyorum da ne çok şey yaşanmış. O belki bunları hatırlamayacak, ama bizim için altın değerinde anlardı hepsi de.

Umarım, yaşamanın her geçen gün zorlaştığı bu dünyada, bütün bebeklerin çok daha fazla şansı, parlak ve mutlu bir gelecekleri olur.

İlgili yazı:
Oğlumuz oldu!

Ürününe sahip çıkmak

2006-07-18T09:21:00.000+03:00

Günümüzde farklılaşmanın en kolay yollarından biri de, bence "ürününe sahip çıkmak"tan geçiyor (ürünü en geniş anlamında (mal ve servisler) kullanıyorum). Aslında bir ürün sahibi kurumdan beklenebilecek en temel sorumluluklardan biri, o kurumun ürettiği mal ve servislere sahip çıkması, müşterinin yaşadığı problemle ilgili sorumluluk alması. Ama uygulamada bunu görmek son dönemde biraz zorlaştı.

Tüketiciyi Koruma Kanunu
Günümüzde artık üretici ile tüketici arasındaki ilişki büyük oranda kanunlar ile belirleniyor. Bir çok ülkede "tüketiciyi koruma kanunu" benzeri kanunlar var. Bu kanunlar, her üreticiyi, belli minimum garanti şartlarını sunmaya zorluyor. Yapılmak istenen şey, üreticinin karşısında genellikle bireysel olarak duran tüketicinin korunması. Bu kanunlar, genellikle tüketiciyi korumakta başarılılar. Bu sayede, üretici kötü niyetli bile olsa, tüketici oluşabilecek anlaşmazlıklara karşı büyük oranda korunmuş oluyor.

Tüketiciyi Koru(ma) Kanunu
İşin kötü tarafı, tüketiciyi, kötü niyetli (veya niyetsiz) üreticilere karşı genel olarak korumakta başarılı olan bu kanunların, iyi niyetli üreticileri, bazı durumlarda yanlış yönlendirmesi ve/veya, bazı durumlarda da, üreticilerin arkasına saklanacakları bir duvar oluşturması. Tüketiciyi Koruma Kanunları'nın, üreticilerin temel alacakları bir servis seviyesi standardı gibi durması bence önemli bir tehlike.

Oraya saklanma, seni görüyorum!
Bir çok kurumun, sadece genel durumlar için hazırlanmış bir "Garanti Belgesi"nin arkasına saklandıklarını görmek üzücü. Ben, bir "Garanti Belgesi"nin, müşteri ile üretici arasındaki genel servis seviyesi şartlarını belirlediğini, ama sınırılayıcı olmaması gerektiğini savunuyorum. Yani, müşterinin o ürünle ilgili karşılaşabileceği her türlü problemli durumu bu belgeye dahil etmek çok zor. Dolayısı ile, belli durumlarda, müşterinize Garanti Belgesi'ndeki şartları öne sürerek çözüm sunmama yoluna gitmek, düşülebilecek kolay ve vahim bir hata.

Müşteri her zaman mutlu olmak ister!
Müşteri müşteridir ve her zaman mutlu olmak ister. Şöyle bir tablo düşünün:

Diyelim ki beyaz eşya satıyorsunuz ve bir müşteriniz var. Bu müşteri, sizin ürünlerinizi neredeyse bir kaç kuşaktan beri kullanmakta. Bir gün müşteriniz sizi arıyor ve garanti süresi bir kaç hafta önce dolan çamaşır makinesindeki çok masraflı bir arızadan bahsediyor. Ne yaparsınız?

Şimdi de, yine aynı işi yaptığınızı, ama başka bir müşterinizle ilgili durumu gözünüzde canlandırın. Daha önce hiç tanımadığınız, o mekana yeni yerleşen bir müşteriniz sizden evi için gerekli bütün beyaz eşyayı satın alıyor ve garanti süresi dolduktan sonra, benzer bir arıza ile ilgili sizi arıyor. Ne yaparsınız?

Şimdi başka bir tabloyu düşünün, bir GSM operatörüsünüz ve sizin yaklaşık 10 yıldır müşteriniz olan bir kişi, sizi ilk defa servisleri ile ilgili önemli bir problem sebebi ile arıyor. Günlerden Cuma ve geceyarısı saat 03:15. Mevcut prosedüre göre, müşterinizin problemini çözmeniz için Pazartesi gününü beklemeniz gerekmekte. Müşterinizin problemini hemen çözebilmek için, mevcut prosedürlerinizin dışına çıkmanız gerekiyor. Ne yaparsınız?

Bu örneklerin hiç birinde aslında kanuni olarak bir sorumluluğunuz olmasa bile, gerçekten de doğru davranış şekli sizce de böyle mi olmalı?

Garanti Şartları Hazırlama Kılavuzu: Müşterinizin sizin için değeri ne?
Müşterinizi ne kadar mutlu etmeye razı olacağınız, müşterinin sizin için ifade ettiği değerle ilişkilidir. Her müşterinize eşit muamele yapmak, lafta güzel gibi gözükse de, ticaret yapan bir kurum için kabul edilemez bir durumdur. Müşterinizin değerini bilmek, ve buna göre davranmak zorundasınız.

Müşterinizle aranızdaki ilişkinin, basit bir alışveriş ilişkisi olduğunu düşünmek, düşebileceğiniz önemli bir hatadır. Çünkü, müşteriniz için, sizin değeriniz, sadece aldığı elle tutulan ürün ve servislerin yanında, müşterinin size özel olarak kafasında canlandırdığı bir kurum/ürün imajı ile ortaya çıkmaktadır. Bu imajın oluşması için kimi durumlarda yıllar geçmesi gerektiğini, ve sizin düşündüğünüzden çok daha derin bir bağlantı oluşmuş olabileceğini unutmayın.

Bir de gerçek hikaye:
Çok yakın bir arkadaşım, bir otomobil satın alıyor. Ama, arkadaşımın şirketinin tahsis ettiği ayrı bir aracı olduğu için, kendi özel aracını çok az kullanıyor. Dolayısı ile, periyodik bakım zamanı geldiğinde, çok da fazla kullanmadığı aracını servise götürmüyor. Düşüncesi şu: "şirket otomobilimi kullanmayı bıraktığım zaman, kendi aracıma kapsamlı bir bakım yaptırırım, böylece hemen hemen hiç kullanmadığım otomobilim için, gereksiz bakım yaptırmamış olurum." Neyse, aradan zaman geçiyor ve arkadaşım aracını kullanmaya niyetleniyor ve kullanmadan önce yetkili servise bakım için götürüyor. Serviste yapılan bakım esnasında, aracın cam fitillerinin kenar bölümünde paslanma tespit ediliyor. Normalde 6-7 yıl paslanmazlık garantisi sunan bir marka olduğu için, arkadaşım bunu ilk anda dert etmiyor. Ama, bu arada servisten gelen bir telefon, kendisine işin düşündüğü gibi olmadığını gösteriyor. Servis yetkilileri "paslanmazlık garantisinin, periyodik bakımlarını zamanında yaptıran araçlar için geçerli olduğunu, kendisinin ise, periyodik bakım zamanlamalarına uymadığı için, paslanmazlık garantisinden faydalanamayacağını" söylüyorlar. Arkadaşım da, "bunun çok saçma olduğunu, mekanik v.b. bir bakıma ihtiyaç duymayan boyada meydana gelen bu problemin, kullanıcı hatasından kaynaklanmasının mümkün olmadığını, burada açık şekilde üretimden kaynaklanan bir problem olduğunu" ifade ediyor. Ancak, sonuç değişmiyor, araç üreticisi şirket, "bu hatanın kendilerinden kaynaklanmadığını" ifade ederek, ancak ücretli tamirat yapabileceklerini söylüyorlar.

Sonuç ne mi oluyor? Bu otomobil markasının fanatiği olan, ve üst üste iki kere aynı model otomobili bu kurumdan satın alan arkadaşım, bir daha aynı markalı otomobil kullanmamaya yemin ediyor. Olayın gelişme şekli ve diğer her şey tartışılabilir, ama sonuç çok açık, bu marka artık arkadaşımı kaybediyor. Herkese o markayı anlatan, belki bazılarının da tercih etmelerini sağlayan arkadaşım, markayı sevmesine rağmen, bu davranış üzerine markayla ilişkisini bitiriyor. Küçük bir boya tamirinin üstlenilmemesi, gelecekteki potansiyel alımların hepsini sonlandırıyor.

Aslında problem uygulamada değil. Asıl problem, bu kararı alırken, ilgili otomobil üreticisinin, bu müşterisini her hangi bir müşteri olarak görmesi. Onun daha önceki alımların, kendi markası ile ilgili davranışlarını ve tarihçesini incelememiş olmaları. Müşteri ilişkisinin sürekliliğini değil, günlük kar/zarar bilançosunu dikkate almış olmaları.

Aslında mal satmadığınızı unutmayın!
Kısacası, siz müşterinize bir mal satarsınız, ama onlar yaşam tarzı ve mutluluk satın aldıklarına inanırlar. Başarılı ve kalıcı kurumların, bu duyguları ve müşterilerin kendileri için değerini iyi analiz edebilen, ve buna göre servis sunan kurumlar olduğuna inanıyorum. Buna göre hareket eden kurumlar, müşterileri ile ilişkilerinin her aşamasında katı kurallar uygulamak yerine, esnek ve son noktadaki personelinin insiyatif kullanabileceği imkanları yaratmaktalar. Sonuç ise, karşısında katı bir kurum yerine, derdinin dinlendiğini ve bir şekilde çözüm sunulmaya çalışıldığını anlayan ve ona göre, markaya daha bağlı olan bir müşteri grubu ortaya çıkıyor.

Ürünlerinizin arkasında durarak ve müşterinizin derdini anlamaya çalışarak çözüm üretmeniz, müşterilerinizi mutlu etmek, farklılaşmak ve sadık müşteriler yaratmak yolunda atabileceğiniz, basit gibi gözüken, zor, ama aynı zamanda da etkili bir araç. Bunu kullanıp kullanmamak size kalmış.

Markayı merak ettiniz mi? Opel.

İlgili diğer yazılar:
Hatayı avantaja dönüştürmek
Müşterinin değeri
İkea'da kral kim?
CRM'i en iyi yapan kişi: bakkalınız
KFC, peçeteler ve müşteri
Dominos Pizza ve peçeteler
Honda ve Mercedes
Bir Arçelik macerası

Tag: pazarlama, crm, müşteri, crm, crm nedir?, müşteri ilişkileri, müşteri ilişkileri yönetimi, miy, marka

E-kart.com.tr

2006-07-17T16:37:00.000+03:00

Bir araştırma yaparken, Eczacıbaşı Grubu'na bağlı E-Kart şirketine ait web sitesini ziyaret etmemem gerekti. Sürekli Firefox tarayıcısını kullandığım için, önce web sitesindeki içeriğin Flash kullanımı ile ilgili olarak, tam olarak görüntülenemediğini düşündüm ve hemen Internet Explorer'da siteye tekrar giriş yaptım. Ama değişen bir şey olmadı. Hata tarayıcıda değil, web sitesinin kendisindeydi.

Genellikle arada sırada kötü web sitelerine rastlasam da, hepsini burada konu yapmamaya çalışıyorum. Ama ait olduğu gruba yakıştıramadığım bu web sitesi, gerçekten de "kötü örnek" olabilecek özelliklere sahip. Site bana şu havayı veriyor, sanki bu şirketin doğru dürüst bir ürünü yokmuş da, web sitesini boş bırakmamak için garip grafiklerle doldurma yoluna gidilmiş. Tabii ki aslında öyle olmadığından da eminim. Ama site, navigasyon ve görsel tasarım konusunda son derece tutarsız, içerik de yetersiz. İşte size sırası ile karşılaştığım web sayfaları. Dilerseniz siz de ziyaret ederek, kendiniz durumu görebilirsiniz: http://www.e-kart.com.tr

Giriş Sayfası

Ana Sayfa

Ürünler Sayfası

Ürün Sayfası

Üye Giriş Sayfası

Diğer şirket siteleri belli bir kaliteyi tutturmuş olan Eczacıbaşı Holding 'de, sanırım bu site gözden kaçmış.

Tag: marka, pazarlama, strateji, web sitesi, web tasarımı

Silverwing ile 30000 kilometre

2006-07-14T12:06:00.000+03:00

Geçtiğimiz günlerde eşimle Anadolu Feneri'nde balık yemeğe giderken, Silverwingimiz'le de 30.000 kilometreyi devirdik. Yukarıdaki fotoğraf tam o anda çekildi. Çok yakında da motosikletimizin 4. yaşını kutlayacağız!

Bu 30.000 kilometre sonunda marka olarak Honda'yı seçmekte ne kadar doğru bir karar verdiğimizi daha iyi anladık. Çünkü, Honda, bu süre içerisinde periyodik bakımlar dışında en ufak bir arıza yaratmadı. Servis teşkilatı, oluşabilecek güvenlik problemlerine karşı bizi her zaman önceden uyararak, garanti süresi dışında bile olsa, gerekli parçaların değiştirilmesini sağladı. Motorumuz, çok zorlayıcı şartlarda, onlarca büyük yol çukuruna girişe ve uzun yolculuklarda kullanmamıza rağmen, bizi yolda bırakmadı.

Mükemmel üretim kalitesi ve mükemmel satış sonrası desteğinden dolayı çok teşekkürler Honda! Senden diğer şirketlerin öğreneceği çok şey var.

Ambalaj ile fark yaratmak

2006-07-12T10:47:00.000+03:00

Sürekli bilgisayar ekranı ile senelerce çalışmaktan olsa gerek, son 1-2 senedir gözlerimde kuruluk problemi oluştu. Bulanık görme ve gözde batma hissi yaratan bu durumun en iyi çözümü de suni gözyaşı damlaları. Bu damlalar, önemli bir aktif madde içermediklerinden, gözünüzde problem hissettiğinizde sıkça kullanılabiliyor.

Bu konuda bir kaç farklı firmanın ürününü kullandıktan sonra, en kullanışlı ambalaja sahip olduğunu düşündüğüm Alcon firmasının "Tears Naturale Free" ürününü sürekli kullanmaya karar verdim. Bu kararımdaki en önemli etken de, ürünün ambalajının tasarımının çok iyi yapılması oldu. Diğer ürünler, bir şişe ve damlalıkla göze damlatılan, ve paket açıldıktan sonra genellikle 1-2 hafta içerisinde kullanılması gereken ürünler. Alcon'un ürünü ise, bir paket içerisinde, 32 adet küçük plastik şişecikten oluşuyor. Şişeciklerin üstündeki kapak bölümü, hafifçe kopartılarak ambalaj açılıyor . İşin güzel yanı, ambalaj bu şekilde açıldıktan sonra, kapağın tekrar kapatılabilmesi. Yani bir şişeciği, gün içerisinde ihtiyaç olduğunda bir kaç defa kullanmanız mümkün. Böylece, 32 adet şişecik içeren paket, size uzun süre, içeriğini ziyan etmeden kullanım imkanı tanıyor. İlk alımda biraz daha fazla fiyata sahip olsa da, içeriğini verimli kullanmanızı sağladığı için, diğer ambalaj tiplerinden bir kaç kat daha ucuza geliyor. Üstelik, bu şekilde, ürünün her zaman steril durumda olduğundan emin oluyorsunuz ve son kullanım tarihlerine kadar şişecikleri kullanabiliyorsunuz. Alcon'un ürününe benzer küçük şişecik sistemini kullanan başka markalar da var, ancak, onlarda kapağın tekrar kapatılabilmesi özelliği yok, yani bir paketi açtıktan ve 3-4 damla kullandıktan sonra şişeciği atmak zorunda kalıyorsunuz.

Müşteri gibi düşünmek ambalajda da önemli!
Alcon bence burada kendini müşterinin yerine koyarak, müşterinin ihtiyacı ve duygularını çok iyi analiz etmiş, ve sadece ambalaj özellileri ile müşteri sadakati oluşturmanın güzel bir örneğini veriyor.

Bu uygulamayı gördükten sonra, insan günlük hayatta kullandığımız ambalajların ne kadar düşünülmeden, önem verilmeden tasarlandıklarına şaşırıyor aslında. Örneğin, mısır gevreğinin poşetini açtıktan sonra, neden ağzını kolayca ve hava almayacak şekilde kapatamıyoruz? Bisküvi ambalajları açıldıktan sonra neden tekrar kapatılamıyorlar, hepsini bir kerede bitirmemizi mi bekliyorlar? Örnekleri kolayca çoğaltabiliriz.

Sizin de başarılı bulduğunuz ambalaj tipleri var mı? Veya, kolayca geliştirilebileceğini düşündüğünüz ambalajlar hangileri?

İlgili bağlantılar:
Alcon Web Sitesi
Tears Naturale Free Ürün Sayfası

İlgili Yazılar:
Ambalajınız iyi mi?
Deneme boyu ambalajlı ürünler
Saşırtan ilaç Kutusu
Doğada Çözünebilen Su Şişesi

Tag: pazarlama, ambalaj, müşteri, paket, perakendecilik

OGS/KGS Üzerine 2

2006-07-05T17:43:00.000+03:00

Bundan uzun süre önce OGS/KGS konusunda bir yazım olmuştu. Bu yazımdan sonra güzel gelişmeler oldu, artık ne mutludur ki İstanbul'daki Boğaziçi Köprüsü'nde sadece bu cihazlar ile geçiş yapılabiliyor. FSM Köprüsü'nde ise sınırlı sayıdaki gişeden hala ücretli geçiş mümkün. İşin enteresan tarafı, bu konuıdaki birçok teşviğe rağmen, hala bu cihazları kullanmayan ve gişelerin önünde uzun kuyruklar oluşmasına sebep olan İstanbullu araçlar mevcut. Diğer şehirlerden gelen araçlar ve turistlerin bu araçları kullanmıyor olması normal karşılanabilir, ama kuyruklardaki araçların çoğu 34 plakalı ve hala üşengeçlik sebebi ile bu cihazları kullanmamaktalar tahminimce. Ama sonuç ne olmakta; bizim gibi KGS/OGS kullananların da yolu bu sebeple tıkanmakta.

Artık acıma olmamalı!
Bundan sonra bence yapılacak şey çok basit. Köprülerden nakit geçiş ücretlerine astronomik bir zam yapmak gerekiyor. Mesela kart ve OGS ile 2,40YTL'ye geçiş yapılan yerde, nakit geçiş ücreti 3 YTL değil de 10 YTL gibi bir ücret olmalı. Bu köprünün ve bağlı yolların tıkanmasına sebep olan kişilerin, bunun bedelini de ödemeleri artık çok şaşılacak bir şey değil. Köprüyü nadir olarak kullanan turist vb. için bu zam önemli olmayacaktır, ama sık olarak kullanan ve hala otomatik geçiş cihazı kullanmayanların da canı epeyce yanacaktır ve cihaz kullanmaya mecbur kalacaklardır fikrindeyim.

Not: Köprünün tek tıkanma nedeni nakit geçişler değil belki ama, sadece bu sebeple ek olarak çekilen eziyetin büyüklüğü de ortada herhalde?

İlgili yazılar:
OGS/KGS İle İlgili Bir Öneri

IKEA'da kral kim?

2006-07-03T16:28:00.000+03:00

Cumartesi günü çok sıcak havada IKEA'ya gidelim dedik. Yazlığın ihtiyacı olan bir takım eşyaları en ucuzundan almaktı amacımız. Bu konuda IKEA'yı çok seviyorum, ürünlerin en ucuzunu bile alsanız, tasarım ve fonksiyonel kalitesi iyi olduğu için iki gün sonra sizi yarı yolda bırakmıyorlar. Neyse, alışverişimizi yaptık. İndirim sezonu olduğu için de inanılmaz bir kalabalık vardı. Fakat yine de mağazanın organizasyonunun mükemmelliği sayesinde, çok fazla sıkılmadan ve beklemeden işimizi gördük.

IKEA'da alışverişin güzel yanlarından biri de, mağaza kafeteryasında güzel bir yemeği, makul fiyata yiyerek, alışveriş yorgunluğunu atabilmeniz. Bu sefer de öyle oldu. Somon (veya gerçek Türkçe adı ile Som Balığı) balığını çok sevdiğimiz için eşimle birer somon tabağı aldık. Tabi öncesinde oğlumuz Ege'nin mamasını vererek :-)!

Bu arada, kafeteryada karabiber ararken, tuz-biber standının yanına asılmış enteresan bir şey gözüme ilişti, evet bu bir tek kullanımlık bebek yemek önlüğüydü. Hemen bir tane aldım. Ege mamasını bitirmiş olmasına rağmen, müşterinin ihtiyaçları konusunda bu kadar ince düşünülmüş olması beni etkilemişti ve bunu eşimle de paylaşmak istemiştim.

Sadece müşterinizi düşünmek artık yetmiyor!
Evet, işte bu bence artık iş dünyasındaki rekabetin, ne düzeye geldiğinin çok güzel bir örneği. Artık sadece müşterinizi düşünmek de yetmiyor, onun alışverişini sağlamak ve rahat ettirmek için, müşterinizin çocuğunu, annesini, babasını, teyzesini, halasını ve kardeşlerini de düşünmek zorundasınız. Şaka gibi gözükse de bu böyle. IKEA bu bebek önlüğünü bize sunmasa ne olacaktı? Hiç bir değişiklik olmayacağını düşünebilirsiniz. Ama bence böyle değil, bu hareket, IKEA'nın bize şu mesajını taşımakta "Bizden alışveriş yapın, biz sizinle ilgili her şeyi düşünüyoruz". Böylece, müşteri olarak bizlerin aklında IKEA ile ilgili uzun vadeli hoş imge ve deneyimlerin yerleşmesi sağlanmakta. Sonrasında da, "sadık müşteri" dediğimiz, hatta bazen de "fanatik müşteri" diyebileceğimiz tipteki müşteriler ortaya çıkmakta.

Bu detayları görünce, IKEA'nın dünya çapındaki başarısını da anlamak pek zor değil. Müşteriye bu kadar yatırım yapan bir şirketi görünce, diğer tarafta müşterinin en basit ihtiyaçlarını bile karşılayamayan/karşılamak istemeyen kurumların geleceğinin ne olacağını tahmin etmek pek de zor değil. Bu olay bana hemen KFC'nin peçetelerini hatırlattı. İçimden güldüm tabii ki.

Erkekler de bebek bakabilir!
Tam mağazadan çıkacağız, son bir tuvalete uğrayayım dedim. Tuvaletin kapısında bir kaç kadının bakındığını gördüm, muhtemelen diğer köşede olan kadınlar tuvaletini aramaktadırlar diye müdahalede bulunarak "kadınlar tuvaleti öbür köşede" dedim. Kucağında bir bebek olan kadın da biraz şaşkın şekilde "ama bebek bakım işareti erkek tuvaletinde" diye cevap verdi. Sanırım kadıncağız, erkekler tuvaletindeki bu işareti görünce, "diğer tarafta belki yoktur, bir yolunu bulup burada bebeğimin bakımını yapabilir miyim?" diye düşünmekteydi. Ama, işin güzel yanı, IKEA'da kadınlar tuvaletinin hemen yanında, tam teşekküllü bir bebek bakım odası bulunmaktaydı. Kadına bu durumu açıkladıktan sonra, grup mutlu bir şekilde kadınlar tuvaletine doğru yola koyuldu.

Evet, IKEA'da erkeklerin de bebeklerinin bezini değiştirip, bakım yapabileceği düşünülmekte. En azından buna yeltenecek erkeklere imkan tanınmakta :-) Toplumumuz için biraz garip karşılansa da, Avrupa ve ABD'de şirketlere karşı bu konuda müşteriler tarafından açılan "kadın-erkek ayrımcılığı yapıyorsunuz, bebek bakmak sadece kadının mı görevi?" davaların kazanılması sonucunda, şirketler de bu konuda hassas davranmaktalar.

Bu olay üzerine gözümün önüne şöyle bir manzara geldi ve içimden kahkalarla güldüm: Bizim İstanbul IKEA'da bir baba düşünün, çocuğunun bezini tuvalette değiştiriyor. Tamam, medeni olarak olabilir, ama, o anda tuvaletteki diğer Türk erkeklerinin yüzünün görüntüsü ne olurdu acaba? Sonra düşündüm, acaba IKEA'nın erkekler tuvaletinde bu imkandan faydalanan biri olmuşmudur diye! Olmasa bile, bu imkanın olduğunu bilmek güzel. Müşteri olarak insani değerlerinizin düşünüldüğünü bilmek güzel.

Teşekkürler IKEA.

İlgili yazılar:

IKEA'dan Hazır Ev Konsepti: BoKlok
IKEA Pazarlama Araçları
KFC, Peçeteler ve Müşteri

Tag: perakendecilik, mağazacılık, ikea, pazarlama, müşteri

Yazının Gücü

2006-06-30T10:02:00.000+03:00

Fark ettiniz mi bilmem ama yazının çok önemli bir gücü var. Aynı fikri sözle aktarmanıza göre, yazılı fikir aktarımı, karşı tarafın bu fikirlere çok daha ciddi şekilde yaklaşmasına sebep oluyor. Yani, konuşarak dile getirdiğiniz bir fikir, pek itibar görmese bile, aynı fikri biraz toparlayıp yazıya döktüğünüzde, çok ciddiye alınıp, okuyanlar tarafından farklı bir yere konulabiliyor.

Biz okumayı çok sevmediğimiz için, yazının bu gücünü de pek fark edememiş bir toplumuz aslında. Hem okuyan az, hem de yazan az! Ama yine de, yazılanın değeri, genelde sözle ifade edilenden daha fazla.

Bunun sebebi biraz da "yazmak için fikirleriniz üzerinde düşünmek ve onları organize etmek"ten kaynaklanıyor tabi. Bir çok konu üzerinde kolayca konuşabilirken, bunu yazıya dökmeye kalktığımızda tıkanabiliyoruz. Neden? Çünkü yazıya dökülen fikirler bir resmiyet kazanıyor ve arkasında durulması gerekiyor. Konuştuğunuz bir şeyi kolayca inkar edebilirken, yazdığınız çok uzun süre ortada kalıyor.

İnandığınız fikirleri, yazarak paylaşmanız dileğiyle.

Mutlu günler.

Tag: pazarlama, fikirler, yazı, diğer şeyler

Yeni Yüzyıl

2006-06-27T15:38:00.000+03:00

Bir döneme damgasını vurmuş bir gazeteydi. Benim tekrar günlük olarak gazete almamı sağlamıştı. Çok da sadık bir okuyucu kitlesini kendine bağlamayı başarmıştı. Ama sonra, ne yazık ki, o da diğer gazetelerle tencere-tava dağıtma yarışına girdi. Ve tabii ki de kaybetti. Hem tencere-tava yarışını, hem de sadık okuyucularını tabii ki.

Halbuki o dönemdeki sadık okuyucuları, muhtemelen gazeteye daha fazla para ödemeye de razıydılar. Ama sanırım bunu yapmaya cesaret edemediler. Veya, çok satma hevesine kapıldılar. Bence az satan, pahalı, ama çizgisini bozmayan bir gazete olarak yer edinebilirlerdi.

Gazeteceilik işinden pek anlamasam da, böyle bir gazeteye hala ihtiyaç var bence.

Tag: pazarlama, müşteri, basın, yeni yüzyıl

Bir Efsane: Arif Mardin

2006-06-27T15:13:00.000+03:00

Arif Mardin'i kaybettik. Türk olduğu için gurur duyduğum, büyük bir insandı.

Allah rahmet eylesin.

Müşteri'nin değeri

2006-06-26T10:03:00.000+03:00

Bankalarda gişe sırası beklerken aklımdan geçen bir şey vardır hep: Banka şubesinin çaycısı, personele çay dağıtır, ama beklemekte olan müşteriye bir şey sunulmaz (müşteri temsilcisi ile görüşmeleri saymıyorum). Bu bana çok enteresan gelir. Çoğu durumda tanıtım ve reklama milyonlarca YTL veya USD ayıran bu kurumlar, müşteri şubeden içeri girdiğinde, aynı cömertlik ve samimiyetle davranmazlar nedense. Hatta bugüne kadar uğradığım şubelerde bir su pınarına bile rastlayamadım. Belki benim bilmediğim uygulamalar vardır.

Ben bu tip detayların, müşteriye verilen gerçek değeri daha iyi ifade ettiğini düşünüyorum.

ABD'deki iki farklı uygulama, bana enteresan geldi.

Birincisi, banka şubelerinin cafe yapısında tasarlanması. Bu şubelerde, müşteri nerdeyse bir Starbucks veya Gloria Jeans şubesine benzer bir ortamda karşılanıyor. Çok yaygın ve her durumda uygulanavbilir olmasa da enteresan bir yaklaşım (Umpqua Bank).

Diğeri ise, hazır giyim mağazalarındaki bir uygulama. Çoğu durumda, karı-koca çıkılan alışverişlerde erkekler mağazada biraz sıkılırlar, kadınlar ise, kocaları yanlarında olduğu için, istedikleri kadar rahat alışveriş gerçekleştiremezler. İşte bunu düşünen bir perakendeci (Urban Outfitters) mağazalarda erkeklerin oyalanabileceği köşecikler yaratmış. Bu köşelere, çok kanallı TVler ve PlayStation yerleştirmişler. Rahat bir ortam olarak tasarlanan bu köşeler, bence eski problemlere müşteri gözü ile yaklaşınca,çok kolay çözüm bulunabileceğinin bir kanıtı.

Merak ediyorum, şubelerde gişe sırası bekleyen müşterilere de çay/kahve servisi yapmak, bankanın bu işe yapacağı yatırımı geri kazanmasını sağlar mı, yoksa boşa bir çaba mı olur? Ben bu yatırıma değeceğini düşünüyorum. Siz ne dersiniz?

Tag: pazarlama, müşteri, müşteri ilişkileri, banka şubeleri

Köprüdeki bayrak

2006-06-23T13:51:00.000+03:00

Haber: Boğaziçi Köprüsü'ne asılan bayrağı Fenerbahçeliler indirmiş!

Buna kimsenin şaşırdığını zannetmiyorum, beklenen bir durumdu. Kamuya ait olan bu bina üzerinde, özel bir kulübün bayrağının işi ne? Galatasaray Kulübü'nün Türkiye'de milyonlarca taraftarı olması böyle bir hak mı doğuruyor?

O zaman, TBMM'den de baştan aşağı GS bayrağı sallandıralım, arada pek de bir fark yok. Veya çok büyük bir ihracat işi gerçekleştiren şirketin logosunu köprüye asalım, buna ne dersiniz? Bu nasıl iştir?

Ayrıca, kimsenin diğer takım taraftarlarını bu şekilde tahrik ve taciz etmeye hakkı yok. Herkes kendi özel mülkünde istediğini yapabilir, ama kamuya ait binalarda değil.

Fırın düğmesinin düşündürdükleri

2006-06-22T10:37:00.000+03:00

Burada sadece pazarlama ile ilgili değil, bazen de bir müşteri olarak yaşadıklarımla ilgili düşüncelere de yer veriyorum. İşte böyle bir yazı daha!

Daha önce de fırınlar konusunda bir yazım olmuştu (Fırın Saatleri). Bu yazımdan bir süre sonra, evimizde 3-4 senedir kullanmakta olduğumuz ocaklı fırının, fırın sıcaklığını ayarlamaya yarayan düğmesi elimizde kalmıştı. Arçelik servisinden aynı düğme olmasa da, benzer bir düğmeyi bularak kırılan düğmeyi değiştirmiştik. Bunun istisnai bir durum olabileceğini düşündüğümüz için, olayın pek de üzerine durmamıştık o zaman. Ama geçtiğimiz gün, bu sefer, ocaklardan birine ait olan diğer bir düğme de aynı şekilde elimizde kaldı. Demek ki, kırılan diğer düğme de istisnai bir durum değildi ve ortada bir problem vardı.

Bize Türk ürünü kullanmak için cesaret verin!
Geçmişte bir süre beyaz eşya sektöründe çalışmış bir insan olarak, bu ürünlerin üretiminde ne kadar çok insanın emeği olduğunu biliyorum. Ayrıca, beyaz eşya üreticilerimizin 90'lı yıllarda yaptıkları yatırımlarla, dünyanın en büyük ve modern üretim tesislerine sahip üreticileri arasına girdiğini de biliyorum. Bu sebeple, çok yakın geçmişe kadar, çevremdeki insanları Türk markalı (Türkler'in sahip olduğu şirketlere ait) beyaz eşya ürünleri almaları konusunda teşvik ederdim. Çünkü, genellikle yabancı markalara hayran olan insanımız, Türk yatırımcıların bu alana yaptıkları yatırımlardan ve gelişimden pek de haberdar değildi. Kendim de mümkün olduğunca bu ürünleri satın almaya çalışırdım.

Ama aradan geçen yıllarda, beyaz eşya sektöründe o yıllarda gerçekleştirilen bu atılımların, ürün kalitesine tam olarak yansıyamadığını da üzülerek görmeye başladım. Bunun farklı nedenleri olabilir, ama ortada net olan bazı konular var:

- Yerli markalarımız, ürettikleri ürünlerdeki detay malzeme, işçilik ve tasarım kalitesine gerekli önemi vermiyorlar. Özellikle plastik parçaların üretim kalitesinde önemli problemler var.
- Ürünler, kullanıcı davranışı düşünülerek tasarlanmıyor ve kısa sürede problem oluşturabilecek tasarım hataları içeriyorlar.
- İhracat için üretilen ürünler farklı ele alınabiliyor, malzeme ve işçilik kalitesine daha çok dikkat edilebiliyor.

Türk tüketicisine biraz saygı gösterin!
Yerli markalarımızın, kendi aralarında ve yabancı sermayeli markalarla büyük bir rekabet içinde oldukları bir gerçek. Bu rekabet içinde, bazı durumlarda, üretilen ürünün en ucuz fiyata piyasaya sürülebilmesi de önem taşımakta. Ama, bu fiyat rekabetinin, ürün kalitesine yansıması, nesiller boyunca bu markaları kullanan tüketiciye de yapılmış bir saygısızlık. Benim Türk sermayesine bu alandaki desteğim, üst üste yaşadığım ve yaşandığına şahit olduğum kötü örneklerden sonra devam etmeyecek. Ben artık, paramın karşılığını en iyi veren ürünü, yabancı sermaye ürünü de olsa tercih etmek durumundayım. Kısaca gerçekte olmam gereken Homo Economicus'a bir dönüş yaşıyorum!

Küçük detaylar, büyük farklar yaratıyor!
Önemli işler başaran, ve bu kadar büyük yatırımlara imza atan yerli marka üreticilerimizin, küçük detaylara dikkat etmeyerek (veya küçük hesaplar peşinde koşarak) hem kendilerine, hem de ülke ekonomisine zarar vermeleri kabul edilemez bir durum. Bir mühendis olarak biliyorum ki, bugün kırılarak elimde kalan bu fırın düğmesi, farklı bir plastik malzemenin seçilmesi ve/veya daha iyi bir tasarım ile, çok daha uzun süre en iyi şekilde kullanılabilirdi, üstelik bu değişikliğinin maliyeti, toplam maliyet içerisinde inanılmaz küçük bir artış yaratırdı. Ama bunun için önce ürettiğin ürüne özen göstermen, ayrıca, bu ürünü kullanacak olan tüketiciye saygı duyman gerekmekte. Umarım dünya çapında marka olduklarını bangır bangır reklamlarında duyduğumuz bu markalarımız, Japonlar ile reklamlarında "direct-drive/direct-drive" diyerek dalga geçmeyi bırakır ve kısa bir gelecekte daha özenli ürünler üretmek için akıllarını başlarına alırlar.

Önemli Not: Bu Arçelik'in konu olduğu bir kaç yazımdan biri oldu. Bundan dolayı benim bir Arçelik düşmanı olduğum zannedilmesin. Aksine, bütün bu problemli ürünlerine rağmen, çocukluğum boyunca bu marka ile büyümüş bir insan olarak, Arçelik markasına hala sempati duyuyor ve başarılı olmasını istiyorum. Ama bir tüketici olarak, bahsettiğim konularda net değişiklik görmediğim sürece, Arçelik artık benim tercih ettiğim bir marka olmayacak.

İlgili diğer yazılar:
Fırın saatleri
Bir Arçelik macerası

Tag: marka, pazarlama, arçelik, müşteri, müşteri odaklı, beyaz eşya

Hurriyet.com.tr TV reklamı üzerine

2006-06-21T16:53:00.000+03:00

Hurriyet.com.tr TV reklamını gördüğümde aklımdan geçenleri sizlerle paylaşmak istedim. Reklam eğlenceli, sevimli bir yapım olmuş. Ama bu reklamın hurriyet.com.tr web sitesini ifade eden bir reklam olduğunu düşünmüyorum. Reklamı gördüğünüzde, hurriyet.com.tr'de "hip"/"trendy" bir tasarım ve içeriğe ulaşacağını düşünüyor insan. Ama siteye girdiğinizde, karşılaştığınız durum hiç de öyle değil; fazla bir kişilik ve tarz barındırmayan bir tasarım ile karşılaşıyorsunuz.

Reklamı reklam olarak görmek yanıltabilir
Bir reklamın kendi başına iyi bir reklam olması, yaratacağı etki açısından bir önem taşımayabilir. Yani, çok güzel bir reklam yaparsınız, ama reklamını yaptığınız ürün, reklamda bahsedilen gibi değilse, fayda yerine size zarar da verebilir. Bunu engelleyebilmek için, reklam ajanslarına iş veren müşterilerin de sorumluluk alması gerekmekte. "Parasını veriyoruz, her şeyi ajans yapacak!" yaklaşımı, başarısız kampanyaları da beraberinde getirmekte. Veya, reklam ajansını bir üst varlık olarak görüp, bütün pazarlama startejisini bu kurumun eline teslim edenlere ne demeli?

Hayır, reklam ajansınız bir üst varlık değildir. Ve reklamın ortaya çıkmasında, ajansın olduğu kadar, müşteri olarak sizin de göreviniz vardır. Çünkü, ürünü ortaya çıkartan ve en iyi tanıyan taraf olarak, pazarlama stratejisinden, ve gerçekleştireceğiniz her türlü pazarlama aktivitesinin etkinliğinden, müşteri olarak öncelikli olarak siz sorumlusunuz. Reklam ajansınızın doğru hedef kitle için, doğru ürün imajı içeren reklamlar oluşturabilmesi, ancak sizin bu prosese aktif olarak katılımınız ve gerekli yerlerde müdahalelerde bulunmanız ile mümkün olacaktır.

Bu arada, kendi kurumsal kimliklerini iyi yansıttığını düşündüğüm bir kaç gazete web sitesi:

The New York Times
Guardian
Financial Times
The Wall Street Journal

Tag: web sitesi, pazarlama, reklam, hürriyet,

inoksan.com.tr

2006-05-22T13:54:00.007+03:00

Geçtiğimiz gün mutfak malzemeleri ile ilgili bir araştırma yaparken, sektörün öndegelen şirketlerinden İnoksan'ın sitesini de ziyaret edeyim dedim. Ürünler bölümünde gördüğüm manzara beni rahatsız etti, yukarıdaki resimde gördüğünüz gibi, ürünler ile ilgili bilgiler, her ürün için ayrı PDF dosyasında olacak şekilde ilgili sayfada listelenmekteydi (link). Yani, ürünler ile ilgili bilgi almanızın tek yolu, bu dosyaları Acrobat Reader ile açarak bakmanız. HTML olarak ürün bilgisi sitede yer almamakta.

Bu konuda çok uzun yazmayacağım. Sebebi kimdir, İnoksan mı, yoksa ajansı mı bilmiyorum, ama benim bildiğim, bu site sektöründe lider kurumlardan biri olan İnoksan'a yakışmıyor. PDF dosyaları, ürün broşürlerinin web'den dağıtımı için iyi bir olanak sağlıyor, ancak web sayfanızdaki temel bilgilerin, HTML yorumlayan her tarayıcıda, ek bir programa gerek kalmadan görüntülenebilmesi ve PDF'in, temel değil, destekleyici bir format olması gerekmekte.

Bu konudaki detaylı yazım Web Sitelerinde Dosya Kullanımı'na erişmek için tıklayın.

Not: Bu yazı 22 Mayıs 2006 tarihinde yazılmış bir yazıdır ve İnoksan web sitesinin o tarihteki durumuyla ilgili eleştirileri içermektedir. İlgili web sitesinde aradan geçen zaman zarfında güncellemeler yapılarak, yazıda bahsedilen eksiklikler giderilmiştir.

Tag: web sitesi, pazarlama, arayüz, inoksan,

Döndüm!

2006-05-22T13:52:00.000+03:00

Geçen haftaki yurtdışı seyahatim ve 19 Mayıs tatili nedeniyle epeydir yazı yazamamıştım, ama artık döndüm, yeni yazılar tekrar başlıyor. Görüşmek üzere.

Fanatiği olduğumuz markalar

2006-05-05T11:23:00.000+03:00

Bazı markalar/ürünler bizi kendilerine o kadar güçlü şekilde bağlarlar ki, rakip markayı denemeyi düşünmeyiz bile.

Peki nedir bunu sağlayan?

Öncelikle, bu ürünler, bizim ihtiyaçlarımızı tam olarak karşılarlar. Mükemmel diyebileceğimiz kalite seviyesine sahiplerdir. Mükemmel maliyet/sağlanan değer oranına sahiptirler. Ayrıca, aklımıza gelmeyen şekillerde bize yenilikler sunar, öncü olduklarını her zaman hissettirirler. En önemlisi de, bizimle bir şekilde duygusal bağlantı kurmayı başarırlar. Bunun yöntemi ve oluşma şekli her kişi ve ürün için farklı olabilir, ama önemli olan bu bağın bir şekilde kurulmasıdır. Bu bağ kurulduktan sonra da, o ürüne veya markaya bağımlı bir fanatik daha ortaya çıkar işte.

Sizin de böyle fanatiği olduğunuz ve rakibini denemeyi bile düşünmediğiniz ürün veya markalar var mı?

Benim fanatiği olduğum bazı markalar: Honda, Canon ve son dönemde Prima :)

Tag: pazarlama, marka, marka fanatikliği, ürün